VI.10 Jasne Krystowo oblicze

przed w. 1 — „Inna pieśń przed całunem Weroniki”,

w. 3 dawam — daję.

w. 5 Jakub — patriarcha Starego Testamentu, syn Izaaka.

w. 9 Ezechiasz — król judzki (VIII w. p.n.e.).

w. 13 znamionuje — tu: symbolizuje, wyobraża.

w. 30 za wieczerzą — po Ostatniej Wieczerzy.

w. 31 Zob. przyp. do 1.7, w. 13.

w. 32 przeglądać — tu: ujrzeć, zobaczyć.

w. 37 światłe — pełne blasku.

w. 38 na górze — mowa o Górze Tabor w dolnej Galilei w pobliżu Nazaretu; według tradycji chrześcijańskiej (od IV w.) miejsce przemienienia się Chrystusa.

w. 39 dla słodkości — tzn. tak się czuł szczęśliwy, ze szczęścia,

w. 41 żądali — pragnęli.

w. 48 zwój — tu: chusta.

w. 50—51 wytworzył oblicze — mowa o tzw. chuście Weroniki, tj. odbiciu twarzy cierpiącego Chrystusa na płótnie.

w. 53 Mojżesz (ok. 1500 r. p.n.e.) — religijny przywódca i prawodawca narodu izraelskiego.

w. 55 duszyca — dusza.

w. 69 obiata — ofiara.

w. 66 miłostnihu, duszny — miłośniku duszy.

w. 81 Dawid (1055–1015 p.n.e.) — drugi z kolei król izraelski, domniemany autor większości Psałterza.

w. 84 w żołtarzu popisał — napisał w Psałterzu,

w. 94, nagabać — napastować.

VI.11 Racz ukazać mieły Panie

Pieśń nieznanego autora zapisana na ostatnich stronach druku De sacramento eucharistiae contra Oecolampadium opuscula per Iodocum Glichtoneum (b. m.). 1527 (egz. Biblioteki Uniwersyteckiej w Uppsali, sygn. Ups. 68: 391, należący poprzednio do biblioteki kolegium jezuickiego w Braniewie). Utwór odnalazł i wydał J. Łoś, Sprawozdania z poszukiwań w Szwecji e ramienia Akademii Umiejętności, Kraków 1914, s. 84–85.

CANTIO DE JESU CHRISTO

Eacz ukazać mięły Panie,

Nad nami swoje smiłowanie

Podług miłosierdzia twojego,

Wielkiego a niewymownego.

Racz nas od przeszłych grzechów uzdrowić,

A od przyszłych racz nas ubronić,

Boć by nasze złości baczemy,

Wszakże w twoi łasce nie wątpiemy.

Poczęliśmy się we złości,

W grzechach, niesprawiedliwości;

Częstokroceśmy grzeszyli,

A wieliem złego poczynili.

Wszakże ty, nasz miły Panie,

Bacz nam dać w czas upamiętanie,

Abyśmy grzechów poniechali,

S wolą twoją zawsze działali.

Gdy s tego świata zejdziemy,

Na sądzie twoim zostaniemy,

Racz sprawiedliwości poniechać,

Miłosierdzia racz używać,

Któregoś na onczas używał,

Kiedyś za nas na krzyżu cierspiał.

Przez które miłosierdzie twoje,

Racz nas zbawić, Panie, stworzenie swoje.

Amen.

VI.11 Racz ukazać mieły Panie

przed w. 1 — „Pieśń o Jezusie Chrystusie”,

w. I mieły — wymowa mazowiecka.

w. 7 baczemy — widzimy,

w. 8 w twoi — w twoją,

w. 12 wieUem — wiele,

w. 22 cierspiał — cierpiał,

VI.12 Jezu miły, oto ja dziś

Pieśń zapisana na okładce bliżej nie opisanego mszału z 1501 r., znajdującego się w bibliotece seminaryjnej w Sandomierzu. Utwór odnalazł ks. Józef Eokoszny i opublikował fragment w «Gazecie Radomskiej» z 1902 r. (nr z października i listopada). Całość pieśni ogłosił w pisowni oryginalnej A. Brückner, Przyczynki do dziejów języka polskiego, Seria 1, Kraków 1910, s. 353–354. Według Brücknera dukt pisma wskazuje na lata trzydzieste XVI w.

Jezu miły, oto ja dziś

Przed tobą grzeszny stoję,

Żądając o łaskę twoje;

Gotoweś ją dać każdemu,

Ale więcy słudze twemu.

Daj mi ten dar i tę miłość,

Abych ja wzgardził wszelką złość,

Abych mógł naleść pirwszą niewinność.

Jezu miły, barzo dobry,

Oto się ja tobie pokornie modlę;

Ty dla umęczenia twego

Racz mię zachować od grzechu wielkiego.

Pamiętaj na mię, miły Panie,

Iżeś ty położył duszę swoje za mię,

Iżby wygnał s piekła moje,

Baczyłeś na krzyżu umrzeć za moje.

Jezu, przez dobrotę twoje,

Ukaż moc swoje;

Już ja teraz gotów stoję,

Abych otrzymał łaskę twoję.

Daj mi łaskę, miły Panie,

Przez twoje smiłowanie,

Bych ciebie wiernie miłował,

A s tobą wiecznie królował.

Jezu miły, pasterzu moj,

Oto ja niepożyteczny sługa twój,

Proszę jako Pana mego,

Nie oddalaj ode mnie miłosierdzia swego.

Jezu miły, ty jeś lekarz

Dusze i ciała mego;

Raczy mi użyczyć

Lekarstwa swego.

Daj mi grzechom odpuszczenie,

Przy śmierci dobre skonanie,

A potem duszne zbawienie.

Amen.