- •Spis treści
- •1.5 Mękę Bożą spominajmy 62
- •I. Geneza pieśni religijnych w językach narodowych
- •II. U źródeł pieśni religijnej w języku polskim
- •III. Społeczno–kulturowe uwarunkowania rozwoju średniowiecznej pieśni religijnej w języku polskim
- •IV. Główne formy gatunkowe średniowiecznej pieśni religijnej w języku polskim
- •V. Wersyfikacja I strofika
- •VI. Uwagi końcowe
- •VII. Zasady wydania
- •Nota bibliograficzna
- •Średniowieczna pieśń religijna polska Bogurodzica
- •Bogurodzica
- •Bogurodzica
- •I. Pieśni pasyjne
- •I.1 o, wszego świata wsztek lud
- •I.1 o, wszego świata wsztek lud
- •I.2. Jezus Chrystus, Bog człowiek, mądrość oćca swego
- •I.2. Jezus Chrystus, Bog człowiek, mądrość oćca swego
- •I.3. Jezusa Judasz przedał za pieniądze nędzne
- •I.3. Jezusa Judasz przedał za pieniądze nędzne
- •I.4 Bądź pozdrowion, Krzyżu Święty
- •1.4 Bądź pozdrowion, Krzyżu Święty
- •I.5. Mękę Bożą spominajmy
- •Pieśń o ostatnich słowach Pana Jezusa na krzyżu
- •1.5 Mękę Bożą spominajmy
- •1.6 Chwała, sława, wszelka cześć
- •I.6 Chwała, sława, wszelka cześć
- •1.8 Śmierć krystowę, śmierć swą zawżdy
- •1.8 Śmierć Krystowę, śmierć swą zawżdy
- •I.9 Krzyżu wierny I wyborny
- •1.9 Krzyżu wierny I wyborny
- •I.10 Idą królewskie proporce
- •Idą królewskie proporce,
- •I.10 Idą królewskie proporce
- •1.11 Wspominając Boże słowa
- •1.11 Wspominając Boże słowa
- •I.12 Daj nam, Chryste, wspomożenie
- •I.12 Daj nam, Chryste, wspomożenie
- •I.13 Płaczy dzisia, duszo wszelka
- •I.13 Płaczy dzisia, duszo wszelka
- •1.14 Wszechmogący nasz Panie, dziwnoś swój świat sprawił
- •1.14 Wszechmogący nasz Panie…
- •II. Pieśni Wielkanocne I o Duchu Świętym
- •II.1 Chrystus z martwych wstał jest
- •II.1 Chrystus z martwych wstał jest
- •II.1a Święty Stanisławie
- •II.1a Święty Stanisławie
- •II.1b Kryste nazaeeński
- •II.1b Kryste nazareński
- •II.1c Krystus już zmartwychwstał
- •II.1c Krystus już zmartwychwstał
- •II.1d Trzy Maryje poszły
- •II.1d Trzy Maryje poszły
- •II.1e Ukazał sie Maryje
- •Drugie wierszyki tejże noty
- •II.1e Ukazał sie Maryje
- •II.2 Przez twe święte z martwy wstanie
- •II.2 Przez twe święte z martwy wstanie
- •II.3 Wesoły nam dzień nastał
- •II.4 Bog wszechmogący…
- •II.5 z śmierci wstał ninie Chrystus Pan
- •II.5 z śmierci wstał ninie Chrystus Pan
- •II.6 Chrystus Pan dzisiaj z martwych wstał
- •II.6 Chrystus Pan dzisiaj z martwych wstał
- •II.7 Nasz Zbawiciel, Pan Bog wszechmogący
- •II.7 Nasz Zbawiciel, Pan Bog wszechmogący
- •II.8 Anjeli słodko śpiewali
- •II.8 Anjeli słodko śpiewali
- •II.9 Wesoły nam dzień nastał, Gdyż Zbawiciel/
- •II.9 Wesoły nam dzień nastał, Gdyż Zbawiciel/
- •II.10 Przydzi, dusze święty, k nam
- •II.10 Przydzi, dusze święty, k nam
- •II.11 Przydzi k nam święty dusze
- •II.11 Przydzi k nam święty dusze
- •II.12 Dusze święty, zawitaj k nam
- •II.12 Dusze święty, zawitaj k nam
- •II.13 Święty Dusze, zawitaj k nam
- •II.13 Święty Dusze, zawitaj k nam
- •II.14 Przydzi, Duchu Święty, k nam
- •II.14 Przydzi, Duchu Święty, k nam
- •II.15 Zawitaj k nam, Duchu Święty
- •II.15 Zawitaj k nam, Duchu Święty
- •II.16 Duchu Świety, raczyż przyjdź k nam
- •II.16 Duchu Świety, raczyż przyjdź k nam
- •III.1 Zdrow bądź, królu anjelski
- •III.1 Zdrow bądź, królu anjelski
- •III.2 Chrystus sie nam narodził
- •III.2 Chrystus sie nam narodził
- •III.4 Panna, Panna porodziła
- •III.4 Panna, Panna porodziła
- •III.5 Nuż wy, bielscy panowie
- •III.5 Nuż wy, bielscy panowie
- •III.6 Zstała się nam nowina
- •III.6 Zstała się nam nowina
- •III.7 Mesyjasz, wierny Chrystus nasz
- •III.7 Mesyjasz, wierny Chrystus nasz
- •III.8 Maryja, panno czysta
- •III.9 Jezu Chryste, nasza radość
- •III.9 Jezu Chryste, nasza radość
- •III.10 Augustus kiedy krolował
- •III.10 Augustus kiedy krolował
- •III.11 Dziękujmy wsztćcy
- •III.12 kiedy krol herod królował
- •III.12 kiedy krol herod królował
- •111.13 Dzięki już wszytcy oddajmy panu Bogu
- •III.14 Wesoły nam dzień nastał, Narodzenia
- •III.14 Wesoły nam dzień nastał, Narodzenia
- •III.15 Zdrów bądź, Jezu maluśki, jenżeś krol niebieski
- •III.15 Zdrów bądź, Jezu maluśki…
- •III.16 Dziecię namilejsze, proszę cie, nie płaczy
- •III.16 Dziecię namilejsze, proszę cie, nie płaczy
- •111.17 Z Bożego Naeodzenia
- •111.17 Z Bożego Naeodzenia
- •III.18 Dziecię sie nam narodziło
- •III.19 Kolęda się z alleluja zwadziła
- •III.19 Kolęda się z alleluja zwadziła
- •IV. Pieśni maryjne
- •IV.1 Maryja, czyste dziewice
- •IV.1 Maryja, czyste dziewice
- •IV. Z radości wam powiedam
- •IV. Z radości wam powiedam
- •IV.3 Mocne boskie tajemności
- •IV.3 Mocne boskie tajemności
- •IV.4 Posłuchajcie, bracia miła
- •IV.4 Posłuchajcie, bracia miła
- •IV.5 Posłał przez anjoły
- •IV.5 Posłał przez anjoły
- •IV.6 Zdrowaś, królewno wyborna
- •IV.6 Zdrowaś, królewno wyborna
- •IV.7 Pozdrowienie to jest pirwe
- •IV.7 Pozdrowienie to jest pirwe
- •IV. 8 o przenasławniejsza panno czysta
- •IV. 8 o przenasławniejsza panno czysta
- •IV.9 Zdrowaś, gwiazdo morska
- •IV.9 Zdrowaś, gwiazdo morska
- •IV.10 Krolewno niebieska
- •IV.10 Królewno niebieska
- •IV. 11 o Maryja, kwiatku panieński
- •IV. 11 o Maryja, kwiatku panieński
- •IV. 12 Anjeli słodko śpiewali
- •IV. 12 Anjeli słodko śpiewali
- •IV. 13 Maryja, panno szlachetna
- •IV. 13 Maryja, panno szlachetna
- •IV. 14 Kwiatek czysty, smutnego sierca
- •IV. 14 Kwiatek czysty, smutnego sierca
- •IV. 15 Nasze nadziejo pezemiła
- •IV. 15 Nasze nadziejo pezemiła
- •IV. 16 Anna, niewiasta niepłodna
- •IV. 16 Anna, niewiasta niepłodna
- •IV.17 Już się anjeli wiesielą
- •IV.17 Już się anjeli wiesielą
- •IV. 18 Cesarzowno wszech naświętsza
- •IV. 18 Cesarzowno wszech naświętsza
- •IV.19 Bądź wiesioła, panno czysta
- •IV.19 Bądź wiesioła, panno czysta
- •IV.20 Zdrowaś, gwiazdo morska, Święta Matko
- •IV.20 Zdrowaś, gwiazdo morska…
- •IV. 21 Archanjoła posłał
- •IV.21 Archanjoła posłał
- •IV.22 Zdrowaś od anjoła
- •IV.22 Zdrowaś od anjoła
- •IV.23 Którego świat, ziemia, morze
- •IV.23 Którego świat, ziemia, morze
- •IV. 24 Świebodność Boga Żywego
- •IV. 24 Świebodność Boga Żywego
- •V. Pieśni o świętych
- •V.1 Ach, krolu wieliki nasz
- •V.1 Ach, królu wieliki nasz
- •V.2 Doroto, cna dziewko czysta
- •V.2 Doroto, cna dziewko czysta
- •V.3 Chwała tobie, gospodynie
- •V.3 Chwała tobie, gospodynie
- •V.4 Wszechmogący Panie miły
- •V.4 Wszechmogący Panie miły
- •V.5 o nieskończona boska dobroci
- •V.5 o nieskończona boska dobroci
- •V.6 z pomocą cesarza tego
- •V.6 z pomocą cesarza tego
- •VI.1 Pirzwa kaźń tworca naszego
- •VI.1 Pirzwa kaźń twórca naszego
- •VI.2 Nie miej Boga jinego
- •VI.3 Słuchaj tego wszelika głowo
- •VI.3 Słuchaj tego wszelika głowo
- •VI.4 Mamy wszyćcy k temu się dziś brać
- •VI.4 Mamy wszyćcy k temu…
- •VI.5 o ciało Boga żywego
- •VI.5 o ciało Boga żywego
- •VI.6 Witaj, miły Jezu Kryste
- •VI.6 Witaj, miły Jezu Kryste
- •V1.7 Witaj, miłe, święte ciało
- •VI.7 Witaj, miłe, święte ciało
- •VI.8 Anjelski chlebie, powitaj
- •VI.8 Anjelski chlebie, powitaj
- •VI.9 Jezu, zbawicielu ludzki
- •VI.9 Jezu, zbawicielu ludzki
- •VI.10 Jasne Krystowo oblicze
- •VI.10 Jasne Krystowo oblicze
- •VI.11 Racz ukazać mieły Panie
- •VI.11 Racz ukazać mieły Panie
- •VI.12 Jezu miły, oto ja dziś
- •VI.12 Jezu miły, oto ja dziś
- •VI.17 Świata wszego stworzycielu
- •VI.17 Świata wszego stworzycielu
- •VI.18 Ma w to wierzyć człek wszelaki
- •VI.18 Ma w to wierzyć człek wszelaki
- •VII. Dodatek. Modlitwy pisane prozą rymowaną (Wybór)
- •VII.1 Panie miły, Boże mocny
- •VII.1 Panie miły, Boże mocny
- •VII.2 o Święty Krzyżu, bądź pozdrowion
- •VII.2 o Święty Krzyżu, bądź pozdrowion
- •VII.3 Przez twą, Naświętsza Panno Maria, pięć boleści
- •VII.3 Przez twą, Naświętsza Panno Maria, pięć boleści
- •VII.4 Maryja, Matko Boża, Panno miłościwa
- •VII.4 Maryja, Matko Boża, Panno miłościwa
- •VII.5 Pozdrowiony badźcie wszytki narozkoszniejsze
- •VII.5 Pozdrowiony badźcie wszytki narozkoszniejsze
V.1 Ach, królu wieliki nasz
przed w. 1 — „Życie św. Aleksego [napisane] wierszem”; św. Aleksy — bohater legendy o Mężu Bożym, według Acta sanetprum miał umrzeć 17 VII 417 r. Wyraz rikmice jest pochodzenia czeskiego i oznaczał „rikmy”, tj. rytmy, wiersze do śpiewu. Termin rytmy na oznaczenie tekstów wierszowanych upowszechnił się u nas w drugiej połowie XVI w. (por. Rytmy Sępa Szarzyńskiego).
w. 2 dziać — nazywać, dawać imię; Maszyjasz — Mesjasz.
w. 3 rzecz — mowa.
w. 4 obleczy — przyodziej.
w. 6 prawić — opowiadać,
w. 8 coż — który,
w. 9 cztę — czytam,
w. 11 panią — dziecko możnego pana.
w. 14 panoszą — giermek, sługa.
w. 15 co — którzy.
w. 17 chować — utrzymywać; na wielebności i na krasie — wspaniale i pięknie,
w. 18 imieć — mieć.
w. 22 <ji> — go.
w. 23 — nazwano go Eufamianem (senator rzymski).
w. 25 żenię — żonie.
w. 26 — śpieszyła ubogim z pomocą.
w. 28 plod — potomek,
w. 29 jąć — zacząć.
w. 30 je — ich.
w. 31 plemię — potomstwo,
w. 34 przygodzić się — nadać się, zdarzyć się.
w. 35 zdziać — dać imię.
w. 38 iże, iż — ponieważ; być star dwadzieścia cetyrzy lata — mieć dwadzieścia cztery lata.
w. 40 kazać — tu: rozkazywać,
w. 41 pojim — pojmij; jęki — jaki.
w. 43 ślubić — przyrzekać,
w. 45 wszeko — wszak; słusza — przystoi,
w. 47 prze cię — dla ciebie.
w. 48 cokole — cokolwiek.
w. 50 dziewica — córka.
w. 61 ji — go; oddać — złączyć (ślubem małżeńskim).
w. 55 Archodonijusz — Arkadiusz.
w. 62 zasię — z powrotem.
w. 64 ostawaci — zostawiać; dziewstwo — dziewictwo.
w. 66 się bierze, od ciebie — ruszam w drogę.
w. 67 coż ci jest — który jest.
w. 68 wszytki stoły — wszystkie stoły; osieść — zasiąść.
w. 74 — zachowaj cześć i przykazania.
w. 75 mjeden — ani jeden, żaden.
w. 82 — inaczej o mnie nie usłyszysz.
W. 83 dojąd — dopóki.
w. 84 jeko — jak; zajutra — nazajutrz.
w. 87 jedno — tylko.
w. 90 co go — które.
w. 91 wezbrać się — wybrać się w drogę.
w. 94 spyta — może pomyłka zam. „zbita”
w. 96 jedną — jedną.
w. 97 rucho — suknie, odzież.
w. 98 pop — kapłan; żak — tu: kleryk.
w. 100 księstwo — tu: książęcym pochodzeniu.
w. 101 reno — rano.
w. 102 ano — aż tu, tymczasem.
w. 103 podle — obok.
w. 104 falę. — chwaląc; proszę. — prosząc.
w. 105 z wirzchu — z zewnątrz; przygoda — nieszczęście.
w. 106 niegdy — czasem.
w. 107 eż — aż.
w. 108 z obraza — chyba pomyłka, winno być „z ołtarza”.
w. 110 jen — który; opiekać się. — opiekować się.
w. 114 aó — niech.
w. 115 lęknąó się. — przestraszyć się.
w. 117 nie jedno — nie jeden raz.
w. 121 uznać — dowiedzieć się.
w. 122 fala — chwała,
w. 123 trzymać — uważać,
w. 124 prze Bog — dla Boga.
w. 125 steskszy — stęskniwszy,
w. 126 prze (przez) —— bez.
w. 130 ksiądz — książę, pan.
w. 131 nadjeć — nadjechać,
w. 132 Jelidoeea — Laodycea (we Frygii).
w. 133 jeko — jak i…
w. 141 nigdziej — nigdzie.
w. 147 wielebny — czcigodny,
w. 148 hiby — miły.
w. 149 ondzie — tam.
w. 150 jeko mogę. — jak mógł.
w. 151 koga — okręt,
w. 154 czuć — słyszeć.
w. 158 przyjęć — przyjechać,
w. 161 fila — chwila,
w. 163 przebyć — przeprawić się.
w. 164 potkać — spotkać; na żorawiu — na moście zwodzonym (?).
w. 172 wspomionąć — wspomnieć.
w. 174 Boga dla — dla Boga.
w. 178 eze — że.
w. 179 podać — polecić; szafarz — rządca.
w. 181 wschód — stopień.
w. 185 siodmegonaćcie — siedemnastego; zamorzon — zagłodzony.
w. 191 sztuki — czyny; płodzić — wykonać.
w. 195 zwon — dzwon; zwonić — dzwonić.
w. 199 najć — znaleźć.
w. 200 wżdy — jednak.
w. 203 aza — czy.
w. 206 o jimże — o którym.
w. 208 acz — jeżeli.
w. 213 siła — wiele.
w. 214 ciszczba — ciżba.
w. 215 kogokole — kogokolwiek; para — tchnienie.
w. 217 który le — który tylko.
w. 218 natemieście — natychmiast.
w. 224 wszytko kapłaństwo — wszyscy kapłani; takież — także.
w. 226 rozdrzeć — otworzyć; nicht — nikt.
w. 229 otjąć — odjąć, odebrać.
w. 231 eżby — iżby; ale — jednak.
w. 233 jedno — skoro tylko.
w. 234 wściągnąć — wyciągnąć,
w. 235 eż — aż, oto.
w. 236 czyst — czysty.
w. 238 uznać — poznać, spostrzec.
w. 240 cesarzow — chyba winno być: cesarza.
po w. 241 Końca brak. Następna karta rękopisu jest pusta; widocznie pisarz zostawił wolne miejsce na dokończenie utworu, ale zamiaru nie wykonał.
