IV. 16 Anna, niewiasta niepłodna

w. 1 Anna —— matka N. M. Panny; miała być córką kapłana Matana i żoną św. Joachima (wiadomości z ewangelii apokryficznych).

w. 4 wezwała — nazwała.

w. 5 Balaam — lub Bileam, mąż, który na rozkaz króla moabskiego Balaka miał rzucić przekleństwo na naród izraelski. Wstrząśnięty jednak pojawieniem się anioła i dziwnym zachowaniem się oślicy (mówiąca oślica Balaama), powstrzymuje się od przekleństw i wypowiada proroctwo o losach narodu izraelskiego; por. Księga Liczb XXIV, wschodzi gwiazda z Jakuba, a z Izraela podnosi się berło”.

w. 11 poglądajcie — spoglądajcie.

w. 14 przez — bez.

w. 15 lutościwa — litościwa.

w. 17 EzecJnel — jeden z czterech wielkich proroków Starego Testamentu, autor osobnej księgi biblijnej.

w. 19 uliczka — furtka; aluzja do słów Ezeohiela (Ezechiel XLVIII, 30).

w. 20 znamionując — przepowiadając.

w. 21 farao — faraon; mowa o siedmiu plagach egipskich opisanych w Księdze Wyjścia VII, 14 — X, 29.

w. 22 sietm kłosów cudnych widział — tj. był świadkiem siedmiu wyrazistych plag.

w. 29 Eeliasz — Eliasz, prorok izraelski, którego życie i działalność opisuje III i IV Księga Królewska Starego Testamentu.

w. 30 — udał się do pewnej wdowy; aluzja do słów Księgi III Królewskiej XVIII, 8–24.

w. 32 k tej — do tej.

w. 73 ty jeś gołębiczka — ty jesteś gołębica.

w. 74 rossczka eieleniuehna — zielona różdżka (gałązka oliwna).

w. 81 Krystusa — Chrystusa.

w. 82 udziałaj — dokonać, uczynić.

w. 90 wwiedzi — wprowadź.

IV.17 Już się anjeli wiesielą

Pieśń na Wniebowzięcie N. M. Panny ułożona przez Ładysława z Gielniowa (zm. 1505), o czym świadczy akrostycb. Zawierający imię autora: IESVS CRISTWS MARIA LADISLAVS. Tekst z rękopisu Bjblioteki Krasińskich, w Warszawie, sygn. 44, k. 332 verso — 333 verso (obecnie Dział Dokumentacji Muzeum Narodowego w Warszawie, sygn. 1302). Utwór wydał i odkrył akrostych W. Wydra, W. R. Rzepka, Pieśni Władysława z Gielniowa nowo odnalezione, s. 175–176 (transliteracja), s. 184–186 (transkrypcja).

Już się anjeli wiesielą,

Na niebie słodko śpiewają,

Bo Maryja w niebo jidzie,

Radujcie się wszystcy ludzie.

Ewangelista Jan święty,

Jen był zawsze panie czysty,

Pannie czystej posługował,

Panicz Pannę za matkę miał.

Święte mieścea nawiedzała

Maryja, a tam płakała,

Po Synie swem jest tążyła

I s niem mieszkać pożądała.

Wielebną Matkę ucieszył

Anjoł Boży i pozdrowił,

Rzekąc: „Pozdrowienie tobie,

Już rychło będziesz na niebie”.

Święta Matka pożądała,

By apostoły widziała

Pirzwej niżliby umarła,

A to wszytko otrzymała.

Krystową Matkę darował

Anjoł, palmą rajską jej dał,

Aby przed Panną noszona,

Gdy do grobu prowadzona.

Rychło wielmi się zebrali

Wszytcy święci apostoli;

Matka Boża radość miała,

Gdy apostoły widziała.

Jezus Matce tę cześć działał

łże apostoły zebrał,

Którzy po świecie kazali,

A pogany nawracali.

Swe skonanie powiedziała,

Między świętymi siedziała;

Tamo świece są gorzały,

A święci Boga chwalili.

Tedy przez wszelkiej boleści

Umarła Matka miłości;

Syn Matuchny swej duszę wziął,

A słodkie pienie jest zaczął:

„Wiesiel się Matuchno moja,

Juże podź ze mną do rają;

Śpiewajcie wszytcy anjeli,

Wiesielcie się apostoli.

Święte ciało pochowajcie,

A do grobu je donieście;

W padół Józef at. pójdziecie,

Tamo grób nowy najdziecie.

Moji mili apostoli,

Tam mię będziecie czekali,

A ja rychło was nawiedzę,

A moją Matkę obudzę”.

Apostoli ciało wzięli,

A wielmi słodko śpiewali;

Jan przed ciałem palmę nosił,

Piotr święte ciało prowadził.

Rzecz tę Żydowie uznali,

Którzy w Jeruzalem byli,

Tamo z biskupem bieżeli,

Spalić ciało święte chcieli.

Jezus Matkę swą obronił,

Żydy ślepotą zaraził;

Biskupowi ręce <z>schnęły,

A ku mara<m> są przylnęły.

Ale gdy grzech swój poznali,

A do Piotra są wołali;

Biskup z ludem uzdrowieni,

Matuchnę Bożą wielbili.

Ludzie grzeszni pokutujcie,

Matuchny Bożej wzywajcie,

By was Panna oświeciła,

A w niebiosa wprowadziła.

A gdy ciało pochowali

Czystej Panny apostoli,

Jezus przyszedł dnia trzeciego

Do grobu tako świętego.

Dziewicze ciało obudził,

Jezus, swoją Matkę wskrzesił,

Rzekąc: „Powstań namilejsza,

Nad wsz<y>tki panny cudniejsza”.

Jasne ciało jako słuńce

Wstało z grobu wielmi mocnie;

Apostoli to widzieli

A barzo się wiesielili. —

Swoje Matuchnę Jezus jest wziął,

Apostoły jest pożegnał;

Apostoli się radują,

Anjeli słodko śpiewają.

Łaskawie Matkę prowadził

Jezus, którą jest powyższył;

Nad anjoły ją posadził,

Koronę na głowę włożył.

Anjeli Bogu dziękują,

A wszytcy wielbią Maryją,

Ta jest Królewna Anjelska,

Ta jest Pani Krześcijańska.

Wiesielcie się krześcijani,

Bo za wami prosi Pani,

Jezu Krysta, Syna swego,

By wam dał Ducha Świętego.

Święta Matucłmo, Maryja,

Tobie śpiewamy: Aleluja,

Daj bychom ciebie widzieli,

A w niebiesiech przebywali. Amen.