IV. 13 Maryja, panno szlachetna

w. 6 jęty — zniewolony.

w. 7 mocnie — mocno, silnie.

w. 8 by — byś.

w. 13 miejci — mieć.

w. 16 zejci — zejść.

w. 18 glos—eś — tu: jęki.

w. 19 jeństwo — niewola.

w. 20 Jadam, Jawa — Adam, Ewa.

w. 23 brony — bramy.

w. 25 hi — tego.

w. 39 sędzici — sądzić.

w. 47 nasz — nas.

IV. 14 Kwiatek czysty, smutnego sierca

Pieśń maryjna nieznanego autora. Utwór wydał Władysław Nehring, Altpolnische Sprachdenkmaler, s. 295, na podstawie bliżej nieznanego odpisu dokonanego przez Wojciecha Kętrzyńskiego (zabytek niedostępny). Podstawą obecnego wydania jest edycja M. Bobowskiego (Polskie pieśni katolickie, 8. 74–75) różniąca się od Nehringa nieco innym podziałem na wiersze.

Kwiatek czysty, smutnego sierca,

Ucieszenie, rodzaj dziewczy.

A czemu nam smutek,

Gdy ta Panna wiesiele,

A przy naszym skonaniu

Wiecznie ucieszenie.

Kwiatek biały jest–ci lilija,

A tej Pannie dziena Maryja.

A czemu nam smutek itd.

Kwiatek czyrwony, róża zamorska,

A ta śliczna Panna, królewna niebieska.

A czemu nam smutek itd.

Kwiatek zielony, ten są przemienił,

A ta śliczna Panna prosi Chrystusa za nami.

A czemu nam smutek itd.

Kwiatek modry jeści fijołek,

Ana nam skaziła piekielny zamek.

A czemu nam itd.

Kwiatek brunatny jest <est sol>

<W> noc nam porodziła dei filiuro

A czemu nam itd.

Kwiatek czarny jes<t>—ci pokora,

Ona nas domieściła niebieskiego chora.

A czemu nam itd.

Przetoś Panno dla twej cudności,

Domieściż nas niebieskie radości.

A czemu nam itd.

IV. 14 Kwiatek czysty, smutnego sierca

w. 2 rodzaj dziewczy — gatunek dziewiczy.

w. 8 dziena — nazwana.

w. 13 są — Brückner: „się”.

w. 16 jeści — jest—ci.

w. 17 ana — ona; skazić — zniszczyć; zamek — Brückner: „smętek”.

w. 19 <est sol> — jest słońce; w transliteracji Nehringa: „est solscy”

w. 20 <W> noc — Brückner: „Anoć”; dei filium — Syna Bożego.

w. 23 domieścić — doprowadzić; niebieskiego chora — do chóru niebieskiego.

IV. 15 Nasze nadziejo pezemiła

Jest to niecałkowity przekład drugiej części pieśni czeskiej, zaczynającej się od słów: Ach przyesslavna matko boży. Tekst polski znajdował się w zaginionym w XIX w. tzw. Kancjonale Prezworszczyka z 1435 r. Utwór ogłosił M. H. Juszyński — w przedmowie do I tomu Dykcjonarza poetów polskich. Kursywą wyodrębnia się wyrazy pochodzenia czeskiego.

Nasze nadziejo przemiła,

Tyś „wszystka niebieska siła,

Tyś rozkosz bydła rajskiego,

Tyś tron króla niebieskiego.

Tyś swateho Ducha schrana,

Tyś od początku pożehnana,

Tyś u Świętej Trojce sławna,

Tyś królewna swych sług sprawna.

Tyś kwiat czystoty panieńskie,

Tyś wesele niebieskie,

Tyś radost anjelskich chorow,

Tyś swatost nebeskych zborów.

Tyś utyećha wszego świata,

Tyś róża rajskiego kwiata,

Tyś pokład wszego stworzenia,

Tyś wszech smutnych utyessenie,

Tyś wszech pracnych światła sprawcze,

Tyś wszech, chudych sczodra darcze,

Tyś namacna ścieszka błędnych,

Tyś zdrowie wszech ludzi trudnych.

Tyś ustałych moc i siła,

Tyś wszech grzesznych milost miła

Tyś prawej czystoty korzeń.

Tobu nam wszem raj otworzon,

Tyś milostywa matka,

Ty twe tyessys niebożątka.

Chór

A k mnie podzcie, usiłujcie,

A mnie swym sercem miłujcie,

A ze mną do przybytku niebieskiego,

Z Bogiem Ojcem, Synem milutkim zwolonego.