IV. 11 o Maryja, kwiatku panieński

w. 3 smętek — smutek.

w. 7 pierwem, grzechem — grzechem pierworodnym.

w. 8 od Trojce—od Trójcy.

w. 16 panieństwaś — dziewictwa.

w. 18 od Helzbiety — od Elżbiety, matki św. Jana Chrzciciela.

w. 19 Jan — Jan Chrzciciel.

w. 30 Symeon — starzec jerozolimski obecny przy ofiarowaniu Chrystusa w świątyni jerozolimskiej (por. Ewangelia św. Łukasza II, 25–35).

w. 32 — mowa o proroctwie Symeona w końcowym fragmencie tzw. kantyku Symeona: „Również twą własną duszę przeniknie miecz…” (Ewangelia św. Łukasza II, 35).

w. 36 w Ejipcieś siedm lat — w Egipcie siedem lat (obliczenie na podstawie ewangelii apokryficznych).

w. 38 — ogarnął cię wielki smutek.

w. 40 — potem znalazłaś go za trzy dni: mowa o scenie opisanej w Ewangelii św. Łukasza II, 41–50.

w. 45 zarza — zorza.

w. 46 pocieszna — pocieszona.

w. 56 — bo jesteś nad ich chóry wywyższona.

IV. 12 Anjeli słodko śpiewali

Jest to początkowa część pieśni na Wniebowzięcie N. M. Panny z drugiej połowy XV w. Tekst znalazł W. SeredyńsM w tekach C. Walewskiego ofiarowanych Akademii Umiejętności. Odpis Seredyńskiego nie zawiera informacji o rękopisie ani dacie jego powstania.

Wydanie: W. Seredyński, Trzy zabytki języka polskiego z drugiej połowy XV wieku, Sprawozdania Komisji Językowej Ak. Urn., t. I: 1880, s. 159–160; M. Bobowski, s. 71–72.

Anjeli słodko śpiewali,

A barzo się radowali,

Gdy Maryja w niebo wzięta,

Święcili anjeli święta.

Archanjeli i anjeli

Wzjawili jej tajemności,

Gdy Maryją prowadzili,

A nowe pienie śpiewali.

Potestaci a skromliwi

Szatańskiej mocy ludzi bronili;

Ci szatany odpędzili,

Gdy Maryją prowadzili.

IV. 12 Anjeli słodko śpiewali

w. 5 — archaniołowie i aniołowie, dwa z dziewięciu chórów anielskich.

w. 6 wzjawiać — objawiać; tajemność — tajemnica, w. 8 nowe pienie — nową pieśń.

w. 9 — Moce i Księstwa, następne z dziewięciu chóry anielskie,

w. 10 — tj. bronili ludzi od szatańskiej siły.

IV. 13 Maryja, panno szlachetna

Przekład łacińskiej pieśni Maria venustissima, znajdującej się w dodatku rękopiśmiennym inkunabułu Biblioteki Ossolineum we Wrocławiu, sygn. XV 2. Tekst polski w rękopiśmiennym zapisie inkunabułu Biblioteki Ossolińskich, sygn. XV 1, pt. Tractatus de ymitatione Christi cum Tractatulo de meditatione cordis, [Norimbergae] 1492. Wydawca utworu, H. Kowalewicz, ustala zapis pieśni na pierwszą połowę XVI w.

Wydanie: H. Kowalewicz, Pieśń „Oesarzowno wszech naświętsza” i łaciński pierwowzór pieśni „Maryja, panno szlachetna”, «Pamiętnik Literacki», E. LIII: 1962, s. 472–473 (tamże informacje o pozostałych redakcjach pieśni).

Maryja, Panno szlachetna

S pokolenia świętego

Ty jeś królewna anjelska,

Mać Boga wszechmocnego.

S męki ciężkiej

Dusze jęte

Tyś mocnie wyzwoliła;

Prosimy, by raczyła

Sie przynić

Za nas modlić;

Bez prośby twej

Łaski Bożej

Me możem grzeszni miej ci;

Na śmiertny czas

Racz być przy nas

Gdy mamy <s> świata zejci.

Maryja, miłości pełna,

Głos–eś uspokoiła,

W ktorem jeństwie bez przestania

Jadam, Jawa prosiła,

By boj począł

Mebieski kroi

Zborzył piekielne brony,

Które były skowany

Hi k nim zesłał,

Kto by wiedział

Je pocieszyć,

Z mąk wyzwolić

Tyś wszystko napełniła.

Matko święta,

Panno czysta,

Tyś Krysta porodziła.

Maryja, tyś nam pomogła

Do zbawienia naszego,

Tak niebieska rada chciała,

By stworzenia wszystkiego

Porodziła

Zbawiciela,

Który świat ma sędzici,

Sprawiedliwość czynici.

O dostojna

Matko Boża,

Racz nam grzesznym

Pomoc wszystkim

K tobie sie uciekamy.

W obronie twej

Nasz zawsze miej,

Który po śmierci. Amen.