IV.4 Posłuchajcie, bracia miła

w. 1 bracia — stara forma rzeczownika zbiorowego rodź. żeńskiego w 1. p., stąd przymiotnik określający (miła) w liczbie poj. rodz. żeńskiego.

w. 2 — chcę wam opowiedzieć o krwawym’ zabójstwie, poskarżyć się w związku z nim.

w. 3–4 — posłuchajcie o smutku, który mnie spotkał w Wielki Piątek.

w. 6 krwawe gody — krwawe święto.

w. 8 ożalala — opłakała.

w. 9 — ciężkie strapienie spotkało mnie, nieszczęśliwą kobietę.

w. 10 widzęć — lekcja przyjęta w transkrypcji E. Ostrowskiej, O artyzmie polskich średniowiecznych zabytków językowych, Kraków 1967, s. 109.

w. 14 wybrany — drogi,

w. 15 rozdziel — podziel,

w. 16 a wszalcom — przeciem.

w. 18 bych się ucieszyła — bym się pocieszyła,

w. 19 moja nadzieja miła — moja nadziejo miła (mianownik w funkcji wołacza).

w. 21 — pomagałabym ci trochę.

w. 22 wisa — wisi.

w. 25 nie Iza dosiąc — nie można dosięgnąć.

w. 31 spróchniało — rozpada się.

w. 32 mile i żądne maciory — mile i drogie matki.

w. 33–34 — byście nie przeżywały takiego widoku waszych dzieci, jaki ja, nieboga, dziś ujrzałam; jele — biernik 1. mn. Od „jeli”, „ili” — jaki

w. 36 nie będąc w żadnej winie — nie będąc wcale winnym.

w. 37 jinego — tj. innego syna.

w. 38 rozbitego — rozpiętego.

IV.5 Posłał przez anjoły

Pieśń jest swobodnym przekładem łacińskiej sekwencji powstałej w XII w. w Anglii lub Francji z przeznaczeniem na święto Zwiastowania N. M. Panny, zaczynającej się od słów: Mittit ad Virginem, (sekwencji tej używano również we mszy roratniej). Tekst polski z połowy XV w. znajduje się w kodeksie rękopiśmiennym Biblioteki Narodowej w Warszawie, sygn. 3347, k. 11 verso. Kodeks zawiera miscellanea kościelne pisane przed i po 10 VI 1435 r.

Utwór wydał w pisowni oryginalnej A. Brückner, Drobne zabytki języka polskiego, s. 209–210. (Inny przekład polski sekwencji, pochodzący z początków XVI w. — IV. 21.)

Posłał przez anjoły

Tworzec swe poselstwo

Dziewczę archanioła.

Przez jeś nam krolewstwo

Już <się> otworzyło.

Co przepowiednicy

Nam przepowiadali

O takiej dziewicy,

S pisma wykładali,

To się nam zjawiło.

Co i <w> profecyje<j>

Rzekł jest Izaijasz:

„Będzie od Maryjej

Nam wierny Mesyjasz

Wiedz człowiecze wszelki.

Potępił rodzinę,

Każe i króluje

Bog prze nasz<e> winy;

Siebie nie lutuje

Mocny kroi wieliki”.

Na dwór Bog wysadził

Świecskiego książęcia,

Matkę swą posadził

Gdzież Boża prawica,

Nas grzesznych uciecha.

Idziż tam, gdzieś posłań,

Nam dary rozdał sam;

Tobie świat nasz<e> syrca

Nam <. . . . . . . . . . .>

<. . . . . . . . .> ode złego.

Z poselstwem przystąpił:

„Tyś pełna miłości,

Duch Święty w cię wstąpił

Anjelska radości,

Syna Bożego porodzisz.

Dziewko przymi takie

Umysły Gospodzina,

Przymi jego znaki.

Tym się twa rodzina

Nic jej nie poszkodzi”.

Usłyszawszy dziewka

Bogiem nawiedziona,

Przyjęła krolewica.

Jim śmierć pobodziona

I diabłu moc odjęta.

Dziwno miłościwy

Bog na ci<e> człowiecze;

Barzo lutościwy,

Iż cię zbawił piekła

I swoją krew przelał.

Raczyż nam pomagać,

Jegoś ty miła mać;

<Z> swym Synkiem prze<by>wać,

Wiesiele używać.

Domieśei krolewstwa

Gdzież królujesz z anjoły. Amen.