III.15 Zdrów bądź, Jezu maluśki…

w. 1 jenżeś — któryś–to.

w. 6 cudorny — cudowny; lubiezny — miły, przyjemny.

w. 9 żądliwy — pożądany.

w. 22 stękać — tęsknić.

w. 25 aczciem — cłtoć jestem.

w. 40 owsuejki — zupełnie.

w. 54 nikam — nigdzie.

w. 55 pocałuwam, a chutki obłapiam — całuję, a gorąco (silnio) obejmuję.

w. 61 jestem ukusił — (nie) skosztowałem (czas zaprzeszły).

w. 62 jestem pożywał — (nie) spożywałem (czas zaprzeszły).

w. 68 krasny.— piękny.

w. 70 ględać — patrzyć,

w. 74 wzdzierżeć sie — utrzymać się.

w. 75 odejć — odejść.

w. 76 bydlić — mieszkać, bytować.

w. 78 łożyk — łóżeczko,

w. 81 mchowki — puchówki, piefzynki.

w. 85 powojnik — pielucha; rozdzierzgać — rozwiązywać, uwalniać.

w. 86 jen powyszasz — który wywyższasz.

w. 93 — twój żłobek należało purpurą ozdobić.

w. 95 rozkosznym kwiecim — cudownym kwieciem.

w. 96 statki — kosztowne przedmioty.

w. 98 kalcedan (chalcedon) — kamień półszlachetny.

w. 100 słuszało — należało.

w. 105 zwon — dzwon.

w. 106 skrzypice — skrzypce; narząd — instrument muzyczny.

III.16 Dziecię namilejsze, proszę cie, nie płaczy

Kolęda za tytułowana: Nabożne i rozkoszne tolenie z przywitanim i z pozdrowieniim nowo narodzonego Pana Jezusa poczyna sie. Tekst w druku: Baltazar Opeć, Żywot Pana Jezu Krysta, druk. Hieronim Wietor, Kraków 1522, k. 13–14.

Poprzednie wydanie: Kolędy polskie, s. 30–31.

Dziecię namilejsze, proszę cie, nie płaczy:

Aza twoje członeczki juże drżą od zimnaf

Czyli jasłki kamienne ciebie nie chcą trzymać,

A grzechy tego świata przypędzają cię płakać?

Co działasz, serce zimne a i zatwardziałe?

Bieży rychlej, oglądaj króla narodzonego,

W jasłkach położonego, upokorzonego.

Śpiewajmy mu nabożnie, śpiewajmy mu wdzięcznie.

Panno namilejsza, raczyż sie smiłować:

Jezusa maluśkiego raczy nam go podać,

Któregoś narodziła, Panną czystą była,

W jasłkiś go położyła, jemuś sie modliła.

Oto Panna podawa Jezusa maluśkiego,

Króla wszechmocnego, upokorzonego,

Wszelkiej go duszy daje, która go miłuje.

Śpiewajmy mu nabożnie, śpiewajmy mu pięknie.

Dziecię namilejsze, dziś ci dziękujemy,

Iżeś sie już narodził, aby nas odkupił,

Na ziemi leżąc płakał, od zimna barzo drżał,

Woł i osieł poklęknął, Panu swemu chwałę dał.

Weselcie sie ubodzy i wszytcy pokorni,

Dziwujcie sie bogaci, lękajcie sie pyszni,

Iż Pan Bog wszytkiej chwały leży w grubej stajni,

Na ziemi wielmi twardej, zimy barzo ostrej.

Jezu Królu, maluśkie Dzieciątko nadobne,

Pociesz duszę wesele, bo–ć przez ciebie mdleje,

Wszytki siły pałają, serce teskliwieje,

Boś ty słodkość serdeczna i też światłość duszna.

Prze cię moje wnętrzności są sie rozpaliły .

I oczy prze cię moje łzami sie oblały,

Przed tobą już, namilszy, na oblicze padam,

Oczekawając słodkości twojej naświętszej łaski.

Dusza moja zawżdy k tobie, Jezu, wzdycha,

Bo na tym nędznym świecie pocieszenia nie ma,

Bych sie albo z tym ciałem nędznym rozdzielił,

Za bych rychlej nalazł słodkiego oblubieńca.

Przeto już oczy twoje ku mnie raczy obrócić,

Oblicze twoje święte raczy ku mnie skłonić,

Bych cie mógł oględać i słodko całować

I gorąco cie miłować, nad cię nic więcej żądać.

Boś ty jest moja rozkosz i serdeczna słodkość,

Tyś jest moje kochanie, duszne oświecenie.

Chcesz–li ode mnie odyć, będę barzo tęsknić,

Już nie będę wesół, bom oblubieńca stracił.

O, jakoś słodki, Jezu namilejszy,

Gdyś tak jeszcze na ziemi duszy mojej smaczny,

Razem eie zakusiła, a więcejem złaczniał,

Przeto nawiedź serce me, za łacznieć przestanie.

Pirwej, niźli odydzież, będę cie całować,

Niż cie Matce twojej dam, chcę cie umiłować,

Za moje żądzą nasycisz pirwej, niż odstąpisz,

Bo nie wiem, jako rychło se mną sie zasie złączysz.

Już chciej teraz tym słodziej duszę moje pocieszyć,

Bo cie Matce twej miłej muszę rychlej wrócić,

Przeto wiedz, o nadobny, iż nikakie cie nie puszczę,

Aż pirwej w twej miłości wszytek sie rozpalę.

O słodki gościu duszny, acz teraz odchodzisz,

Wżdy mi powiedz, jako rychło sie se mną zasie złączysz,

Gdy u mnie chcesz krotko być, raczyż mie nakarmić,

Boś ty owoc rozkoszny nad wszytki smaczności.

Już do twej Matki łona, Jezu, racz przystąpić,

Bo–ć przez twej obliczności nie chce Matuchna być,

Piersiami panieńskimi żąda ciebie karmić

I na swych rękach nosić, całować i obłapiać.

Weźmi już, naśliczniejsza, twego namilejszego,

Piersiami twoimi karmi twego jedynego,

O Matko wszytka Boska, jakożeś ty szczęsna,

Iż karmisz Stworzyciela wszytkiego stworzenia.

O naświętsze wnętrzności, które cie nosiły,

Błogosławione piersi, które cie karmiły,

Jako sie nie stopiły dla wielkiej jasności

Albo nie zagorzały od wielkiej gorącości.

Coś ty za słodkość miała, królowa niebieska,

Gdyś na świat narodziła namilejszego Syna!

Któż to może wymówić i sercem rozmyślić,

Jedno ty, Panno miła, coś tego zakusiła.

Ten majestat królewski zewsząd był poświęcony,

Bo–ć od Ducha Świętego dawno był sprawiony,

Bo–ć w niem siedział Bog wierny, co wszytek świat rządzi

Karmiąc sie małym pokarmem, czystym panieńskim mlekiem.

Bądź z Synem pozdrowiona, Matuchno łaskawa,

Prosiż za nami Synaczka, boś ty miłosierna Matka,

Byśmy sie polepszyli, szczęśnie dokonali,

A tak z twoją pomocą do nieba sie dostali. Amen.