II.7 Nasz Zbawiciel, Pan Bog wszechmogący

w. 5 wielebne — pełne chwały.

w. 12 — tzn. będzie za nas cierpiał Bóg w ludzkiej naturze (aluzja do proroctw mesjańskich Starego Testamentu).

w. 15 tam — tj. w otchłani,

w. 16 miłosniki — tych, którzy (go) miłowali,

w. 18 — tj. korzystając ze swej boskiej mocy.

w. 21 żądający — upragniony.

w. 26 płaczliwie — z płaczem.*^

W. 27 powitajże — zawitajże.

w. 31 postawy — postaci.

w. 32 — że przybył do nich prawdziwy Chrystus.

w. 33 co to jest dziwnego — coż to za dziwy.

w. 38 przede mną — wobec mnie.

w. 40 — wypuśćże z niewoli moje stworzenie, tj. stworzone przeze mnie dusze.

w. 42 żaden wróg nie stoi — żaden szatan nie ostoi się.

w. 45 — chodzi o znak krzyża; groźny — straszny.’

w. 49 Enoekowi z Elijaszem — tj. prorokom przepowiadającym Zmartwychwstanie.

w. 51 — przybędę do was.

w. 57 wzniknął — wyńzedł.

w. 58 znamię — znak.

w. 64 bezmierną — w druku: bezmiernie.

w. 68 żądasz — pragniesz.

w. 76 po kilku lat — za kilka lat.

w. 78 nie sromaj sie — nie wstydź się.

w. 79 zaprzenie — zaparcie się,

w. 82 z wielikiej niewolej — tj. mimo że ty bardzo nie chciałeś.

w. 85 — abyś umiał być wyrozumiały dla grzesznych.

w. 87 — abyś nie rósł w pychę.

w. 92 przywiedzież — przywiedź.

w. 96 — rozkazał, aby obwieściła (o jego zmartwychwstaniu) apostołom.

w. 97 mniala ogrodnika — sądziła, że to ogrodnik.

w. 98 ślachetnik — człowiek szlachetnego rodu.

w. 100 — tzn. gdzie pochowałeś Chrystusa.

w. 105 dwiema idąc w drodze — do dwóch idących w drodze, tj. do dwóch uczniów Chrystusa zmierzających z Jerozolimy do Emaus (por. Ewangelia św. Łukasza XXIV, 13).

w. 106 baęięmesta gadała — bowiem rozmawiali (liczba podw.).

w. 108 w pielgrzymskiej postawie — w postaci pielgrzyma.

w. 109 wszytkim — tj. apostołom.

w. 113 bych me był — że nie jestem.

w. 115 — to prawda, nie złuda.

w. 116 gdy wątpisz, skosztuj — jeśli wątpisz, spróbuj.

w. 119 — jak są krwią ociekające.

w. 120 zdrapany — zdrapane (rany).

w. 121 je — tj. ciało.

w. 123 wybrany — umiłowany.

w. 127 konieczny — ostateczny.

w. 128 — kiedy przyjdę sądzić jako sędzia wieczny.

w. 131 — z tymi, którzy mnie zranili,

w. 132 zesromocić — zhańbić.

w. 139 zlutowanie — litość.

II.8 Anjeli słodko śpiewali

Anonimowa pieśń na Wniebowstąpienie Pańskie. Tekst w rękopisie Biblioteki Prowincji OO. Bernardynów w Krakowie, sygn. 19/R s. 133–137 Kodeks zapisano w latach trzydziestych i cztrdziestych XVI w. (por. K. Grudzinski. Najstarsze zabytki rękopiśmienne języka polskiego do połowy XVI w., s. 359; por. 1I.12).

Wydanie: W. Wydra, W. R. Rzepka, Teksty polskie z pierwszej połowy XVI wieku (Z ręjtopisu nr 19/B Biblioteki Prowincji OO. Bernardynów w Krakowie), Slavia Occidentalis, t. 35, Warszawa–Poznań 1978, s. 116–122 (transliteracja, transkrypcja i fotokopia zabytku).

Oanttur in nota: „Witajże dziecię rozkoszne”

Seguitur cancio de Aseensione Domini —

Anjeli słodko śpiewali,

Gdy do nieba prowadzili,

Syna Bożego chwalili.

Alleluja, alleluja.

Jen sprawił ludzkie zbawienie,

Wejrzał na swoje stworzenie,

Adamowe pokolenie.

Alleluja, (alleluja).

Złupiwszy mocy piekielne,

Zdał na wieczne potępienie

Samo złościwe stworzenie.

Alleluja, alleluja.

Potym się do Ojca wezbrał

Jako przedtym jest powiadał,

Gdy <z> swoimi jest rozmawiał.

Alleluja, <alleluja>.

O duszo miła, rozmyślaj,

Co Pan Jezus tedy działał,

Gdy w niebo już wstępować miał.

Alleluja, <alleluja>.

Wszytki wierne swoje wezwał,

Tam się jim mile ukazał,

Ostateczne gody działał.

Alleluja, alleluja.

Uciesznie s nimi godował,

Barzo mile je pocieszał

I niewierność jich też skarał

Alleluja, <alleluja)>.

Potym rzekł: „Ślę was po świecie,

Ludzium każcie, nawracajcie,

Czartu z mocy dusze bierzcie.

<Alleluja, alleluja>.

Które ja krwią swą odkupił,

Dla (n)ich na krzyżu przybit był,

Mękę–m cirpiał i ocet pił”.

Alleluja, alleluja.

Na Gorę Oliwną jió kazał,

By każdy s nich tam oglądał,

Jako w niebo je<st> wstępował.

<Alleluja, alleluja>.

A gdy sie byli zebrali,

Onego tamo czekali,

Weseli ji oglądali.

Alleluja, alleluja.

Niektórzy go też pytali,

O przyszłych rzeczach badali,

Ale tamo usłyszeli:

Alleluja, <alleluja>.

„Nie chciejcie tej tajemnice,

Ale moj<i> obietnice —

Ducha Świętego weźmiecie”.

Alleluja, <alleluja>.

Namilszą Matkę swą cieszył,

Na piersi swoje położył,

Uciesznie barzo obłapił.

Alleluja, <alleluja>.

Rzeknę–ć: „Matko moja miła,

Już bądź wielmi pocieszona,

Jakoś była zasmęcona.

Alleluja, alleluja.

Dziękuję–ć Matuchno miła,

Coś mi przez ten czas służyła.

Wszytkę pilność przy mnie miała.

Alleluja, alleluja.

Acz cię tu na czas zostawię,

Wszakoż zawsze z tobą będę,

Sam z anjoły po cię’ pr<z>yjdę.

Alleluja, alleluja.

Wszytkim cię wiernym polecam

I za Matkę też zostawiam,

Na pociechę jim cię dawam.

Alleluja, alleluja.

By w tobie nadzieję mieli

I k tobie sie uciekali,

Nabożnie sie polecali”.

Alleluja, alleluja.

A potym wszytki pożegnał,

Barzo mile .pocałował,

Pocieszenia czekać kazał.

Alleluja, alleluja.

Na wschód słońca sie obrócił,

Ręce naświętsze podnosił,

Wszytkim wiernym błogosławił.

Alleluja, <alleluja>.

Zatym w niebo szedł Syn Boży,

Anjeli słodko śpiewali,

Bogu cześć, chwałę dawali.

Alleluja, alleluja.

Niktorzy w trąby trąbili,

Drudzy rozkosznie są grali,

Chwalebnie go prowadzili.

Alleluja, alleluja.

O, jakie wesele mieli

Jego wierni którzy byli,

W niebo tam pilnie glądali.

Alleluja, alleluja.

Miłe było poglądanie,

Sierdecznych łez wylewanie,

Niewymowne pocieszenie.

Alleluja, alleluja.

Dusze święte tam też były,

Ktore s nim w niebo wstąpiły,

Panu Bogu chwałę dały.

Alleluja, alleluja.

O, jaka radość tam była,

Gdy w niebo szła Boska siła,

Sierca ludzkie ucwierdziła.

Alleluja, alleluja.

Kroi Mebieski jest powy<ż>szon,

Nieprzyjaciel nasz uniżon,

Upad anjelski naprawion.

Alleluja, alleluja.

O dziwne Boże zrządzenie,

Iże tak ludzkie stworzenie

Ma wysokie posadzenie

Alleluja, alleluja.

O, jakie było śpiewanie,

Wszytkich anjołow witanie:

„Mieszkaj s nami miły Panie”.

Alleluja, alleluja.

Pan Jezus wierny Syn Boży

Wstąpił przed majestat Boży,

Na prawicy posadzony.

Alleluja, alleluja.

Wszyscy święci poklęknęli,

Głosem jednym zawołali:

„Święty, święty bądź na wieki”.

Alleluja, <alleluja>.

Namiłościwszy Zbawiciel,

Jezus duszny Pocieszyciel

Ku Bogu Ojcu przystąpił.

Alleluja, alleluja.

Bece, nogi, bok ukazał,

Jako dla grzesznych bojował,

Aby się już Bog smiłował.

Alleluja, alleluja.

Bog Ociec łaskawie wejrzał

I wszytkich win jest zapomiał,

Ojce święte tam przywitał:

Alleluja, <alleluja>.

„O me namilsze stworzenie,

Syna mego odkupienie,

Weźmiż wieczne pocieszenie”.

Alleluja, alleluja.

Prosimy cię miły Panie,

Odpuść dziś nasze zgrzeszenie,

Dajże nam wieczne zbawienie.

Alleluja, alleluja.