II.2 Przez twe święte z martwy wstanie

w. 2 odpuściż — odpuść.

w. 3 — tyś sam okrył chwałą ten świat. W nieco późniejszych przekazach wiersz ten brzmiał również: „Wierzym, iż Bog z martwych wstał” (por. np. Missale Gnesnense, druk. Jan Haller, Kraków 1523).

w. 5 — wybawiłeś nas od śmierci.

II.3 Wesoły nam dzień nastał

Jest to trop wielkanocny, który w niektórych przekazach występuje obok pieśni Przez twe święte z martwy wstanie, co jest dowodem, że oba utwory pozostawały ze sobą w bezpośrednim związku i prawdopodobnie jednocześnie i w jednakowym celu były ułożone (procesja rezurekcyjna).

Pieśń pochodzi z pierwszej połowy XV w. Powstała zapewne z łacińskiego tropu O quam felix haec dies albo Laeta dies illuxit, prawdopodobnie za pośrednictwem wzoru czeskiego (Veseýt nám den nastał). Pieśni tej nie należy mylić z żywotnym do dziś utworem Wesoły nam dzień dziś nastał, powstałym w początkach XVII w.

Podstawą obecnego wydania jest rękopis Biblioteki Ossolineum we Wrocławiu, sygn. IV 1482. Jest to faksymile dwu stron zaginionego Graduału tarnowskiego z ok. 1526 r. Pieśń występuje w Tropi de Besurrectione Domini, po rozpoczynającym je O quam felix.

Poprzednie wydanie: P. Chmielowski, Historia literatury polskiej, s. 116.

Wesoły nam dzień nastał,

Gdy Syn Boży z martwych wstał,

Bychmy z grzechów powstali

I jego naśladowali,

A potem z nim wiecznie królowali.

II.4 Bog wszechmogący wstał z martwy <zaducy>

Jest to przekład fragmentu czeskiej pieśni wielkanocnej, będącej tłumaczeniem łacińskiego hymnu Deus omnipotens (por. II.1).

Obecność w rękopisie incipitu „Krystus s marty wstał jest”, poprzedzającego zwrotkę „Boh wszechmogący” powodowała, że pieśń tę traktowano jako kolejną zwrotkę tropu Chrystus e martwych wstał jest, zwłaszcza że druga zwrotka „Bog wszechmogący”, zaczynająca się od słów: „Leżał trzy dni w grobie”, weszła w drugiej połowie XVI w. do poszerzonego kanonu pieśni Chrystus e martwych wstał jest.

Dwie zwrotki pieśni zachowały się w rękopisie Biblioteki Kapitulnej w Pradze, sygn. E.LVI, zawierającym kazania łacińskie, legendy o świętych z polskimi glossami. Utwór zapisany jest na k. 177–177 verso z następującym wprowadzeniem: „Quare in signum gaudii aclamemus omnes: […]” i kończy kazanie wielkanocne.

Zabytek wydał A. Patera, Bukopisnś pamatki polskeho jassyka a literatury w Praze, «Ćasopis Musea Kralovstvi ĆeskeTio», t. LIV: 1880, s. 635.

KRYSTUS Z MARTWYCH WSTAŁ JEST <…>

Bog Wszechmogący

Wstał z martwy <zaducy>

Chwalmy jego s weselim,

Toć nam sie Pismo wieli.

Kyrie eleison.

Leżał trzy dni w grobie,

Dał przekłoci sobie

Bok, ręce, nodze obie

Na zbawienie tobie.

Kyrie eleison.

II.4 Bog wszechmogący…

w. 2 zaducy (z czes.) — upragniony, por. starop. „żądający”.

w. 4 wieli — poleca.

w. 8 nodze — nogi (liczba podwójna).

II.5 z śmierci wstał ninie Chrystus Pan

Jest to przekład łacińskiego tropu do Benedicamus — Surrexit Christus hodie (zob. Wstęp, s. LXII) powstałego w Niemczech i znanego z przekazów począwszy od XIV w.

Polski przekład pieśni wydał Michał Hieronim Juszyński z zaginionego w XIX w. kancjonału sporządzonego w r. 1435 przez Jana, nauczyciela w Przeworsku (tzw. Kancjonał Przeworszczyka).

Wydanie: M. H. Juszyński, Dykcjonarg poetów polskich, Kraków 1820, t. I.

Z śmierci wstał ninie Chrystus Pan,

On pocieszyciel samo Hallelujah.

Gdyby nie był umarł,

Świat by wiecznie zginąć miał. Hall<elujah>.

Niewiasty ku grobu szły,

Chrysta miłego szukały. Hall<(elujah>.

Wy bojaźliwe mężyce,

Do Galilei idz<i>cie. Hall<elujah>.

Powiedzcie uczniom radośnie,

Że Chrystus wstał potężnie. HalKelujah).

Tego święta wielkonocnego

Błogosławmy Pana naszego. Hall<elujah>.

Trójco Święta,, bądź sławiona,

Bogu dzięka poślubiona. Ęall<elujah>.