1. Мәтінді мәнерлеп оқыңыз

2. Мәтінді мазмұндаңыз

3. Мәтін бойынша 5 сұрақ құрастырыңыз

4. Берілген сөйлемге синтаксистік талдау жасаңыз: Электр тораптарының екінші міндеті электр энергияны өндірген жерден тұтынатын жерге жеткізу.

5. Берілген сөздерге морфологиялық талдау жасаңыз: тораптарының, жеткізу

№11-билетке қосымша

Энергия үнемдеу

Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинеті 1994 жылы энергия үнемдеудің Ұлттық бағдарламасын жасау туралы шешім қабылдады. Бұл бағдарлама жан - жақты болады және Республика экономикасының әрбір секторын қамтиды.

Қазақстан Республикасының Үкіметінің тілегі бойынша Халықаралық даму бойынша АҚШ Агенттігі (ЮСАИД), оның ТМД ның энергетикалық инфрақұрылымын дамыту бойынша бөлімі, айтылған бағдарламаны жасауға көмектесуге келісім берді.

Бағдарлама жасағанда негізгі мәселелер екі басты категорияға бөлінеді:

-энергия үнемдеу облысындағы экономикалық және заң шығарушылық шаралармен байланысты мәселелер;

-энергия үнемдеуді жүзеге асырудың техникалық шаралары бойынша.

Экономикалық және заң шығарушылық категориялардың басты мәселелері:

Баға түзу рөлін талқылау, онда басты экономикалық ынталық ретінде негізгі анықтайтын фактор нарық, сол арқылы энергия үнемдеу көтермеленеді;

Болашақ баға түзу мен тарифтер қағидаларын жасау;

Үкіметтің энергия үнемдеу саясатын және бағдарламаларын, ұйымдастыру мәселелерін шешу;

Техникалық категорияның басты мәселелері:

Өнеркәсіптік секторда энергияны бақылау және басқару бойынша негізгі істерді сипаттау және энергия үнемдеу облысында ұйымдастыру жұмыстары бойынша ұсыныстар;

Өнеркәсіптік секторда электр тұтынуды салыстырмалы талдау;

Тез шығын өтеушілік мүмкіндіктерін және ұзақ мерзімді энергия үнемдеу жобаларын анықтау;

Энергия үнемдеу жобалары мен шараларын қаржыландырудың мүмкін көздерін табу.

Мәтінмен жұмыс:

1. Мәтінді мәнерлеп оқыңыз

2. Мәтінді мазмұндаңыз

3. Мәтін бойынша 5 сұрақ құрастырыңыз

4.Берілген сөйлемге синтаксистік талдау жасаңыз: Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинеті 1994 жылы энергия үнемдеудің Ұлттық бағдарламасын жасау туралы шешім қабылдады.

5. Берілген сөздерге морфологиялық талдау жасаңыз: үнемдеудің, шешім қабылдады

№12-билетке қосымша

Электр энергетика және нарықтық тетіктер

Мемлекеттік монополиядан нарықтық ұстанымдары бар жүйеге өткенде нақты жобада әр түрлі жақтардың мүдделерін теңестіру үшін және ұзақ мерзімді инвестициялауға қажет тұрақталықты жасау үшін шаруашылық шарттарды енгізу керек, ол шарттарды орындау заңға негізделген. Ешкімді кемсітпейтін бәрін толық қамтитын және анық “ойын ережелері” болу керек. Сипатталған шартарды ұзақ мерзімге қатысты жасау өалаулы шара, бірақ жеке меншік мекемелерге оларды тосу міндетті емес.

Реттеу жетілген емес. Реттеу орындары сыртқы ықпалға ұшрағыш болады. Альтернативтік тауарлар мен қызмет тарапынан бәсеке болған жағдайда реттеу кері нәтиже беруі мүмкін. Сондықтан қызмет тиімділігін өсіру үшін басқа шараларды ұсынуға болады.

Бәсеке енгізу үшін қызметті ұсақтау. Осы энергияны өндіру, жеткізу және тарату бір шаруашылықтың қол астында болса электрмен қамдау тиімділеу бола ма, немесе электр энергиямен қамдаудың әр түрлі сатыларын бөлу керек пе?

Табиғи монополия қағидасы бойынша бір өндіруші барлық нарыққа қызмет етеді, онда екі және одан көп өндірушілермен салыстырғанда шығын аз болады. Өндіріс өскен сайын өндіру және қызмет ету шығындары төмендейді. Энергетика саласында әдетте бір мекеме бірнеше қызмет көрсетеді, бұлардың бір бөлігі табиғи монополия категориясына жатады, ал басқалары ол категорияға жатпайды. Қызметтерді топтап тек бір өндіруші ғана қызмет етсе қаржы үнемделуі мүмкін. Бір қызметті көрсеткенде табиғи монополия қызметті бәсекелік негізде көрсетуге болатын басқа облыстарда өндірушіге басымдылық береді.

Мәтінмен жұмыс: