1. Мәтінді мәнерлеп оқыңыз

2. Мәтінді мазмұндаңыз

3. Мәтін бойынша 5 сұрақ құрастырыңыз

4. Берілген сөйлемге синтаксистік талдау жасаңыз: Қазіргі уақытта Қазақстанның радиоэлектроника өндірісі жаңа инвестицияларды қажет етеді.

5. Берілген сөздерге морфологиялық талдау жасаңыз: Қазақстанның, радиоэлектроника

№3-билетке қосымша

Радиобайланыс, радиохабар және теледидар

Алғашқы радиостанция 1915 жылы Форт - Александровскіде (Форт- Шевченко) құрылды.

1922 жылы қаңтарда таратқыш-қабылдағыш радиостанция (Орынбор, Семей, Гурьев, Форт – Александровск, Орал) және хабар қабылдағыш радиостанция (Қостанай, Ырғыз, Ойыл, Орда, Ақмола, Петропавл, Өскемен, Павлодар) жұмыс істейді. 1925 жылы бұған Алматы, Жаркент, Әулиеата, Төрткөл радиостанциясы қосылды.

1931 жылы 1 мамырда Алматыда республикадағы хабар беретін тұңғыш радиостанция іске қосылды. 4 мамырда тұңғыш қазақ тіліндегі «Еңбекші Қазақ» радиогазеті эфирге жолдама алды.

Бұл мамандық құрлықтық радиобайланыс, радиохабар, хабар таратын және қолданбалы теледидар жүйелері мен құрылғарын жасау және пайданалу жағынан инженерлер дайындайды.

Радиотехника кахедрасының лабораториялары жаңа техникалық оқу құралдарымен, есептеу техникасымен, өлшеуіш аспаптармен, жерсеріктік теледидардың қабылдағыш стацияларымен жабдықталған.

Бұл мамандық инженерлері байланыс кәсіпорындарында, ғылыми, конструкторлық, жобалау институттарында жұмыс істей алады. Олар хабарлар жүйесі мен құрылғыларын жобалай алуы және пайдалануға енгізумен қатар, олардың жоғары сапалыған қамптамасыз ете отырып, жөндей, реттей, пайдалана білуі керек.

Кафедра түлектері өз мамандықтары бойынша Қазақстанда ұялы байланыспен айналысушы «Алтел», «Толқын», «GSM-Казахстан» т.б. Интернет желісі арқылы байланыс қызметін көрсетуші «Нурстан», «Арна-Спринт» т.б. пейжинттік байланыспен айналысушы «Аспан», «Алма-Пейдж» т.б. ғарыштық байланыстың Республикалық орталығында; банктерде, мемлекеттік және коммерциялық радиостанциялар мен телеарналарда; Қазақтелекомда; министрліктерде т.б. көптеген ұйымдар мен фирмаларда жемісті қызмет атқарып жүр.

Мәтінмен жұмыс:

1. Мәтінді мәнерлеп оқыңыз

2. Мәтінді мазмұндаңыз

3. Мәтін бойынша 5 сұрақ құрастырыңыз

4. Берілген сөйлемге синтаксистік талдау жасаңыз: 1931 жылы 1 мамырда Алматыда республикадағы хабар беретін тұңғыш радиостанция іске қосылды.

5. Берілген сөздерге морфологиялық талдау жасаңыз: радиостанция, жобалау институттарында

№4-билетке қосымша

Радиолокация

Радиолокация (радио және location – орналасу) – әр түрлі обьектілер мен нысаналарды радиотехниканың тәсілдер арқылы бақылау (іздеп табу, ажырату, координаталарын өлшеу т.б) мәселелерімен шұғылданатың ғылым мен техниканың саласы. Радиотолқындардың шағылу құбылысың 1886-89 жылдары неміс Г.Герц ашты.

1897 жылы А.С.Попо радиосигналдар бағытын қиып өткен корабльдің орнын табу тәсілін неміс инженері К.Хюльсмайер ұсынды. Таратқыш пен қабылдағыш линиясын самолет қиып өткен кезде байқалатын радиотоқындардың соғу құбылысына негізделген алғашқы радиолокацияық станция (РЛС) Д.С. Столетовтың басқаруымен 1938 жылы жасалып,іске қосылды. Импульстық радиолокация тәсілі ЮБ Кобзаревтің басшылығымен 1937 жылы жасалады. Одан кейінгі жылдары радиолокацияның дамуына аса жоғары жиілік диапазонның меңгңрілуі есептеу техникасы т.б. ғылымдардың жетістектірің пайдалану зор ықпал жасады. Радиолокациялықөлшеуіш құрылғылар жасалып, зениттік және корабльдік артиллерия дами бастады. Сонымен бірге, радиолокацияға қарсы құрылғылар (пассивті және активті бөгеуілдер, қорғауыш қабаттар т.б.)

Радиолокация тәсілдерімен обетіге дейінгі қашықтық, шағылып келген сигналдардың бағыты (пеленг), обькт қозғалысының радиальдық және бұрыштық жылдамдықтары т.б. өлшенеді. Сонымен қатар, радиолокациялық бақылау обьетілердің көптеген сипаттамаларын (мысалы, су бетіндгі мұз қабатының параметрлерін, атмосфера ылғалдылығын, обьектілердің өлшемдері мен пішінің т.б.) анықтауға мүмкіндік береді.

РЛС (радиолокатор, радар) көмегімен жылжымалы және жылжымайтын обьектілерді бақылауға болады.

Мәтінмен жұмыс: