Музыка і тэатр

Дзеячы культуры

Музыка і ўклад у развіццё прафесійнага тэатра

1

2

Станіслаў Манюшка

Кампазітар, ураджэнец Беларусі, заснавальнік поль-скай i беларускай класічнай музыкі, у творах якога выкарыстаны беларускія народныя матывы. Haпicaў музыку да камедыі-оперы В. Дуніна-Марцінкевіча «Сялянка». Аўтар оперы «Галька», 12 песень на вер-шы Я. Чачота

Ігнат Буйніцкі

У 1907 г. была створана першая беларуская трупа. З 1919 г. яна дзейнічала як нацыянальны прафесійны тэатр, які складаўся з драматычных акцёраў, харыс-таў, танцораў (каля 70 чалавек). У рэпертуары былі песні, танцы, пастаноўкі, п’есы, дэкламацыі твораў беларускіх паэтаў і пісьменнікаў. Тэатр з поспехам гастраляваў па гарадах Беларусі, Вільні, Пецярбургу і Варшаве. Сам Буйніцкі быў і рэжысёрам, і акцёрам, і танцорам, таму яго па праву называюць «бацькам бе-ларускага тэатра». У тэатры былі пастаўлены п’есы «Паўлінка» Я. Купалы, «Краю мой родны!..» (па тво-рах М. Багдановіча), камедыя К. Каганца «Модны шляхцюк», народныя песні і танцы. У 1913 г. тэатр быў закрыты з-за матэрыяльных цяжкасцей

Алесь Бурбіс

Арганізаваў у Вільні ў 1910 г . «Беларускі музычна-драматычны гурток». Ён ажыццявіў першую пастаноўку камедыі Я. Купалы «Паўлінка» (1912)

1

2

Фларыян Ждановіч

Стварыў у Мінску ў 1917 г. «Першае таварыства беларускай драмы і камедыі». Упершыню ажыццявіў пастаноўку драмы Я. Купалы «Раскіданае гняздо»

Прозвішча мастака

Мастацкі

жанр

Назвы карцін, заўвагі

1

2

3

Валенцій Ваньковіч

Гістарычны

Мастак з Міншчыны, яркі прадстаў-нік рамантызму ў жывапісе. Атрымаў вядомасць сваімі карцінамі: «Подзвіг маладога кіяўляніна пры аблозе Кіева печанегам», «Напалеон каля вогніш-ча» i інш. Да лепшых твораў мастака адносіцца кампазіцыйны партрэт «А. Міцкевіч на скале Аюдаг»

Іосіф Аляшкевіч

Партрэт

Майстар выяўленчага мастацтва, чыя творчасць была звязана з жыццём Беларусі, Расіі, Літвы i Польшчы. Аўтар партрэта А. Чартарыйскага, «Групавога партрэта» і інш.

Ян Дамель

Гістарычны

Мастак, аўтар шэрагу карцін: «Хрыш-чэнне славян», «Смерць магістра кры-жаносцаў Ульрыха фон Юнгінгена у бітве пад Грунвальдам», «Вызваленне Касцюшкі з няволі», «Смерць князя Панятоўскага», «Адступленне фран-цузаў праз Вільню», партрэты князя Д. Радзівіла, графаў I. Храптовіча i К. Тышкевіча, пейзажы Мінска i яго ваколіц

1

2

3

Напалеон Орда

Пейзаж

Мастак, піяніст, кампазітар. Стварыў каля 500 акварэляў з натуры (гарадоў Гродна, Віцебска, Магілёва, Мінска, палацаў, плошчаў, вуліц)

Вікенцій Дмахоўскі

Пейзаж

Мастак, у асноўным маляваў месцы, звязаныя з жыццём i дзейнасцю А. Міцкевіча («Возера Свіцязь», «Дом Міцкевічаў у Навагрудку», «За­ход сонца» i інш.)

Іван Хруцкі

Нацюрморт,

партрэт,

пейзаж

Аўтар карцін «Кветкі i садавіна», «Грыбы i агуркі», «Партрэт невядо-май», «Партрэт жонкі», «Сямейны партрэт», партрэт мітрапаліта I. Ся-машкі, «Партрэт хлопчыка ў саламя-ным капелюшы» i інш.

Казімір Альхімовіч

Гістарыч-ны, бытавы

Прымаў удзел у паўстанні 1863 г., адбыў ссылку ў Сібіры. Пісаў карці-ны на гістарычныя тэмы: «Пахаванне Гедыміна», «Пасля бітвы», «Смерць Глінскага ў турме»; паказаў лёс ссыльных паўстанцаў – «На этапе», «Смерць у выгнанні», «Пахаванне на Урале»; адлюстраваў цяжкую працу і ўмовы жыцця сялян – «Жніво», «Па-рабкава хата», «Найманне работ-нікаў»

Апалінар Гараўскі

Пейзаж

«Вечар у Мінскай губерні», «На ра-дзіме», «Рака Бярэзіна». Некаторыя з твораў мастака набыў для сваёй гале-рэі П. Траццякоў. Адной з лепшых прац жывапісца стала палатно «Ста-рая моліцца»

Нікадзім Сілівановіч

Бытавы

Быў запрошаны для афармлення вя-домага Ісакіеўскага сабора ў Пецяр-бургу. Удзельнічаў у стварэнні кампа-зіцыі «Тайная вячэра», за што атры-маў званне акадэміка. 3 падарожжаў па Беларусі прывозіў багаты матэ-рыял, які выкарыстоўваў у сваіх бы-тавых карцінах. Найбольш значны твор у гэтым жанры «Стары пастух»

1

2

3

Вітольд Бялыніцкі-

Біруля

Пейзаж

Каля 200 сваіх карцін прысвяціў тэме вясны. Сярод іх «Лес зазелянеў», «Красавік», «Апошні снег», «Мала-дыя бярозкі» і інш.

Юдаль Пэн

Бытавы

Адлюстраваў рысы яўрэйскага побы-ту, стварыў галерэю вобразаў яў- рэйскіх рамеснікаў – «Гадзіншчык», «Стары кравец», «Жабрак». Аргані-затар прыватнай мастацкай школы ў Віцебску, у якой займаўся М. Шагал

Янкель Кругер

Бытавы,

партрэт

«На суд прафесара», «Пісьманосец». У 1906 г. у Мінску адкрыў школу ма-лявання

Марк Шагал

Ураджэнец Віцебска, вучыўся ў школе Ю. Пэна, прысвяціў сваёй разіме нямала карцін, у будучым стаў адным з найбуйнейшых мастакоў XX ст. Яго творы: «Я і вёска», «Над Віцебскам», «Прагулка»