Кокаин (крэк)

Оңтүстік Америка, Колумбия, Боливия және Перуде көптен кездесетін кока дейтін өсімдікте кокаин І пайыздың шамасында кездеседі. Қазіргі Перу тұрғындары әлі күнге дейін қолданып келе жатқан кока өсімдігінің жапырағы жағымды иіc шығарады. Алтын мен күмістен кем бағаланбайтын бұл «қасиетті» шөппен бұрынғы ауқатты адамдар индустардың еңбек ақысын төлеген. Жапырақты шайнап, сөгін жұтқан адамдар кешке дейін шаршамай, тамақ ішпей жұмыс істей берген. Себебі шөптің құрамындағы І пайыз кокаин адамның шаршағанын білдірмейді, ауырғанда басатын қасиеті де бар.

1859 жылы австриялық химик А.Ниман өсімдік құрамынан таза кокаин бөліп алды. Бұл дәрігерлер үшін үлкен жаңалық еді. Кокаин, дикаин, новокаин, совкаин, лидокаин сияқты ауруды басатын дәрілер медицинада кеңінен қолданыла бастады. Шынында да бұл оташылар үшін (хирургия) таптырмайтын дәрі еді.

Бұрын өсімдіктің жапырағын шайнап, сөгін жұтып, немесе ұсақталынған жапырақты мұрнына иіскеп, «кайф» алып жүрген кокаиншыларға (кокаинизм) жаңадан алынған таза есірткі үлкен қуаныш әкелді. Американы жайлаған кокаинизм енді дүние жүзін жайлай бастады. Өздері «крэк» деп ат қойып алған есірткіні нашақорлар шарапқа, әртүрлі сусындарға қосып қолдана бастады.

Таза кокаин бірнеше секундтан кейін-ақ қолданушының көңіл күйін көтеріп, шаршағанын білдірмей, «рахатқа» батырады. Аузына келгенін айтып, тіпті танымайтын адамдарға өзінің жан сырын ақтаруға дейін барады. Денесіндегі дүлей күшті қайда жіберерін білмей, бейтаныс әйелдермен жыныстық қатынасқа түсіп, неше түрлі жыныстық ауруларға душар болады.

1-2 сағаттан кейін қолдан жасалынған бақыт сезім, «рахат», «кайф» таусылып есірмен әлсіздене бастайды. Көңіл күйі төмендеп, өзі оңаша қалуға тырысады. Қорқыныш сезім пайда болып, басы аурады, ұйқыдан қалады. Қан қысымы көтеріліп, бүкіл денесінде діріл пайда болады. Сөйтіп нашақор 1-2 сағат алған «рахаты» үшін бірнеше күн нағыз аурудың күнін кешеді. Құдайдың бергеніне риза болмай, өзін есірткінің күшімен «жаңадан жасамақ» болған адамның көрер күні осы. Ойлан!

Адамның ой-санасын өзгертетін немесе галлюцинация тудыратын заттар Кендір және оның түрлері. (Конопля)

Оңтүстік Қазақстан жерінде, Жамбыл облысында көп кездесетін жабайы өсімдік. Америкада, Индияда көптеп өндіріліп дүние жүзіне тараған. Көбіне темекі ұқсатып тартып, пайдаланады. Құрамындағы тетрагидроканнабиолдың адамның жан дүниесін өзгертетін (психика) қасиеті бар. Лақап аттары: гашиш, марихуана, анаша, план, хеш. Европада гашиш деп атаса, Америкада марихуана дейді. Кендірдің жапырағынан алынады. Кейбір деректерге сүйенсек, мұсылман елдерінің еркектерінің 60 пайызы темекіге гашиш қосып тартады. Себебі мұсылман елдерінде спирттік ішімдік ішуге тыйым салынған. Дүние жүзінде гашиш қолдану (гашишизм) маскүнемдіктен кейін екінші орын алады.

Алғашында кемеге керекті арқан ретінде қолданылып келген, қытайда мата тоқуға да пайдаланылған тұрмыста өте қажетті өсімдік. Егер спирттік ішімдік ішкен адам айқай шуға, төбелеске даяр болса, гашиш қолданған адам тыныштыққа, ақкөңілділікке бейім болады. Ертеде жиналып алып рахат сезімге беріліп, көңілді әңгіме дүкен құрып, кальянды кезектесіп тартып отырып, ұйқыға кететін арнайы орындар болған. Бертін келе гашиштің ауру тудыратын қасиетін біліп, Египетте, Персия мен Түркияда кендір өсетін жерлерді өртеп, шауып құртуға тырысқан. Бірақ тыйым салу қашанда кері әсер етеді, одан нашақорлардың қатары көбеймесе, азайған жоқ. Өте ерте заманда скифтер киіз үйдің ішінде қатты қызған тастардың үстіне кендір өсімдігінің тұқымын шашып, одан шыққан түтін мен будан рахат тапқаны туралы Геродот жазып кеткен. Дін иелері гашиш арқылы қара халыққа жұмақтың қандай болатынын уағыздаған. Өткен ғасырдың 60-шы жылдары батыстағы жастар қозғалыстары, әнші, сазгерлер (Битлз тобы, Мирилин Монро, Элвис Пресли, Михаил Булгаков т.с.с) гашиш, марихуананы ашықтан ашық тек өздері ғана қолданбай жастар арасында тарауына көп ықпал жасады.

Ақын Шарль Бодлердің айтуы бойынша гашишті жаңа тарта бастаған адам алғашында «маған әсер етпейді» деп сеніңкіремейді. Кешікпей жаңағы сенбей отырған адам өзінен өзі көңілденіп, себепсізден себепсіз күліп, мәз бола бастайды. Қасындағы сау адамдардың таң қалып отырған кейпі оларды одан сайын күлкіге батырады. Гашишшілер өздерін ыммен ғана ұғып, өмірде бастарынан өткізбеген «бақытқа» кенеледі. Дыбыстар бояуланып, бояулар дыбыс шығара бастайды. Ауыздан, мұрынан шыққан түтінмен бірге өзі шығып аспанға ұша жөнеледі. Жардағы қарапайым суреттер ғажайып ертегідегі бейнелерге айналып, нашақордың қалаған нәрсесіне айналғандай болады. Уақыт тоқтап, бір сағат ішінде бірнеше адамның өмірін сүріп үлгереді. Тұлға жоғалады... Бұл наша шегіп көрген ақынның басына кешкен 1-2 сағат өмірі. Өмірде мәңгілік ештеңе жоқ.Рахат сезім көзден ғайып болғасын орнына әлсіздік, орны толмас өкініш келеді...

Әрине, әр адам гашишті өзінше қабылдайды. Кейде тартып отырған адам темекісінде гашиш бар екенін білмесе, ол ешқандай әсер алмауы да мүмкін. Соңынан естігенде ғана «әй, бәсе, біртүрлі болып кетіп едім - ау» дейді. Ал, кейбір жасөспірімдер 4-5 минуттан кейін 5-10 минут себепсіз қорқады. Жан жақтарына алақтап, тек қасындағы «достарының» арқасында қашпай отыра береді. Бұл І-ші фаза. Шамамен 20 минуттан кейін ІІ-ші фаза басталады. Қабылдау, ойлау, сезіну қабілеттері өзгеріп, әр гашиш қабылдаушы өзінше есіреді. Көздеріне қос көрініп, өзінің қолдан жасап алған «жұмағының» қызығына батады. Ақылынан ауысқан адамдарды емдейтін ауруханада болып көрдіңіз бе? Сонда емделетін аурулардың көбінде ІІІ-ші фазаның белгісі – тұлғаның түгелдей жойылуы бар. Қасындағы көршісі күлсе күліп, жыласа қосыла жылап, жануарға айналады.