Нашақорлық қайдан келген?

Кейбір деректер бойынша ерте заманда көсемдер мен шамандар қарамағындағы адамдарды қорқытып, әрі тыныш ұстап тұру үшін әр түрлі улы өсімдіктердің аз мөлшерде қолданғанда адамды есіртетін қасиетін пайдаланған сияқты. Ауырған, немесе жарақат алған адамға бір қасық ішірткі беріп тыныштандыру, әртүрлі діни мейрамдарда халыққа құдай суы деп берген дәм арқылы өздерінің құдайдың адамдары екенін дәлелдеу сол ерте кезге тән болған.

Бізге келместен бұрын есірткі Африка мен Оңтүстік Америкадан Европаға жеткен, әуелгі кезде өте бай адамдардың ғана ермегі болған жаман әдет бара бара теңізшілердің, жиһанкездердің, жеңіл жүрісті әйелдердің арасында кеңінен тарай бастаған. АҚШ-та студенттер қауымы нашақорлықты өрттей қаулатып жіберді.

І-ІІ-ші дүниежүзілік соғыс кезендерінде есірткіні уайым-қайғыдан арылу тәсілі деп қолданса, соғыстан кейін жастар соғыста опат болғандардың қайғысынан арыламыз деп қолданды. Біздің елімізге әртүрлі есірткілер бұрынғы Кеңес үкіметі тарқағаннан кейін таралды. Қазір Қазақстанда нашақорлардың қанша екенін айтпай-ақ қояйын, себебі ол күн сайын өзгеріп отыратын мәлімет, тек біздің есепте тұрған аурулар саны есірткіні қолданып жүргендердің 4 – ақ пайызы екенін ескертемін!

Есірткі заттардың қандай топтары бар?

Есірткі дегеніміз - адамның көңіл күйін (эйфория) көтеретін, физикалық немесе психикалық тәуелділігін туғызатын, ел арасына жылдам тарап, қолданушылардың миын улап, (ойлау қабілетін жою) ағзаларының жұмысын қайта емделметіндей қылып бұзатын заттар. Медициналық монографияларда олардың 3 түрі көрсетіледі:

1. Тыныштандырғыштар, бұл топқа опиумдар және ұйқтататын барбитураттар жатады.

2. Қоздырғыштар, немесе кокаин, фенамин,первитин, эфедрон, «экстази», кофеин.

3. Адамның ой-санасын өзгертетін немесе галлюцинацияны тудыратын заттар – гашиш, марихуана, ЛСД, бензин, ацетон, әртүрлі желімдер.

Жоғарыда есірткіні адамның көңіл күйін көтеретін зат деп айтып өттім,медицинада бұл жағдайды эйфория деп атайды немесе нашақорлардың өздерінің атауынша – «кайф».

Өзге дүниені ұмытып, өмірде кездесетін кейбір қолайсыз кезеңдерден қашу, уақытша рахат сезімге бөлену жаңа ғана дамып, өсіп келе жатқан бүлдіршіндерді өз құшағына алып үлгереді. Осы сезім неғұрлым күшті болса, есірткіге тәуелділік соғұрлым тез дамиды. Опиум қолданған адамдар басқалардан бөлектеніп, тыныш жерде жалғыз қалуға тырысады, жаны рахатқа батып, өзіне ойлау қабілеті өскендей болып көрінеді.

«Бұндай бақытты мен бұрын неге білмегенмін» деп өзінің «данышпандығына» таң қалады. ЛСД, гашиш қолданғандар кенеттен өздерінің интеллекттері көтеріліп, бұрын сонда байқамаған, бұл өмірде жоқ, тек ертегілерден білетін ғажайыптарға таңданады. Қабылдау (көру, есіту, сезу, байқау) қабілеттері шексіз жоғарылап, бұл өмірден уақытша алшақтайды. Өз дене мүшелерінің ұлғайып немесе кішірейіп адам сенгісіз формаларға айналғанын байқайды.

Галлюцинация кезінде дауыстар, тіпті иістер физикалық заттарға айналып нашақорлармен қарым-қатынасқа түскендей болады. Адамның тәртібі,жан дүниесі бұндай кездерде еш нәрсеге бағынбайды, өз ісін өзі дұрыс қадағалай алмайды. Бұл қолдан жасалған «бақыт» көп ұзаққа бармайды.

Адам ағзасы өзіндегі удан арылуға барын салып бағады. 3-4 сағатқа созылған «кайфтан» кейін шалқып-тасып отырған батырымыз амалсыз сорлыға айнала бастайды. Қалыптасқан күнделікті өмір тозаққа айналып, миллиондаған жылдар бойы өзінің ең күрделі өсу жолын тапқан адам ағзалары, жасушаларға дейін сырттан әкелінген удың әсерінен «адаса» бастайды. Бұл адам миы үшін үлкен апат!

Аз ғана минуттық «жұмақ» үшін бүкіл қалған өмірін «тозақ» отына күйдіру деген осы. «Тозақтан» құтылудың бірден бір жолы ол қайта есірткі іздеу, басқа амал жоқ. Әуелгіде құрығына түсіру үшін әншейін беріп жарылқаған «достар» енді бұл байғұсты маңына да жолатпайды. Иә, ләззат алу үшін ақша төлеу керек! Жолда жатқан ақша жоқ. Ұрлық, зорлық, алдау-арбау осыдан басталады. Адамды нашақорлыққа әкелетін психикалық және физикалық тәуелділік.