- •5В050300 – «Психология» мамандығы студенттеріне арналған
- •Пәннің бағдарламасы Семей 2015
- •Мазмұны.
- •2. Жалпы мәліметтер.
- •3. Пәннің мақсаты мен міндеті
- •4. Глоссарий
- •5. Курс форматы
- •6. Курс саясаты
- •7. Дәріс сабақтары
- •2.Арнайы педагогиканың негізгі түсініктері мен үғымдары
- •2.Арнайы білім берудің мақсат міндеттері
- •2.Қазіргі арнайы педагогиканың құрылысы мен пәндік салалары
- •1.4 Психикалық дамуы тежелген, тірек- қимыл аппараты және есту қабілеті бұзылған балаларды түзете отырып дамыту жұмыстарының ерекшеліктері
- •1.5 Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған тренинг жаттығулар Тірек- қимыл аппарты бұзылған балаларға арналған психологиялық тренингтер
- •Есту қабілеті ауытқыған балаларға арналған тренинг жаттығулар
- •1.6 Дамуында түрлі ауытқушылықтары бар балалардың танымдық процестерін дамытуға арналған ойындар
- •1.7 Бекітуге арналған сұрақтары:
- •1.8 Коррекциялық педагогика пәні мен міндеттері тақырыбы бойынша Тест
- •Пайдаланылған әдебитеттер:
- •Мектепке дейінгі педагогикалық коррекция
- •2.1 Баланың мінез-құлқындағы агрессивтіліктің себебі және одан арылу жолдары
- •Жанұя тәрбиесінің кейбір кемшіліктерінің коррекциясы
- •2.3 Мектепке дейінгі жастағы балалармен әңгімелесу сұрақтары
- •2.4 Мектепке дейінгі балаларға арналған ойындар
- •Бекітуге арналған сұрақтар:
- •Мектепке дейінгі педагогикалық коррекция тақырыбы бойынша Тест
- •Пайдаланылған әдебиеттер:
- •Мария Монтессори жасаған мектепке дейінгі балалардың қалыптасуы мен тәрбие жүйесі
- •М. Монтессоридің концепциясының мазмұны
- •3.2 Балалар іс-әрекетіндегі қабылдау мүшелерін дамыту
- •3.3 М.Монтессори жасаған жүйе бойынша балаларды оқуға және жазуға үйрету
- •3.4 Мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған тренингтер
- •Бекітуге арналған сұрақтар:
- •Мария Монтессори жасаған мектепке дейінгі балалардың қалыптасуы мен тәрбие жүйесі тақырыбы бойынша Тест
- •Пайдаланылған әдебиеттер:
- •Бастауыш мектептегі педагогикалық коррекция
- •4.1 Балалардың мектепке даярлығы
- •4.2 Педагогикалық тәрбиеден босаңсыған балалар
- •«Танысу»
- •Бастауыш сынып оқушыларындағы педагогикалық тәрбиеден босаңсуды психологиялық-педагогикалық коррекциялау жүйесі
- •4.3 Бастауыш сынып оқушыларында қорқыныш пен үрейдің көрініс беруі.
- •4.4 Оқушылардың педагогикалық тәрбиеден босаңсуының алдын алу
- •4.5 Коррекциялық бағдарлама үлгісі
- •Міндеттері:
- •Коррекциялық топқа іріктеу критерилері.
- •Қоршағандарға тәуелділікті коррекциялау.
- •Есті дамыту.
- •Зейінін дамыту.
- •Өшпенділікті басу.
- •Бағдарламаның тиімділік критерилері.
- •4.6 Бастауыш сынып оқушыларына арналған ойындар
- •2. «Керісіншелер елі».
- •3. «Ормандағы ағаштар» ойыны.
- •4. "Ондай болуы мүмкін емес"
- •5. "Егер осылай болса..."
- •6. "Сиқырлы қалам"
- •Бекітуге арналған сұрақтар
- •4.8 Бастауыш мектептегі педагогикалық коррекция тақырыбы бойынша тест
- •Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
- •Сабақ барысы
- •«Біз және біздің сынып»
- •5.6 Бекітуге арналған сұрақтар:
- •Пайдаланылған әдебиеттер:
- •6.1 Педагогикалық қолдау – объективті шындық ретінде
- •6.2 Жеткіншектердің мінез-құлқының кері жақтары
- •6.3 Жеткіншектердің адекватты емес мінез-құлқының алдын алу мен түзету
- •6.4 Жеткіншекті қайта тәрбиелеу ерекшелігі
- •Жеткіншектердің қауіпті әрекеттері
- •Үйреншікті әдет иірімі
- •Темекі түтінінің құрамы қандай
- •6.6 Жасөспірімдердің топтағы қарым-қатынасын қалыптастыруға арналған тренингтер
- •6.7 Жеткіншектерге арналған сабақ жоспарының үлгісі
- •3. Міндеттері:
- •7. Ми шабуыл Ассоциоция ойыны
- •6.8 Бекітуге арналған сұрақтар:
- •6.9 Жасөспірім және жеткіншек жастағы тәрбиелеу мен оқыту мәселелері тақырыбы бойынша Тест
- •Пайдаланылған әдебиеттер:
- •Ақыл-ой кемістігі бар балаларды үйрету
- •7.1 Шет елдердегі хх ғасырдың ортасына дейінгі ақыл-ой кемістігінің көрінуіне байланысты әдістерлің өңделуі.
- •7.2 Шетелдегі ақыл-ойы кем балаларды зерттеудің заманауи жағдайы
- •7.3 Ақыл-ой дамуында артта қалған балаларға психологиялық-педагогикалық сипаттама.
- •7.4 Ақыл-ой кемістігі бар балаларға жүргізілетін коррекциялық жұмыс.
- •7.5 Мүмкіндігі шектеулі, ақыл-ойы кем оқушылардың танымдық қызығулығын ойын арқылы арттыру.
- •7.6 Үйден оқытылатын психикалық дамуы тежелген балалардың сауаттылығын арттыру
- •7.7 Ойлау қабілеті мен танымдық белсенділігі төмен оқушылармен тренинг сабақ
- •7.8 Бекітуге арналған сұрақтар
- •7.9 Ақыл-ой кемістігі бар балаларды үйрету тақырыбы бойынша Тест
- •Пайдаланылған әдебиеттер:
- •8.7 Бекітуге арналған сұрақтар
- •8.8 Қиын балаларды тәрбиелеудегі дәстүрлі емес әдістер тақырыбы бойынша тест
- •8.1 Қиын балаларға жалпы сипаттама
- •8.2 Қиын балалармен жұмыс жасау ерекшеліктері.
- •8.3 «Гайденс» эксперименті.
- •8.4 Қиын балалардың мінез-құлқын түзертудің мәселелері
- •8.5 Жасөспірімдердің сыныптастарымен қарым-қатынасын жақсартуға арналған тренингтер
- •8.7 Бекітуге арналған сұрақтар:
- •8.8 Қиын балаларды тәрбиелеудегі дәстүрлі емес әдістер тақырыбы бойынша Тест.
- •Пайдаланылған әдебиеттер:
- •1 Бөлім. Арнайы педагогиканың тарихы
- •2 Бөлім. Арнайы педагогиканың ғылыми-теориялық негіздері
- •3 Бөлім . Арнайы білім берудің педагогикалық жүйелері
- •25. Специальная педагогика / Под ред. Н.М.Назаровой. - в 3 т. - м.: Академия, 2008.
- •11.Қорытынды бақылау сұрақтары
- •1.7 Бекітуге арналған сұрақтары:
- •Арнайы педагогика және түзету психологисы бойынша Тест
- •12. Студенттердің академиялық білімін рейтингтік бағалау жүйесі
8.3 «Гайденс» эксперименті.
2000 жылы Ресейдегі Шахта қаласындағы №31 орта мектепте коррекциялық жұмыстың жағдаяттық сатысы негізінде «гайденс»-эксперименті жүзеге асырыла бастады. Оқушылардың тұлғасын зерттеудің құралы ретіндегі «гайденс» жүйесінің тарихы ХХ ғасырдың басында үлкен қалаларда мамандық таңдауға байланысты кеңес беру орталықтары құрылған америкалық мектептерден бастау алады. Бұл кезеңде «гайденс» оқушыларға мамандық таңдауға бағыт-бағдар беруге негізделді. З.Фрейдтің психоанализ туралы ілімі және гештальт-психологиялық әдістер мен технологиялардың танылуы, сонымен қатар Д.Дьюидің тұлғаның қоршаған ортаға бейімделуі туралы теориясы «гайденстің» зерттеу аумағын кеңейтті. Бұл аумақ көптеген мәселелерді (эмоционалдық, мінез-құлықтық, оқыту) шешуге көмек ретінде қарастырылды. Х.Петерс пен Б.Шертцердің пікірінше «гайденстің» мектептегі жалпы мақсаты тұлғаға толық қанды дамуға көмектесу болып табылады.
№31 орта мектептегі «гайденс»-экспериментінің құрамы мынадай болды: ғылыми-әдістемелік жұмыс бойынша мектеп директорының орынбасары психолог, 9-10 сыныптардың сынып жетекшілері (кеңесшілер).
«Гайденс»-қызметтің жалпы міндеттері мыналар болып келеді:
Бейімдеушілік: оқушыға өзінің мықты және әлсіз жақтарын, басқалардың оны қалай қабылдайтынын анықтауға көмектесу;
Коммуникативтік: оқушыны басқа адамдармен қарым-қатынасқа түсуге үйрету; адамдардың мінез-құлық ерекшеліктерімен,ашулану себептерімен, өз көңіл-күйін басқару тәсілдерімен таныстыру, әлеуметтік ортаның мәні туралы түсіндіру;
Когнитивтік-креативтілік: оқушыға білім алуға көмектесу, яғни оқу және шығармашылық жұмыстардың әдістерімен қаруландыру; қосымша білім бағдарламасын оқушының жеке бас ерекшеліктеріне қарай таңдауға көмектесу; оқу жетістіктері қанағаттанарлықсыз болған жағдайда қолдау көрсету және көмектесу;
Мотивациялық-зерттеушілік: оқушыға өзінің қызығушылықтарын, бейімділіктерін, қабілеттерін анықтауға көмектесу; еңбек іс-әрекетінде оларды дұрыс пайдалана білуге үйрету.
«Гайденстің» аумағы үш базалық бірліктен тұрады: оқыту, оқушыларға кәсіптік бағдар және тұлғалық басқару. «Гайденстің» әрбір құрамдас бөлігін жеке қарастырайық.
Оқушыларды оқыту:
Мектеппен таныстыру;
Оқушыларға мектептің жұмысы туралы толық ақпарат беру;
Қосымша білім беру бағдарламасын таңдау;
Оқушылардың еңбегін ғылыми ұйымдастыруды жарнамалау арқылы оқу дағдыларын тиімді қалыптастыру.
«Гайденстің» осы базалық бірлігінде кеңесшілер еңбекті ғылыми ұйымдастыруға байланысты мектеп бойынша экскурсия, жоғарғы сынып оқушыларымен кездесу, дәрістер өткізеді.
Оқушыларға кәсіптік бағдар:
Жалпы еңбек әлемімен таныстыру;
Нақты мамандықтар бойынша арнайы ақпарат беру;
Тұлғалық ерекшеліктеріне сәйкес кәсіптік мотивациясын анықтау мақсатында диагностика жүргізу;
Оқушылардың еңбек іс-әрекетінің дағдыларын тиімді қалыптастыру.
«Гайденстің» осы базалық бірлігі бойынша кеңесшілер ЖОО және арнайы кәсіптік білім беру мекемелеріне экскурсия ,жоғарғы және арнайы кәсіптік білім беру мекемелерінің оқытушыларымен кездесу ұйымдастырады.
Оқушы тұлғасын басқару:
Тұлғалық қасиеттерін (қызығушылықтары мен мотивтері, қоғамдық бейімделу қабілеті) зерттеу;
Жекелей және топтық кеңес беру;
Тәжірибелік жұмыстар жүргізу.
«Гайденстің» осы базалық бірлігінің негізінде тұлғалық қасиеттерді зерттеу үшін тесттер, бағалау шкалалары, тексеру тізімдері, ассоциациялар техникасы, таңдау техникасы, социометрикалық әдістер қолданылады.