Технологиясы: Келіде 0,3 новокаинді өлшеп, оған 1,5 мл тазартылган су ку-йып ерітеді. 3,0 дерматол қосады, жұқа пульпа түзілгенше ысқылайды, 3,5 сусыз ланолинмен эмульгирлейді. Пергамент кағазға 20,0 вазелинді өлшеп алып, ортасында ойық жасап 1,0 ихтиолды өлшейді, келіге салып, біртекті масса апынганша арластырады. Біртектілігін тексеріп, кұлыға салып, тығындап безендіреді. Негізгі этикетка «Сырт тэнге», ескерту этикеткасы «Салкын, жарық түспейтін жерде сакта» жапсырылады.

Бақылау сурактары:

1. Жагар майларга дэрілік түр ретінде сипаттама беріңіздер?

2. Жагар майлар калай жіктеледі?

3. МФ X басылымы бойынша жагар майларга кандай талаптар қойылады?

4. Жагар майларды дайындау үшін қолданьшатын негіздерге сипаттама беріңіздер?

5. Жагар майларды дайындау үшін қолданьшатын негіздерге қойьшатын талаптар.

6. Гидрофобты негіздерге толык сипаттама беріңіздер. Олардың қандай артыкшьшыктары мен кемшіліктері бар?

7. Гидрофильді негіздер жэне олардьщ артыкшьшыктары мен кемшіліктері.

8. Липофильді-гидрофильді негіздер дегеніміз не жэне олардың қандай касиеттері бар?

9. Гомогенді жагар майлар калай бөлінеді? Сипаттама беріңіздер.

10. Гетерогенді жагар майлар калай бөлінеді? Сипаттама беріңіздер.

11. Жагар майларга дэрілік заттарды енгізудің кандай жолдарын білесіздер?

4.2 Линименттер. Linimenta

Линименттер жагар майлардың бір түрі - суйық жагар майлар. Линимент (латын сөзі linire - сурту) немесе суйық жагар май - теріге сурту жолымен сыртқа колданьшатын, дене температурасында балкитын кою суйыктық немесе сілбі тэрізді дәрілік тур.

Линиментер официналды дәрілік тур. МФХ басылымына жалпы макала енгізілген (395 бет, 376 макала). Дисперстік жіктелу бойынша линиментер суйық немесе пластикалық дисперстік ортасы бар еркін дисперстік жүйе.

Қурамы (бір немесе бірнеше дәрілік заттар жэне негіз), қолдану тэсілі, технологиялык сатыларының ортақтастығына байланысты жагар майлар мен линиментерді бір дэрілік тур - жагар майларга - жаткызу әбден негізді және занды. Сонда да линиментер, суйык жагар майлар ретінде, өз ерекшеліктерімен сипатталады. Негіз ретінде линиментерде өсімдік

Б.П.

Olei Terehinthinae 5,0 Methylii salicylate 10,0

Chloroformii 5.0

m =20

Технологиясы: Қургақ коңыр түсті босататын кутыга 5,0 терпешин майын, 10,0 метилсалицилатты жэне соңында 5,0 хлороформды өлшеп алып, тыгьшдап, коспаны муқият араластырады. Босатуга безендірсді -этикетка негізгі «Сырт тэнге», ескерту этикеткалары «Балалардан сакта», «Салкьш жерде сакта».

Rp.: lodi 1,0 Mentholi

Novocaini ana 2,0 Spiritus aethylici 10 ml Chloroformii 25,0 Paraffini 10,0

Misce. Da. Signa. Жылы булау үшін

Жазылымда гомогенді линимент келтірілген, ингредиенттер бір-бірінде ериді. Линиментер салмақ бойынша босатылады. Спирт көлем бойынша жазылған, линиментің жалпы салмагын аныктау үшін спиртгің салмағын аныктайды.

Рецепте спирттің концентрациясы көрсетілмеген, сондыктан ҚР денсаулық істері жөніндегі агенттігі 18 сэуір 2000 жылғы N 224 «Этил спиртін шығындау нормативтері мен есепке алу тэртібі» бұйрығына сәйкес 90% спирт алынады.

Есептеу: m = p-v = 0,83 • 10 = 8,3 г ш_ж= (1+2,0+2,0+8,3+25,0+10) = 48,3

Дэріханаға спирт қоймадан 95 % түседі, сондыктан: x = V^- = 10ml ^ = 9,49ml 95% спирт.

Cy 10 мл дейін алынады.

БП

Iodi 1,0 Paraffini 10,0 Chloroformii 25,0 Spiritus aethylici 95%-9,47 Aquae purificatae ad 10 ml Mentholi 2,0

Novocaini 2,0

т_ж = 48,3

Технологиясы: Линименгі дайындау үшін, дәрілік заттардаң физика-химиялык қасиеттері ескеріледі (НҚ сәйкес). Босататын күлыға 1,0 йодты, 10,0 майдаланған парафинді өлшеп алады, кұгыны тарирлеп, 25,0 хлороформды елшейді. Тығындап, йод пен парафин ерігенше су моншасында жайлап қыздырады.

Технологиясы: Келіде 1,5 ксероформды кара майдьщ жарты мөлшерінде мұқият майдалайды (Дерягин ережесі) да калган мөлшерін қосып араластырады. Баска келіде 2,5 аэросильді майсана майының аз

Есептеу:

т_ж= 0,2+ 20,0 = 20,2

1. 25-100

х - 20 х = 5,0 аммиак ерітіндісі 10%

2. 74 - 100

х - 20 х = 14,8 күнбағыс майы

3. 1 - 100

х - 20 х = 0,2 олеин кышкылы

БП

Mentholi 0,2 Acidi oleinici 0,2 Olei Helianthi 14,8 Liquoris ammonii caustici 10%-5,0 т_ж= 20,2

Технологиясы: Қүрғак босататын қүтыга 0,2 г ментолды салып, кулыны тарирлеп 0,2 олеин қышқылын жэне 14,8 г күнбағыс майын өлшеп, тыгындап, су моншасында ментол ерігенше кыздырады. Салқындатып, 5 мл 10% аммиак ерітіңцісін косады, араластырып босатуға безендіреді. Негізгі этикетка «Сырт тэнге», ескерту этикеткалары «Салкьш жерде сакта», «Қолданар алдында шайка», «Балалардан сакта».

Rp.: Novocaini 0,5

Aquae purificatae 5 ml Lanolini anhydrici 10,0 Olei Helianthi 50,0 M.D.S. Қолды ыскылауга

Рецепте эмульсиялык линимент берілген, новокаин суда ериді -сулы фаза, эмульгатор - сусыз ланолин. Майлы фаза - күнбагыс майы. Есептеу: т_ж= 0,5+5,0+10,0+50,0 = 65,5

БП

Novocaini 0,5 Aquae purificatae 5 ml Lanolini anhydrici 10,0 Olei Helianthi 50.0 т_ж= 65,5

Технологиясы: Қосымша ыдысқа 5 мл тазартылган су құйып, онда 0,5 г новокаинды ерітеді. Келіге 10,0 ланолинді салып, 5 мл новокаин ерітіндісін косып, келсаппен араластырады. Қоспаға алдын ала олшенген 50,0 күнбағыс майын қосып, толык эмульгирленгенше араластырады да, кең мойынды қүтыға салып, тыгындап босатуга безендіреді: негізгі этикетка «Сырт тэнге», ескерту этикеткалары «Салқын жерде сакта», «Балалардан сакта».

Аралас линиментер. Аралас линиментер - қүрамына физика-химиялык касиеті эр түрлі екі жэне одан да көп дәрілік заттар кіретін линиментер технологиясы сондай типтегі жагар майлар секілді жүргізіледі.

Аралас линиментерге - МФ IX басылымьша енгізілген стрептоцид, синтомицин линиментері жатады, ол суспензиялык жэне эмульсиялык коп фазалы жүйе.

Linimentum Streptocidi 5 % (МФ IX, 282 - мақала).

Қүрамы: Ақ стрептоцид 5г

Балық майы 34 г

Эмульгатор Т2 4-5 г

Тазартылган су 56,0

БП

Emulgatori Т-2 3,6

Aquae purificatae 5,83 ml

OleiRicini 8,0

Thymoli 0,06

Aquae purificatae pro dultio 22,1 ml

Synthomycini 0J_

M = 40,0

Технологиясы екі сатыдан түрады:

1. Майсана майының эмульсиясын алу

2. Дайын эмульсияга синтомицинді енгізу

3,6 г Т-2 эмульгаторын 5,8 мл сумен су моншасында кыздырып, балқытқаннан соң келіге ауыстырады, бөлшектеп майсана майындагы тимол ерітіндісін қосады да біріншілік эмульсия алынғанша араластырады. Біргіндеп калган суды косып араластырып, босататын құтыға ауыстырады. Босаған келіге 0,4 г синтомицинді шамамен 0,2 г дайын эмульсиямен ысқылайды, содан соц болшектеп калган эмульсияны косып араластырып, босататын қүлыға ауыстырады. Шайқап, тыгындап босатуга безендіреді: негізгі этикетка «Сырт тэнге», ескерту этикеткалары «Салқын жарық түспейтін жерде сакта», «Балалардан сакта».

Спиртті линиментер - дэрілік заттардың спиртті ерітінділерінің қоспасы.

Rp.: Tincturae Capsici 30,0 Spiritus Camphorae 20,0 Sol. Ammonii Caustici 10 ml M.D.S. Жағуға

Есептеу:

Аммиак ерітіндісі көлеммен дозаланады. Линиментің жалпы салмағын аныктау үшін аммиак ерітіндісінің салмагын есептеу керек.

Rp.: Linimenti Synthomycini l%-40,0 Da. Signa. Зақымдалған жерге жағуға

Қүрамы: Синтомицин 1,0

Майсана майы 20,0

Эмульгатор Т-2 9,0

Тимол 0,15 немесе

Салицил қышқылы 0,125

Тазартылган су 100,0 дейін 40,0 г есептеу кажет.