4. Сабақтың мақсаты:

оқыту: Оқушыларды бөлімшедегі емдеу – сақтандыру тәртібі, оның элементтері және маңызымен таныстыру.

тәрбиелік: Оқушыларды бөлімшелерде емдеу сақтандыру тәртібін сақтауға тәрбиелеу.

дамыту: Оқушыларда бөлімшелердегі емдеу сақтандыру маңызын білудегі қабілетін дамыту.

5. Оқыту әдісі: көрме, пікірталас

6. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: компьютер, мультимедиялық құрылғы.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: өзіндік жұмыстарға арналған кестелер, тест тапсырмалары, жағдайлық есептер, сөзжұмбақ.

б) оқыту орны: № 2, 3, 4 бөлмелер.

7. Әдебиеттер:

Негізгі (Н)

1. «Мейірбике ісінің негіздері» Мұратбекова С.Қ. – Астана, 2007.

2. «Мейірбике ісі негіздері» пәні бойынша мейірбикелік технологиялар стандарттарының жинағы. М.Ш.Нурманова., Ж.Т.Матакова., Э.Т.Беискулова –Қарағанды,2012.

3. «Науқас адамдарды жалпы күту» Санов С.- Қарағанды,2013

Қосымша (Қ)

1. Мейірбикелік іс бойынша тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар. С.К. Мұратбекова, ҚұспановаА

8. Ұйымдастыру кезеңі: 5 мин (6%)

• Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

• Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

• Сабақтың мақсаты мен міндеті.

9. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру. 14 мин (15%)

• Медициналық құрал-саймандар және жабдықтармен жұмыс істеу кезіндегі сақтану шаралары

• Науқастың биологиялық субстраттарының көздің кілегей қабығына түсуі.

• Манипуляцияны жасап болған соң медбике міндеті

• Мұрынның кілегей қабығына биологиялық субстраттардың түсуі кезінде істеу қажет

• Өте ластанған кұрал-сайманмен қол саусақтарын жарақаттау

10. Жаңа сабақты түсіндіру : 27 мин (30%)

Жоспар:

• Бөлімшедегі емдеу сақтандыру тәртібі

• Науқасты жалпы күту міндеттері

• Емдеу мекемелерінде науқастардың физикалық режимдері

• Бөлімшедегі тәртіп және оның маңызы

Емдеу бөлімінің емдік сақтандыру тәртібі бүл емдеу және сактандыру шаралары емделушілердің күші мен саналарына тыныштың беруге арналады, келесі тәртіптен түрады:

Бүл төртіп келесі элементтерді қүрайды:

1) емделушінің психикасын сақтандыру тәртібін камтама-сыздандыру;

2) ішкі күн тәртібі ережесін қатаң саңтау;

3) қозгалыс белсенділігініқ тиімді тәртібін қамтамасыз-дандыру.

Бөлімде тыныштыкты сақтау керек, аңырын сөйлесу керек, емделушілерге радио және теледидарды катты крюға рүқсат берілмейді, кіші медперсоналдар бөлмелерді жинау барысын-да, күндізгі және кешкі демалыс уақытындағы тыныштықты бүзбауы керек. Емделушілерден бөлімдегі күн тәртібінің сакта-луына талап ету керек.

Медперсоналдың негізгі кағидасы медициналың этика мен деонтологияны сактау болып табылады. Емделушіге айткан сөздің оның денсаулығының жаңсаруының үмітін тудыраты-нын әрңашанда естен шығармау керек.

Наукастарды жалпы күтудің бірден-бір міндеті, ол болімді емдеу-қорғау режімімеи қамтамасыз ету. Емдеу-қорғау рсжімі дегеніміз - бүл профилактикалық жэне емдеу женіндегі, ягни науқастардың дұрыс дем алуына физикалық жэне психологиялық жағдайының сақталуын камтамасыз етуге бағытталған кешенді шаралар. Бұл режімнің негізі наукас ағзасына крршаған ортаның тигізетін эртүрлі жагымсыз факторларды болдырмау немесе тоқтату.

Науқастарға жагымды жағдай жасау, ягни дәрігерлердің, мейірбикелердің, зертханашылардың жоне кіші мейірбикелердің (санитарка) міндеті.

Белімдегі тиісті тэртіптің сакталуын талап ету керек, сағат 22.00 холдағы телевизор, радиоқабылдағыш және палатадағы телевизор өшірілуі керек. Егер мейірбике тұнде наукасқа бір шара жасау керек болса, палатаның жалпы шамын жақпай наукастың жеке шамын жағуы тиіс.

Науқастың психологиялық тыныштығы холға орналаскан жиһаздарға да байланысты - жиһаз жұмсақ, ыңғайлы болуы тиіс, еденде кілем, телевизор, эртұрлі гұлдер, газет, журналдар жэне оларды крятын стол болу керек, сонымен бірге холдың, палатаның қабырғалары жұмсак, наукастардың жүйке жүйелеріне жагымды эсер ететін түспен боялуы қажет.

Науқастың психологиялық тыныштык жағдайын қамтамасыз ету, бөліыдегі жүмыс істейтін медицина кызметкерлерінің зтика және деонтологиялық принціпінің негізін қатаң сақтау болып есептеледі. Жағдайы ауыр наукастар үлкен-кіші дэретке отырғанда немесе науқастыц жагдайы кенеттен нашарлағанда палатадағы науқастардан оңашалап материалдан перде (ширма) қою керек, себебі мүндай жағдайда өзінің қауқарсыз екеніне күйінуі мумкін. Әрбір мейірбике науқасты күткенде, үнемі жаксы мінезімен, жылы сөзімен көңілдендіріп отырса, науқастын ауруына деген ойын бөле білсе, онда наукастың кабылдап жаткан дэрілері бойына дарып шипалы болары созсіз.

Емдеу-қорғану режімінің маңызды бір элементі, ол науқастың белсенді қозғалысын тиімді түрде шектеу. Бүл жағдайы ауыр наукастарға байланысты: жедел жүрек инфарктісі, гипертониялык криз, созылмалы қан айналымының кемшілігі және т.б. мүлдай сыркаттар аз ғана артық козғалыс жасаса ауыр жагдайга душар етеді, ал кейде аскынуға тіптен өліпте кетеді. Мүидай наукастарга дэрігер физикалык белсенділікті шектеу режімін тағайындайды.

• Естерінізде болсын! Емдеу мекемелерінде науқастар физикалық белсенділіктің 4 режімін пайдаланады.

1) төсектегі қатаң режім;

2) төсек режімі;

3) палаталық режім;

4) жалпы (палатадан тыс) режім.

1. Төсектегі қатаң режім - бұл режімді жагдайы ауыр науқастарға тағайындайды (жедел жүрек инфарктісіне, түраксыз стенокардияға т.б.). Мүнда науқас төсектен түрмайды, отырмайды тіптен өзінше тосекте бүрылуға да рұксат етілмейді. Санитарлық-гигиеналық барлық шаралар (науқасты санитарлык өндеу, ішкі киімді ауыстыру, судна жэне зэр жинағыш), сонымен бірге тамактану осының барлығы мейірбикенің қатысуымен іске асырылады. Медицина қызметкерлері наукаска емдеу-диагностикалык шараларды жасау үшін оларды тасымалдау кезінде өте абайлау керек. Төсектегі катаң режімнің үзақтығы жөнінде дэрігер эр науқасқа жеке нұсқау береді, ол наукас ауруының ағымының ерекшелігіне тікелей байланысты.

2. Төсек режімі - мүнда наукастың жалпы жағдайы аздап жақсарады, аскынуы жоқ. Бүл режімде наукастың тосектегі физикалық белсенділігі аздап жақсара бастайды: дэрігердің немесе мейірбикенің бакылауымен науқас төсекте бүрылуға, жеңіл гимнастика жасауға және біраз уақыттан кейін кереуетте отырып аяғын төмен түсіруге рұксат етіледі.

3. Палаталық режім - бүл режімде наукаска кереует қасындағы орындыкқа отыруға, түруға жэне палата ішінде аздап жүруіне рұксат етіледі. Жуыну, отыру, тамактану жэне физиологиялык мүктаждықтар иалатада орындалады.

4. Жалпы (палатадан тыс) режімде - бүл режімде наукастың коридорда еркімен жүруіне, баспалдақпен көтерілуіие, аурухана аумағында қыдыруына рұқсат етіледі. Наукас өзін-езі қамтамасыз ете алады: асханаға барьш тамақты өзі қабылдайды, дэретханаға барады, гигиеналык ванна, душ кабылдай алады т.б.

Наукастың режім белсенділігін және тікелей қажетті режіммен камтамасыз ету мейірбикенің міндеті болып есептеледі.3) палаталық режім;

4) жалпы (палатадан тыс) режім.

1. Төсектегі қатаң режім - бұл режімді жагдайы ауыр науқастарға тағайындайды (жедел жүрек инфарктісіне, түраксыз стенокардияға т.б.). Мүнда науқас төсектен түрмайды, отырмайды тіптен өзінше тосекте бүрылуға да рұксат етілмейді. Санитарлық-гигиеналық барлық шаралар (науқасты санитарлык өндеу, ішкі киімді ауыстыру, судна жэне зэр жинағыш), сонымен бірге тамактану осының барлығы мейірбикенің қатысуымен іске асырылады. Медицина қызметкерлері наукаска емдеу-диагностикалык шараларды жасау үшін оларды тасымалдау кезінде өте абайлау керек. Төсектегі катаң режімнің үзақтығы жөнінде дэрігер эр науқасқа жеке нұсқау береді, ол наукас ауруының ағымының ерекшелігіне тікелей байланысты.

2. Төсек режімі - мүнда наукастың жалпы жағдайы аздап жақсарады, аскынуы жоқ. Бүл режімде наукастың тосектегі физикалық белсенділігі аздап жақсара бастайды: дэрігердің немесе мейірбикенің бакылауымен науқас төсекте бүрылуға, жеңіл гимнастика жасауға және біраз уақыттан кейін кереуетте отырып аяғын төмен түсіруге рұксат етіледі.

3. Палаталық режім - бүл режімде наукаска кереует қасындағы орындыкқа отыруға, түруға жэне палата ішінде аздап жүруіне рұксат етіледі. Жуыну, отыру, тамактану жэне физиологиялык мүктаждықтар иалатада орындалады.

4. Жалпы (палатадан тыс) режімде - бүл режімде наукастың коридорда еркімен жүруіне, баспалдақпен көтерілуіие, аурухана аумағында қыдыруына рұқсат етіледі. Наукас өзін-езі қамтамасыз ете алады: асханаға барьш тамақты өзі қабылдайды, дэретханаға барады, гигиеналык ванна, душ кабылдай алады т.б.

Наукастың режім белсенділігін және тікелей қажетті режіммен камтамасыз ету мейірбикенің міндеті болып есептеледі.

10. Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы: 31 мин (35%)

Тақырып бойынша қажетті материалдарды дәптерге конспект ретінде жазып отыру.

11. Жаңа тақырыпты бекіту. 9 мин (10%)

Тесттер:

1. Операция алдында хирург қолын өңдеуге арналған қандай дезинфекциялаушы кұралдарды колдана алады ?

калий перманганатының ерітіндісі

сулема ерітіндісі

диоцид

хлоргексидин биглюконаттын 0,5% спирттік ерітіндісі

сутегінін аскын тотығы

құмырсқы қышкылының ерітіндісі (первомур)

фурациллин

Жауаптардын дұрыс комбинациясын табыныз:

А) 2,4,6 Б) 3,4,6 В) 1,6,7 Г) 2,5,6 Д) 3,6,7

2. Дұрыс сақтаудың шарттарын орындағанда хлорлы әктңн 10 % - тік ағартылған ерітіндісін қанша күн сактауға болады ?

1-3

5-7

10-12

14-15

1-ай

3. Мына дезинфекциялаушы ерітінділерді дайындау үшін не қажет ?

1. хлорлы әктң 10%-тік ағартылған ерітіндісі және 10 литр су

2. хлорлы әктің 0,1 % - тік жұмыс ерітіндісі Сәйкестіктерді табыңыз:

а) 100 мл хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі және 10 литр су

б)1 кг хлорлы әк және 10 литр су

в) 100 г хлорлы әк және 1 литр су

г) 10 мл хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі және 1 литр су

4. Бөлімшедегі бөлмелерді ылғалды тазалау қандай дезинфекциялаушы ерітіндімен жүргізіледі?

хлорлы әктің 10% - тік ерітіндісімен

хлорлы әктің 2 % - тік ерітіндісімен

0,5 % хлорамин ерітіндісімен

3 % хлорамин ерітіндісімеи

3 % кальций гипохлоридімен

2. 5. Палаталардын санитарлық тазалауы кай уақытта аякталуы керек?

1. 8°°

2..9°°

2. 10.00

6- Аурухана бөлімшелеріндігі бөлмелерді тәулігіне неше рет ылғалды тазалау керек¹?

а) 1

6)2

в) 3

г)4

д) 5

7. Егу кабинетіне неше рет генеральды тазалау жүргізіледі ? І. Айына бір рет

2. екі аптада бір рет

3. аптасына бір рет

4. аптасына екі рет

5. кунделікті

8. Аптасына бір рет егу кабинетіне жүргізілетін тазалау аталады......................;

9. Егу кабинетін күнделікті тазалау жүргізіледі

5. 0,2 % хлорамин ерітіндісін

6. 10%хлорамин ерітіндісін

7. 1 % хлорамин ерітіндісін

8. 5 % хлорамин ерітіндісін

10. Хлорлы әктің 5 % - тік ерітіндісін калаи дұрыс дайындау керек ?

а) 10 литр су және 50 мл хлорлы әктін 10 % - тік ерітіндісі

б) 5 литр су және 5 л хлорлы эктін 10% -тік ерітіндісі

в) 10литр су және500мл хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі

г) 7 литр су және 3 л хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі

д) 10 литрсу және 1л хлорлы әктің 10%-тік ерітіндісі

11. Хлорлы әктін ағартылған ерітіндісін неше сағат тұндыру керек ? Хлорлы әктін ағартылған

3. 6

3. 12

4. 24

4. 48

12. Бастапқы ерітіндіні алу үшін сыйымдылығы 10 л болатын шелекте қанша хлорлы әкті еріту кажет?

ІООг

500г

Ікг 4 1,5 кг

5. 2кг

Снтуацнялык есептер

1. Медбике егу кабинетін күнделікті тазалау үшін сабын - содалы ерітіндіні

колданды. Оны дайындау ушін 10 литр суға 1 кг сабын, 1 кг сода алды. Қандай концентрациядағы ерітінді дайындалды? Осындай ерітіндімен егу кабинетін күнделікті тазалауға болады ма?

2. Плевральды пункция жасауға медбике дәрігерге көмектесуі

(ассистент болуы ) керек болды. Медбике колды өндеудің қандай денгейін колдану керек?. Бұған қандай ерітінділерді алуға болады ?.

3. Медбике хирургия бөлімшесіне түнгі кезекшілікке келді. Оның сырткы көрінісі мынадай: таза, өтектелген халат, қалпак, калпақ астынан жиналған шаштын ұшы шығып тұр, тырнактары - 4 мм, лак жағылған.

12. Сабақты қорытындылау. 2 мин (2%)

Оқытушымен кері байланыс, теориялық сабақ барысында туындаған қателіктер мен қиыншылықтар талқыланады. Әр оқушыға сабақта алған бағасы хабарланады.

13. Үйге тапсырма беру. 2 мин (2%)

Н -1, 2 - бөлім , 154 – 173 бет

12 - сабақ

1. Сабақтың тақырыбы: Өзіне өзі қызмет ету тапшылығы бар науқастарға күтім көрсету принциптері.

2. Сағат саны: 2 (90 мин - 100%)

3. Сабақ түрі: теориялық