Бактериялды және вирусты инфекцияларда «дезэфект» ерітіндісімен дезинфекциялау тәртібі.

Залалсыздандыратын мұхит	Ерітінді еонцентрациясы (препарат бойынша)%	Залалсыздандыру уақыты, минут	Залалсыздандыру әдісі
Қатты жиһаздар, мекеменің беткейі	08	30 60	Сүрту, шаю
Науқастың күтімі үшін қолданылатын метал, шыны, резина, пластмас заттар қанмен, басқа да биологиялық субстракттармен ластанбаған	08	60	Салып қою, сүрту
Санитарлық-техникалық құралдар,	08	30 60	Екі еселік сүрту, шаю
Жинастыру материялдары	2,3	60	Салып қою

Ескерту: ерітіндінің температурасы 50⁰С

Лизоформин3000

Ерітінді шыны, сырланған немесе пластмасты ыдыста дайындалады. 8% ерітіндіні әзірлеуде 50+1⁰С концентратты қосады және тез араластырады.

Кесте 1

Ертіндіні дайындау үшін ингредиенттер

Ертіндінің көрсетілімі	Ертіндінің концентрациясы (лизоформин 3000) %	1 л ертініні дайындау үшін ингредиент мөлшері
		Су	Лизоформин 3000 концентраты
Мекемедегі беткейлерді жинастыру материалдарын дезинфекциялау	0,10 0,25 0,50	999,00 997,50 995,00	1,00 2,50 5,00

Дезинфекциялау үшін ертіндіге заттарды салып қояды және сүртеді.

Этиологиясы әр түрлі жұқпалы ауруларда ертіндімен дезинфекциялау тәртібі.

Этиологиясы әр түрлі инфекицяның дезинфекциялау тәртібі

Кесте 2

Залалсыздандыру мұхиті	Ертіндінің концентрациясы , %	Дензфекнциялау уақыты, мин	Инфекция түрі
Жинастыру материалы	0,25	240	Туберкулезден басқа
Мекеме беткейі, санитарлы – техникалық құралдар	0,50 0,25	90 240	Бактериальды инфекция (туберкулезден басқа) және вирусты (парентеральды вирусты гепатит, ВИЧ-инфекцияны қосқанда) этиологиясы, кандидоздар, дерматофитиялар,
	0,10	300	бактериалды инфекция (туберкулезді қоспағанда)

Ертіндіні жарамды мерзімі көрсетілген уақытқа дейін, егер оның түсі өзгермесе қолдануға болады. Егер ертіндінің түсі өзгерсе оны қайта дайындау қажет. Мекеменің беткйлерін, санитарлы – техникалық құралдары ветошь көмегімен бір рет сүртіледі. (200 мл 1 ш.м есебімен).

Жинастыру материалдары ертіндіге салып қойылады, соңынан суда шайылып, құрғатылады.

Медбикенін функциональды міндеттері

Аурухана медбикесінің функциональды міндеттеріне мыналар жатады: бөлімшенін емдеу-корғау тәртібін сақтау, дәрігер тағайындаған емдерді өз уақытында орындау, науқастарды күту, дәрігер караған уақытта науқасқа көмек көрсету, наукастардың жалпы жағдайын бакылау, алгашкы дәрігерге дейінгі көмекті керсете білу, санитарлы-эпидемиологиялық тәртіпті сақтау, жұкпалы ауру жөнінде СЭС-ға шүғыл хабарды (экстренное извещение) ез уакытында беру, дәрі-дәрмектерді алу және онын сакталуын, есебін камтамасыз ету, сонымен қатар кіші мед. кызметкерлеріне басшылық ету. Медбикелер жүйелі турде квалификациясын көтеруге міндетті. Бөлімшелер мен емдеу мекемелеріндегі ұйымдастырылатын сабақтарға және коңференцияларға қатысуы керек.

Медбикеніц жүмыс орны

Медбикелік пост жұмысының ұйымдастырылуы, Медициналық құжаттардың түрлері.

Бөлімшедегі әр 25 - 30 орынға 1 пост тағайындалады. Медбике посты өзіне қатысты палаталардан алыс орналаспауы керек. Пост, ішінде ауру тарихтарын сактайтын бекітілетін жәшіктері бар столмен, медбикеге арналған кресломен, медикаменттерге және медициналық құрал-саймандарға арналған шкафпен, А және Б тізімдегі дәрілік препараттарды сактауға арналған сейфпен, тез бұзылатын дәрілік препараттарды сактайтын тоназытқышпен, дәрілік препараттарды тарататын қозғалмалы столмен, әртүрлі манипуляцияларды дайындауға арналған столмен, стол лампасы және телефонмен жабдықталған. Егер сейф болмаған жағдайда, медбике столының үстінде А және Б тізімдегі дәрілік препараттарды сактауға арналған шкафтар болады. Медбикенің жұмыс орны таза болуы керек. Столының үстінде палаталардан келетін сигнализация болады. Сонымен қатар, қолды жууға арналған раковина болуы керек. Егер бөлімшеде жеке егу бөлмесі болмаса, онда постта егуге арналған стол, стерильді материал, құрал-саймандары бар бикс болуы керек. Постта медикаменттері бар шыны шкаф болады. Шкафтың әрбір сөресінде «Ішке», «Сыртқа», «Инъекция» деген жазулары болуы керек. Аурухана тәртібіне байланысты медбике постынын жүмысы ұйымдастыры-лады:

Медбике жұмысынын негізгі бөлігі - кезекшілікті тапсыру болып табылады. Егер сменаға келмесе медбике өзінін постын тастап кетпеуі керек. Сменаға келген медбике кезекшілігін аяқтаған медбикемен палаталарды аралап, бөлімшенің санитарлык жағдайын тексеруі, ауыр жағдайдағы науқастарға аса көңіл бөлуі керек. Кезекшілікті тапсырып жатқан медбике, науқастар жағдайларындағы өзгерістер жөнінде хабарлайды. Дәрігер нұскауларын, оның орындалуын айтады. Келесі кезекшіліктегі орындалатын нұскауларды айтады. Кезекшілікті атқарған медбике келесі кезекшілікке келген медбикеге мыналарды тапсырады:

1. Медициналык кұрал-саймандарды (шприцтер, термометрлер) және дәрілік препараттарды;

2. А және Б тізімдердегі дәрілік препараттары бар сейфтің кілтін;

3. Наркотикалық дәрілік препараттарды есепке алу және жұмсау журналына тапсырғаны және қабылдап алғаны жөнінде медбикелер кол кояды;

4. Ауру тарихынан көшіріп алынған манипуляциялар, егулер, лабораторлы және ннструментальды зертгеулер сиякты дәрігердін тағайындаған нұсқаулар жазылған журналды;

5. Улы және күшті әсер ететін препаратгарды есепке алу журналын;

6. Кезекшшкті тапсыру және кабылдап алу журналын;

Онда науқастардын жалпы саны, ауыр жағдайдағы және кызбасы бар науқастардын саны, жедел көрсетілетен нұскаулар, медициналық кұрал-саймандардын саны, техникалық жағдайы көрсетіледі.

Медбикелік кұжаттардың негізгі түрлері: ауру тарихының сыртқы беті, дәрігерлер тағайындаған нұскаулар егу және дене кызуын тіркеу парағы пориионник «наркотикалык дәрілік препараттарды есепке алу және жүмсау» журналы «кезекшілікті тапсыру және қабылдау» журналы.

Медбикенін сыртқы көрінісіне және киіміне қойылатын талаптар

Аурухана қызметкерлерінде ауыстыратын жеке жұмыс киімдері: халаттары, калпактары, ауыстыратын аяк-киім болуы керек. Олар жеке пікафтарда сақталады. Сонымен қатар, оларда ластанған кезде шұғыл ауыстыратын санитарлық киімдері болуы керек. Медбикелер әрбір науқасты қараудан немесе процедуралардан алдын,сонымең қатар бөлмелерді тазалағаннан кейін, төсектерді ауыстырғаннан, дәретханадан кейін қолдарын 2 қайтара сабынмен жуу қажет. ЕПМ тыс жерде жұмыс халаты және аяқ киіммен жүруге тиым салынады

Қорғаныс киімін қолдану ережесі.

Халаттар, алжапқыштар - инфекциянын берілуінен алдын алатын күтім үшін қолданылады. Науқастын төсегін, киімдерін ауыстырғаннан кейін халат, алжапкыштарын ауыстырып түруы керек.

Резеңке колғаптар - таза және зарарсыздандырылғандары қолданылады.

Оларды:

• Қандай да болмасын биологиялық сұйыктықпен катынаста болса;

• Науқастың, медициналық қызметкерлердін терісі зақымданғанда;

• Қан немесе басқа биологиялық сұйықтықтар мен ластанған медиииналық заттар, материалдармен жұмыс істеген кезде киеді.

Маскалар - ауа тамшы жолмен берілетің микроорганизмдерден минимальды түрде корғайды. Төрт қабаттьг дәке маскалары колданылады. Бетке тығыз койып кимесе, олар қорғау кызметін жояды. Масканы 2сағ-тан артык кимеу керек.

Аяк киімжәне медициналык тапочка - инфекциялардан корғамайды.

Қорғаныс көзілдірігі және щит - көзге, мұрынға, ауызға қанның және басқа да биологиялық сұйыктардын түсуінен қорғайды.

Медбике қорғаныс киімдерін колдана отырьш, қасындағы заттарды, қолын, киімдерін ластамайтындай етіп дұрыс шеше білуі керек.

Медицина кызметкерінің колын өңдеу деңгейлері

Қолды өңдеу- әлеуметтік (социалды), гигиеналық (қол ұшының дезинфекциясы) және хирургиялық (белгілі бір уакытгағы қол ұшының стерильділігі) болып, 3 деңгейге ажыратылады.

Қолды өңдеудің әлеуметтік деңгейі

Мақсаты: механикалық әдіс арқылы қол беткейінен микрофлораны жою. Науқас және медицина қызметкерінін инфекционды қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Қолдануға болатын жағдайлар: Қолды әлеуметтік өңдеу, қолды жуудын қарапайым әдісі болып табылады. Резенке қолғаппен немесе колғапсыз емдеу процедураларын жасаудан алдын және болғаннан сон; науқасты тамақтандырудан алдын және тамақтандырып болған сон; туалеттен кейін; науқастың биологиялык сұйыктықтарымен медбике колы ластанбаған жағдайда - наукастың күтімінен алдын және кейін; ластанған жағдайда кол гигиеналык денгейде өңделеді.

Жабдыктары: 1 рет қолданатын кір (сүйык) сабын, секундомері бар сағат, жылы ағынды су, лотоктағы стерильді салфеткалар, жеке сулгі (электр құрғаткыш).

Міндетті шарты: қол терісі таза, тырнактары -Імм-ден аспауы, лак жағылмаған болуы керек. Процедура алдында тырнак астарын тазалап, ағынды су астында жуу қажет.

10. Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы: 31 мин (35%)

Тақырып бойынша қажетті материалдарды дәптерге конспект ретінде жазып отыру.

11. Жаңа тақырыпты бекіту. 9 мин (10%)

Тесттер:

1. Операция алдында хирург қолын өңдеуге арналған қандай дезинфекциялаушы кұралдарды колдана алады ?

калий перманганатының ерітіндісі

сулема ерітіндісі

диоцид

хлоргексидин биглюконаттын 0,5% спирттік ерітіндісі

сутегінін аскын тотығы

құмырсқы қышкылының ерітіндісі (первомур)

фурациллин

Жауаптардын дұрыс комбинациясын табыныз:

А) 2,4,6 Б) 3,4,6 В) 1,6,7 Г) 2,5,6 Д) 3,6,7

2. Дұрыс сақтаудың шарттарын орындағанда хлорлы әктңн 10 % - тік ағартылған ерітіндісін қанша күн сактауға болады ?

1-3

5-7

10-12

14-15

1-ай

3. Мына дезинфекциялаушы ерітінділерді дайындау үшін не қажет ?

1. хлорлы әктң 10%-тік ағартылған ерітіндісі және 10 литр су

2. хлорлы әктің 0,1 % - тік жұмыс ерітіндісі Сәйкестіктерді табыңыз:

а) 100 мл хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі және 10 литр су

б)1 кг хлорлы әк және 10 литр су

в) 100 г хлорлы әк және 1 литр су

г) 10 мл хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі және 1 литр су

4. Бөлімшедегі бөлмелерді ылғалды тазалау қандай дезинфекциялаушы ерітіндімен жүргізіледі?

хлорлы әктің 10% - тік ерітіндісімен

хлорлы әктің 2 % - тік ерітіндісімен

0,5 % хлорамин ерітіндісімен

3 % хлорамин ерітіндісімеи

3 % кальций гипохлоридімен

2. 5. Палаталардын санитарлық тазалауы кай уақытта аякталуы керек?

1. 8°°

2..9°°

2. 10.00

6- Аурухана бөлімшелеріндігі бөлмелерді тәулігіне неше рет ылғалды тазалау керек¹?

а) 1

6)2

в) 3

г)4

д) 5

7. Егу кабинетіне неше рет генеральды тазалау жүргізіледі ? І. Айына бір рет

2. екі аптада бір рет

3. аптасына бір рет

4. аптасына екі рет

5. кунделікті

8. Аптасына бір рет егу кабинетіне жүргізілетін тазалау аталады......................;

9. Егу кабинетін күнделікті тазалау жүргізіледі

1. 0,2 % хлорамин ерітіндісін

2. 10%хлорамин ерітіндісін

3. 1 % хлорамин ерітіндісін

4. 5 % хлорамин ерітіндісін

10. Хлорлы әктің 5 % - тік ерітіндісін калаи дұрыс дайындау керек ?

а) 10 литр су және 50 мл хлорлы әктін 10 % - тік ерітіндісі

б) 5 литр су және 5 л хлорлы эктін 10% -тік ерітіндісі

в) 10литр су және500мл хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі

г) 7 литр су және 3 л хлорлы әктің 10 % - тік ерітіндісі

д) 10 литрсу және 1л хлорлы әктің 10%-тік ерітіндісі

11. Хлорлы әктін ағартылған ерітіндісін неше сағат тұндыру керек ? Хлорлы әктін ағартылған

1. 6

1. 12

2. 24

2. 48

12. Бастапқы ерітіндіні алу үшін сыйымдылығы 10 л болатын шелекте қанша хлорлы әкті еріту кажет?

ІООг

500г

Ікг 4 1,5 кг

5. 2кг

Снтуацнялык есептер

1. Медбике егу кабинетін күнделікті тазалау үшін сабын - содалы ерітіндіні

колданды. Оны дайындау ушін 10 литр суға 1 кг сабын, 1 кг сода алды. Қандай концентрациядағы ерітінді дайындалды? Осындай ерітіндімен егу кабинетін күнделікті тазалауға болады ма?

2. Плевральды пункция жасауға медбике дәрігерге көмектесуі

(ассистент болуы ) керек болды. Медбике колды өндеудің қандай денгейін колдану керек?. Бұған қандай ерітінділерді алуға болады ?.

3. Медбике хирургия бөлімшесіне түнгі кезекшілікке келді. Оның сырткы көрінісі мынадай: таза, өтектелген халат, қалпак, калпақ астынан жиналған шаштын ұшы шығып тұр, тырнактары - 4 мм, лак жағылған.

12. Сабақты қорытындылау. 2 мин (2%)

Оқытушымен кері байланыс, теориялық сабақ барысында туындаған қателіктер мен қиыншылықтар талқыланады. Әр оқушыға сабақта алған бағасы хабарланады.

13. Үйге тапсырма беру. 2 мин (2%)

Н -1, 2 - бөлім , 154 – 173 бет

9 – сабақ

1.Сабақтың тақырыбы: Медициналық мекемелеріндегі қойылатын санитарлы эпидемияға қарсы шаралар. Залалсыздандыру.

2. Сағат саны: 2 (90 мин 100%)

3. Сабақ түрі: теориялық