Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
фин риски шпор.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
223 Кб
Скачать

15 Қаржылық тәуекелдіктің экономикалық сипатына сипаттама беріңіз

Экономикалық ойдың дамуы барысында қорланған теориялық білім тұтастай алғанда кəсіпкерлік тəуекелдіктің жəне ішінара қаржылық тəуекелдіктің табиғатын жеткілікті дəрежеде жан-жақты сипаттауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ қазіргі таңда жекелеген зерттеушілердің

тəуекелдік категориясын түсіндіруінде көптеген кереғарлықтар бар; мұндай түсіндірмелердің бірқатары шектеулі сипатқа ие; көптеген жағдайларда «тəуекелдік» «тəуекелдік шарттары» ұғымына сəйкестендіріледі. Осыған байланысты қорланған теориялық білім аясында қаржылық тəуекелдіктің негізгі маңызды сипаттамалары мен ерекшеліктерін кешенді түрде қарастырып, осы негізде оның анағұрлым толық анықтамасын құрастыру қисынды болып табылады. 1. Экономикалық сипаты.Қаржылық тəуекелдік кəсіпорынның экономикалық қызметі аясында оның кірісінің қалыптасуымен байланысты жəне қаржылық қызметтің жүзеге асуы үдерісіндегі оның ықтимал экономикалық шығындарымен сипатталады. Өзінің пайда болуының атап өтілген экономикалық қалыптарын ескере отырып, қаржылық тəуекелдік шаруашылық үдерісті жүзеге асырумен байланысты экономикалық категориялар жүйесінде белгілі бір орын алатын экономикалық категория ретінде сипатталады.

16 Қаржылық тәуекелдіктің көрініс табу объективтілігіне сипаттама беріңіз

Қаржылық тəуекелдік кез келген кəсіпорынның қызмет етуіндегі объективті құбылыс болып табылады; ол қаржылық операциялардың барлық дерлік түрлеріне жəне оның қаржылық қызметінің барлық бағыттарына қатысты. Тəуекелдік бұл жағдаятты қаржылық менеджер түсіне ме, түсінбей ме, оған тəуелсіз кіріс күтілетін əрбір қаржылық шешімге тəн. Тəуекелдікті қаржылық шешімді қабылдау субъективті сипатқа ие болғанымен, тəуекелдік пайд болуының объективті табиғаты өзгеріссіз қалады. Бұл қаржылық қызметтің жүзеге асу үдерісіндегі тəуекелдікке деген саналы қарым-қатынасты анықтайды.

17.Таңдау жағдайындағы əрекет.

Бұл қаржылық тəуекелдіктің жиі назарға ілінбейтін немесе көптеген зерттеушілер тарапынан бұрыс түсіндірілетін маңызды сипаттарының бірі.

Мұндай əрекет қаржылық менеджер тарапынан тəуекелдікті жағдаят немесе осы таңдаудың нұсқалары бар кезіндегі белгісіздік жағдаятында жүзеге асырылады. Өзінің мұндай сипаттамасында қаржылық тəуекелдік шешім таңдау (қабылдау) кезеңінде, сондай-ақ оның жүзеге асу кезеңінде көрініс табады. Таңдау жағдайындағы əрекет ретінде қаржылық тəуекелдік алдағы қаржылық қызметті жүзеге асырудың ықтимал шарттарының дамуындағы кереғарлықтарды іс жүзінде шешу болып табылады. Басқаша айтқанда, қаржылық тəуекелдік тəуекелді жағдаяттың (тəуекелдік немесе белгісіздік жағдайы) көрінісі емес, шарасыз таңдау жағдайында бұл жағдаяттан іс жүзінде шығуға бағытталған шешім қабылдаушы субъекттің нақты əрекеті. Таңдаудың баламалылығы.Қаржылық тəуекелдік қаржылық менеджер əрекетінің баламасын таңдау қажеттілігне саяды. Тəуекелдік немесе белгісіздіктің кез келген жағдаятында бұл таңдаудың екі баламасы бар – қаржылық тəуекелдікті қабылдау немесе одан бас тарту. Тəжірибе жүзінде мұндай баламалар едəуір көп жəне тəуекелдік немесе белгісіздік жағдайларының нақты мəніне байланысты бұл баламалар түрлі күрделілік деңгейімен жəне таңдау əдістерімен сипатталады. Бір жағдайда əрекеттер баламасын таңдау өткен тəжірибе негізінде жүзеге асса, басқа жағдайда – болашақтағы уақиғалар дамуы жағдаятын үлгілеу, ал үшінші жағдайда – шешім қабылдаушы қаржылық менеджер интуициясы негізінде жүзеге асады. Таңдау баламасы жоқ жерде, қаржылық тəуекелдік ұғымының өзі де жоқ.

18Мақсатты əрекет

Қаржылық тəуекелдік əрқашан өзі қол жеткізуге бағытталған нақты мақсатқа қатысты қарастырылады. Əдетте, мұндай мақсат жеке қаржылық операцияны немесе қаржылық қызметті тұтастай жүзеге асыру нəтижесінде белгілі бір сомада (немесе деңгейде) табыс табу болып табылады. Мұндай қатынаста қаржылық тəуекелдік алдағы жүзеге асырылатын қаржылық қызмет жағдайының объективті белгісіздік жағдайы салдарынан белгілі бір игеру шешімі мақсатына қол жеткізе алмау мүмкіндігі ретінде қарастырылады. Дəл алынған қаржылық нəтиже мен белгіленген мақсаттық нəтиженің сəйкеспеу мүмкіндігі қаржылық тəуекелдікдің мəнін сипаттайды. Мұндай мақсаттық өлшемсіз қаржылық тəуекелдік əрекет ретінде мəнін жоғалтады.

.