4.Kuç. Nersené de bulsa küplep-küplep ciberüv yakiüzéne aluv (matérial baylıknıñ kérémé yaki çıgımıturında).

AGILUV f. 1. Kayt. yün. k. agu II (2 meg.). 2. kuç. Küplep-küplep barısı bér yakka hereket itüv, baruv (meselen, kéşéler yaki hayvannar).

AGILIYGA-TAGILIY rev. hervakıt bérge, bér-bérsénnen ayırılmıyça.

AGILIŞ i. 1, k. agım. 2. kuç. Agıluv, agıp toru; küplep, agım bulıp kitüv yaki kilüv.

AGIM i. 1. Yılga üzéné buyınça su agışı, hereketé.

Dingézlerde, okéannarda su massasınıñ, taşkınnıñ hereketé.

hava dulkını.

Sunıñ östénde agıp baruv, hereketlenüv, barış.

kuç. Bér-bér artlı,özlékséz hereket itép torgan

kuç. Tormış, fikér, uy p. b. ş. kébék nerselernéñ yüneléşé, barışı.

kuç. Edebi yaki ictimagıy-politik yüneléş.

AGIM DATI s. 1. Hezérgé, şuşı könge, şuşı vakıtka karagan. 2. Kön sayın kabatlanıp torgan, köndelék.

AGIMLI s. Aga torgan, torgın bulmagan.

AGINTI i. 1. Sıyıklık yaki havanıñ nindi de bulsa savıttan, yarıktan berép çıkkan tar agımı. 2. Agıp, sıgılıp çıgıp yaki tamıp c;ıyılgan sıyıklık.

AGIŞ i. 1. Agu, agıp toru. Gomumen ézléklélék, ézléklé devam itüv. 2.. agım. Yılganıñ yugarı agışına taba agaçlar arasınnan kitken sukmak bik az taptalgan. 3.. Nindi de bulsa éş, hel, vakıyganıñ barışı. 4.. kuç. Almaşınıp toruv, nersenéñ de bulsa sostavı üzgerüv.

ADARINUV f. 1. Aldan bagışlap kuyuv, vegde birép kuyuv, nezér. eytüv.

isk. kit. Cilkénüv, yarsuv, yalkınlanuv.

isk. kit. Mavıgu, bötén canı-tené bélen birélüv, tabınuv.

ADAŞ i. Kém bélen de bulsa bér uk isémdegé kéşé.

ADAŞLIK i. İkénçé bér kéşége adaş buluv, bér isémde buluv.

ADAŞTIRGIÇ s. Adaştıra torgan, adaştırırlık.

ADAŞTIRUV f. I. Bérer kéşéné yaki hayvannı,öyge borılıp kaytmasın öçén, tanış bulmagan yuldan ciberüv, iltép taşlap kaldıruv.

Yuldan yazdıruv, yuldan çitka ciberüv, yulın yugalttıruv. // kuç. Yalgış yulga, naçar yulga kértüv. 3. kuç. Zihén, uy-fikér, hisap kébék nerselerné çuvaltuv.

ADAŞU. f. 1. Yulnı yugaltuv, yalgışıp yuldan çitke çıgıp kitüv, yuldan yazuv. // kuç. söyl. Çit, yırak cirlerge kitüv, tugan yaktan, tugannardan ayırılıp yeşev. 2. kuç. Uy, fikér, hisap p. b. ş. yalgışuv, butaluv. 3. kuç. Turı, dörés yuldan yazuv, naçar yulga kérüv, yalgışuv.

ADIM i. 1. Ayaknıd alga, artka yaki yanga taba bér atlavı. // Yörgende yaki yögérgende bér ayaknıñ: alga taba bér hereketé.. // Şundıy hereket vakıtında çıga torgan tavış, a yak atlav tavışı.

Atlav revéşé, yöréş. // At yöréşénde id. salmak hereket, atlap baru; allyur.

Ozınlık ülçevé (atlagan vakıtta iké ayak tabanı arası kader).

kuç. Éşlegen éş, kılanış.

kuç. Bérer nersenéñ, hereketnéñ üséşénde bér étap, çor, baskıç.

ADIMLAV f. 1. Atlav, atlap ütüv, atlap baru.

Adım bélen ülçev.

rev. meg. adımlap. Ekrén géna, atlap kına. // Ceyev, ceyevlep.

ADIMLI s. 1. Kéşé yaki hayvannıñ yöréş revéşén -birgende kullanıla. 2. Yahşı yöriy torgan, zur aldıra, tiz alga kite torgan (at turında).

ADIMLIK s. Niçedér adım yıraklıkta yaki zurlıkta

•bulgan. .

AYIK s. 1. İsértkéç éçémlék éçmegen, isérmegen; isérék bulmagan. // söyl. Gomumen isértkéç éçémlékler, arakı éçmi torgan.

Fikér yörtérdey helde, uylav seletén yugaltmagan, anlı.

kuç. Akıllı, uylap éş ite torgan.. // Dörés, turı, téplé, açık (fikér, akıl, karaş turında).

Sak, sizgér, uyav.

AYIKLANUV dial. k. aynuv (1, 4 meg.).

AYIKLIK i. 1. Ayık buluv, isértkéç éçémlék éçmegen buluv, isérék bulmav. 2. kuç. Téplé fikérlé buluv, téplé fikérlélék, uylap éş yörtüvçenlék.

AYIL i. 1. Işırçaknıñ hem iyernén at korsagı astınnan alıp beyli torgan bavı, kayışı, tasması.

2. Preşke.

AYIM s. isk. Matur, söykémlé.

AYINDA rev, Bér ay éçénde, bér ay vakıt arasında.

AYIRA'TA rev. Barınnan da bigrek, bik, bigrek te, ayıruvça.

AYIRGISIZ s. Ayıra almaslık, ayırırlık tügél, bérdey, bér-bérséne bik nık ohşagan.

AYIRGIÇ I : orlık ayırgıç mahé. — aşlıknı törlé sortka ayıra torgan maşina.

AYIRGIÇ II i. lingv. Cömlede isém bélen béldérélgen kisekné açıklap, nindi? kaysı? niçe? niçençé? kémnéñ? nersenén? soravlarına cavap bulgan iyerçén kisek.

AYIRMA i. 1. Başkalık, üzgelék. // Nersené de bulsa bütennerge ohşatmıy, alardan ayıra, başkaçarak itép küré éte torgan sıyfat. // turı kilmev, ayırımlık.

2. Nersenéñ de bulsa tarmaklanga, ayırılıp kitken urını (meselen, yulnıñ). // Çeç yulı, çeçné iké yakka tarap kuyganda yasala torgan yul.

3. mat. İké san, summa, zurlık arasında bérsén ikénçésénnen aluv gamelé başkarganda barlıkka kile torgan san, summa, zurlık.

AYIRMALI s. 1. Ayırması bulgan, başka, üzge ayırılıp torgan. 2. Tarmaklangan, ayırılıp kitken (yul turında).

AYIRMALIK i. Başkalık, üzgelék.

A'YIRMAÇIK rev. Bik açık.

AYIRTUV f. Yökl. yun. k. ayıruv (5, 11 meg.).

Ayırtkan sét — séparat sété, sıyık sét.

AYIRUV f. 1. Béténné yaki totaş nersené iké yaki bérniçe kisekke,öléşke buluv, yaruv, iké yaki bérniçe» itüv.

İké yaki bérniçe nerse arasında çik buldıruv,, çik yasav; eybérlerné buluv, bülép toru. // Térkém bulıp bérge torgan eybérler yaki kéşélernéñ arasınnan yul yaruv, yak-yakka taypıldırıp, açık ara yasav.. // Çeç ayırması, çeç yulı yasav.

Bérge, yeneşe bulgan iké yaki bérniçe kéşéné (yaki nersené) bér-bérénnen yıraklaştıruv.

Bér böténnén. ayırım kisegén yaki térkémnen kaybérlerén géne aluv, bülép aluv, çıgaru.

Nersené de bulsa sortlarga hem térlerge buluv,, katégoriyelerén bilgélev. // Orlık, ciméş h. b. ş. nerselerné çistartuv, nerseden de bulsa arındıruv (meselen, çüplerden).

Ayırma barlıkka kitérüv, törlé-törlé itüv.. // Başkalardan üzge itép kürsetüv, üz térdeşleré, işleré bélen butav mömkinlégén yukka çıgaru.

Kéşéler yaki eybérler arasındagı ayırmanı bélüv, kürüv, butamav. // Tanuv, kürép tanuv, başkalar bélen butamav.

Açık kürüv, işétüv, sizü turında.. // Tanuv, ukıy aluv.

Kéşéler yaki eybérler arasında bérsén artık kürüv,östén kürüv.

Kıyırsıtuv, cebérsétüv, kim kürüv, çit itüv; kagu.

İr turında: hatın bélen nikahnı (2 meg.) bozuv.

Urçu, artuv, işeyüv sebeplé, il, ayırım oya itép çıgaruv (kortlar turında).

Sugışa yaki talaşa torgan kéşélernéñ arasına kérüv, aralav.

Nindi de bulsa avır helden kotkaruv, kémnéñ de bulsa yogıntısınnan saklap kaluv.

Ceyüv, bér-bérénnen yıragaytuv (meselen, kullar, ayaklar, kolaç turında).

Kéşéné éşénnen yaki uyınnan buldérüv,özdérüv, igtibarın başkaga yüneltüv.

Nersené de bulsa tartıp, kisép özüv.. // özgelev, turaklav, tétkelev. // Yırtuv, yırtıp çıgaru.

Nerseden de bulsa mehrum itüv.

19.. rev. meg. ayırıp. Başkalar reténde, süz uñayında gına tügél, mahsus.

AYIRUÇA 1. rev. Bik, bigrek, bigrek te.. // Ayırım revéşte, başkalardan ayırıp, mahsus. 2. kér. süz. funk. Basım yasarga kirek bulganda, kübésénçe östeme süz yanında kullanıla.

AYIRÇA i. Ayırılıp torgan öléş, yep.

AYIRÇALI s. Ayırılıp torgan, ayırı, yeplé.

AYIRI s. 1. Ayırılıp torgan, bülénép torgan, ayırım-ayırım torgan. 2. Çatlı, yeplé.

AYIRI-AYIRI rev. k. ayırım-ayırım.

AYIRILGISIZ rev. Ayırılmaslık revéşte.

AYIRILMAS s. Ayırılgısız, nık, yakın.

AYIRILMASLIK s. k. ayırılmas.. // rev. meg. Yakın itép, ayırılmaslık revéşte.

AYIRILMIŞ i. lingv. Ayırgıç bélen açıklanıp kile torgan süz.

AYIRIRILUV f. 1. Töş. yun. k. ayıruv (1, 3, 11—14 meg.).

Ayırma buluv, başkalarda bulmagan nindi de bulsa bér sıyfatka iye buluv. // rev. meg. ayırılıp. Ayırmaçık bulıp.

Ayırım kisekler,öléşler barlıkka kilüv, bülénüv. //Bülénép, törlé yüneléşte devam itüv, törlé yakka kitüv.

İr bélen hatın turında: nikahnı (2 meg.) bozıp, sémya mönesebetlerén özü.

k. ayırılıp çıguv. // Kolléktivtan, térkémnen, élék bérge bulgan ipteşlerden ayırılıp kitüv, çitleşüv.. // Üzbaşına, möstekıyl yeşiy, kön küre başlav. // Bétén eybérnéñ bér öléşé yarılıp yaki kitélép töşü.

6. Mehrum kaluv.

7.rev. meg. yukl. form, ayırılmıy(ça). Nindi de-bulsa éş bélen bér retten, bérge.

AYIRIL I s. Ayırısı bulgan, çatlı, yeplé.

AYIRILIŞ i. Yul ayırılıp kitken urın, yul çatı.

AYIRILIŞUV f. 1. Bér-bérénnen ayırıluv, kitüv, yıraklaşuv. // Mönesebetlerné özü. Térlé yakka

kitüv, taralışuv (iké yaki bérniçe kéşé turında). // rev. meg. ayırılışıp. Ayırım-ayırım, bér-bérénnen çitte.

2. İr bélen hatın turında: nikahnı (2 meg.) bozıp, sémya mönesebetlerén özü, bér gaile buluvdan tuktav.

AYIRIM rev. 1. Ayırı-çöyéré, herkaysı üzé gén; // s. meg. Başkalar bélen bérge bulmagan, urtak bulmagan, bérüzéne bér.

Yalgız.

Başkalardan ayırıp, üzén (üzlerén) géne.

Mahsus, mahsus revéşte. // Üzén géne ayırıp alıp, ikevden-ikev, küzge-küz. // s. meg. Barı tik şunıñ öçén géne bilgélengen, mahsus. // s. meg. Başkalardan üzge, üzéne başka.

Gayat, bik, iskitkéç, bigrek te, ayıruvça.

Bér-bérsénnen yırak.

s. meg. Başka, üzge, üzéne géne hayı, üzénçeléklé.

s. meg. Kaybér, kaysıbér.

s. meg. herbi. Taktik béremlék bularak möstekıyl, başka herbi çastlarga kérmi torgan.

AYIRIM-AYIRIM rev. 1. herbérsén ayırıp, bérerlep (béryulı tügél).

Bér térkém, oya h. b. ş. éçénde, sostavında bulmıyça, yalgız.

Béremlep, ayırıp alıp.

AYIRIMLANUV f. Kaybér üzénçelékleré bélen başkalardan ayırılıp toruv, başka, üzge buluv.

AYIRIMLIK i. 1. Ayırım buluv, bérge bulmav. 2. k. ayırma (1 meg.). // Eybérnéñ yaki zatnıñ üzéne géne hayı sıyfatı, üzlégé, üzénçelégé.

AYIRI-ÇÖY ÉRÉ rev. Ayırım, ayırılıp, törlésé törlé cirde.

AJGIR s. Usal, yavız, merhemetséz.

AJGIRTIP: ajgırtıp éşlev söyl. — gayret bélen, yarsıp, ut çeçép éşlev; bik tiz éşlev.

AJGIRUV f. 1. k. ıcgıruv (cil turında).