- •Қазақстан республикасы ауылшаруашылығы министрлігі
- •3. Пререквизиттері: қазақ тілі (мектеп базасы), қазақ әдебиеті, орыс тілі, Қазақстан тарихы, география, сөйлеу мәдениеті.
- •5. Пәннің қысқаша сипаттамасы:
- •6. Пәннің мазмұны
- •6.1. Практикалық сабақтарының тізбесі
- •7. Пән бойынша сөж тапсырмаларын орындау және тапсыру кестесі
- •Менің Отаным
- •Тәуелсіз Қазақ елі
- •Соөж тапсырмалары
- •Қазақстан
- •Қазақстан жері
- •Лексикалық тақырып: Ел басқару жүйесі. Президент. Парламент. Үкімет. Сот
- •1. Тірек сөздермен танысыңыз
- •2. Мәтінді мұқият оқыңыз. Мәтіннің 1 бөлігіндегі мәліметтер қайдан алынған?
- •Грамматикалық минимум
- •Парламент. Үкімет
- •Лексикалық тақырып: Ұлттық қауіпсіздік. Қарулы күштер. Құқық қорғау органдары
- •Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы
- •Парламентінің және үкіметінің қорғаныс саласындағы өкілеттіктері
- •Қорғаныс саласындағы орталық және жергілікті атқарушы органдардың функциялары, азаматтардың және ұйымдардың құқықтары мен міндеттері
- •Ерек туған ер Мәлік
- •Аэроұтқыр әскері – айрықша құрылым
- •Қазақстан – 2030
- •2. Тірек сөздерді теріп жазыңыз
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар дайындаңыз
- •Экономика
- •Банк жүйесі
- •Ұлттық банк
- •Ұлттық валюта
- •2. Тірек сөздерді теріп жазыңыз
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар дайындаңыз
- •2.Сөздікті жаттап алыңыздар.
- •3.Бірінші қатардағы антонимдердің сыңарын екінші қатардан көрсетіңіздер.
- •4.Мәтінді оқыңыздар. Халықаралық экономикалық қатынастар
- •5.Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •12.Мәтіндегі етістіктерді көшіріп жазып, қай шақта тұрғанын айтыңыздар.
- •13.«Қазақстанның халықаралық қатынастары» тақырыбында реферат жазыңыздар.
- •Мемлекет – адамдық өркениет институты
- •1.Cіз өз құқығыңызды білесіз бе?
- •2. Адамдар өз құқықтарын дұрыс білмегендіктен, келеңсіз жағдайларға түседі ме, жоқ әлде кішіпейіл болғандықтан кешіріммен қарайды ма?
- •3. Сіз бір ыңғайсыз жағдайға түссеңіз, өз құқығыңызды айтып, мәселенің дұрыс шешілуін талап етесіз бе, әлде мені кейін сотқа шақырады, уақытым кетеді деп көзжұма қарайсыз ба?
- •Отбасы мүшелері
- •Отбасы – шағын мемлекет
- •Ұлттық тәлім-тәрбие. Үлкенге құрмет, кішіге ізет. Отбасы тәрбиесі
- •Салт-дәстүрлердің түрлері
- •Сөж тапсырмасы
- •Сөж тапсырмасы
- •Дені саудың – жаны сау
- •1. Пайдалы нәрселер 2. Зиянды нәрселер
- •Сөж тапсырмасы
- •Шығыс халықтарындағы тазалықтың 7 ережесі:
- •Ұлттық тағамдар
- •1. Еттен жасалатын тағамдар 2.Сүттен жасалатын тағамдар
- •Сертификатталмаған тағамнан сақ болыңыз
- •«Астана-Арена» жабық стадионы
- •Сөж тапсырмасы
- •1. Суреттер бойынша төмендегі сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •2. Қалай сұрап, қалай хабарлауға болады?
- •3. Мәтінді оқып, сөздікті пайдаланып, аударыңыздар. Шоқан Уәлиханов (1835-1865)
- •4. Мәтінге қатысты сұрақтар құрыңыздар.
- •9. Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар жазыңыздар.
- •14. Сұхбатты рөлге бөліп оқыңыздар. Заманауи технология
- •15. Ал сіздер заманауи техникалық құралдарды қолданасыздар ма? Олардың пайдасы мен зияны туралы айтыңыздар.
- •16. Берілген тірек сөздерді пайдаланып, полилог құрыңыздар. Рөлдерде ойнаңыздар.
- •17. Мәтінді оқып, тақырыпқа қатысты сөздерді теріп жазыңыздар. Интернет байланысы
- •18. Сөйлемдерге қажетті сөздерді анықтаңыз.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрыңыз.
- •3.Сәйкестендіріп жазыңыз.
- •5. Берілген сөздермен сөйлемдер құраңыз.
- •7. Көп нүктенің орнына тиісті етіс жұрнақтарын қойыңыз.
- •9. Мәтінді оқыңыздар. Мереке күндер
- •11. Мәтінді аударыңыз. Мазмұнын айтыңыз.
- •15. Мақал-мәтелдерді пайдаланып, сөйлемдер құраңыз.
- •Сөж тапсырмалары:
- •Адамгершілік, имандылық – тәрбие негізі
- •2. Мәтін бойынша бірнеше сұрақ құрастырыңыздар.
- •3. Мереке күніне құттықтау жазыңыздар.
- •Шілдехана тойы
- •2. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •5. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •6. Мәтінді қазақ тіліне аударып, тақырып беріңіздер.
- •7. Сөз тіркестерімен сөйлем құраңыздар.
- •8. Сүндет тойда айтылатын тілекті оқыңыз. Көп нүктенің орнына тиістісөздерді қойыңыз.
- •9. Мәтінді ретімен орналастырыңыздар. Аударыңыздар.
- •10. Берілген сөздердің синонимін табыңыздар.
- •11. Мақал – мәтелдерді аударыңыздар. Жаттап алыңыздар.
- •2.Мәтінге сүйеніп сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •3. Ырымдардың себебін жазыңыздар.
- •Негізгі әдебиеттер
- •10. Білімнің бағалануы туралы ақпарат
- •11. Баға қою саясаты Пән бойынша білім бағалау кестесі
15. Мақал-мәтелдерді пайдаланып, сөйлемдер құраңыз.
1. Бала тәрбиесі – бесіктен.
2. Су ішкен құдығыңа түкірме.
3. «Сіз» деген әдеп,«Біз» деген көмек.
4. Баланы жастан, келінді бастан.
Сөж тапсырмалары:
Мәтінді оқыңыздар. Етістіктерді тауып, етіс формасын жасаңыз.
Адамгершілік, имандылық – тәрбие негізі
Қазақ халқының тәрбиесіндегі, алдымен, үй йесі отағасымен амандасу, үлкендерге иіліп сәлем беру салт-дәстүрі әлі күнге дейін өз маңыздылығын жойған жоқ. Ұрпаққа ұлттық тәрбие беруде Абай атамыздың: «Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста, сонда толық боласың елден бөлек», - деп айтқан қанатты сөзінің мәні зор. Бұл сөздер жастарды адамгершілікке, әдептілікке және мәдениеттілікке үндейді.
Қазақ халқының әдебінде адамдармен қарым-қатынас «Сіз»» деген сөзден басталады, себебі бұл сөз адамды сыйлауды, құрметтеуді білдіреді. Әдептілікті, мәдениеттілікті білдіретін «аса қадірлі», «құрметті», «ардақты» сөздерінің мәні зор. Таныс адамдарына «алғыс айтамын», «рақмет» деп айту да әдептілікке жатады. Халықтың «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген дана сөзі отбасындағы бала тәрбиесіне байланысты айтылған.
Өзінің ата-анасын құрметтеу, үлкенді сыйлау, досына адал болу, әділетті өмір сүру – барлық халықтарда бар дәстүр.
2. Мәтін бойынша бірнеше сұрақ құрастырыңыздар.
3. Мереке күніне құттықтау жазыңыздар.
Ұлттық салт-дәстүрлер.
Көмекші етістіктер. Көмекші етістіктердің түрі. Көмекші етістіктердің негізгі етістіктермен тіркесіп қимыл фазаларын (кезеңдерін) немесе өту сипатын білдіруі. Түбір етістік + а (-е,-й) бастау, түбір етістік + а, (-е, -й) бару, түбір етістік + ып, (-іп, -п) қою, түбір етістік + ып, (-іп, -п) алу, түбір етістік + ып, (-іп, -п) шығу, түбір етістік + ып, (-іп, -п) болу және т.б. тіркестер арқылы жасалуы.
Лексикалық қор
Лексикалық тақырып: Ұлттық салт-дәстүрлер.
Грамматикалық тақырып: Көмекші етістік.
Лексикалық қор
Бала тәрбиесі, шілдехана, бесіктой, тұсау кесер,сүндет той, құда түсу, үйлену тойы.
Сұрақтарға жауап беріңіздер.
Қазақтың қандай салт-дәстүрлерін білесіздер?
Салт-дәстүрлер не үшін керек? Мәні неде?
Қазақ халқы қонақты қалай қарсы алады?
Мәтінді оқыңыз, аударыңыздар.
Шілдехана тойы
Ұрпақ тәрбиесі – әр халықтың салт-дәстүрінің маңызды бөлігі. Салт-дәстүр дегеніміз – халықтың кәсібіне, сеніміне, тұрмыс-тіршілігіне, мәдениетіне байланысты қалыптасқан ұрпақтан-ұрпаққа мұра ретінде берілетін ұлттық құндылықтардың бірі.
Әрбір халық өзінің болашағын ойлайды, сондықтан ұрпағына жақсы тәрбие беру – олардың негізгі мақсаттарының бірі.
Қазақ халқының дәстүрі бойынша бала дүниеге келген күні кешке ауылжастары шілдеханаға жиналады. Шілдехана кейде үш күнге созылады. Өнерліжастар таң атқанша жаңа туған баланы, оның анасын ардақтап ән салады,күй тартады. Әртүрлі ойындар ұйымдастырылады.Қыз-келіншектерайтысады. Шілдеханаға тек жастар ғана қатысады, ал ауыл үлкендеріқатыспайды. Өйткені жаңа туған нәрестені жын-шайтаннан, перілердіңсалқынынан қорғап, күзету халық сенімі бойынша тек қана жастардыңміндеті.
(«Қазақ халқының салт-дәстүрлері» кітабынан)