ГЕТЕРОТРОФТАР ЕКІ ТОПҚА БӨЛІНЕДІ: МЕТАТРОФТЫ ЖӘНЕ ПАРАТРОФТЫ МИКРООРГАНИЗМДЕР
Метатрофтар, немесе сапрофиттер, қоршаған ортадағы тіршілігін жойған организмдер қалдықтарын ыдыратады..
Паратрофтар (греч. parasitos — арамтамақ) паразиттер, иесінің ағзасының ішінде немесе сыртында тіршілік етеді және оның есебінен қоректенеді.
АЗОТТЫ ЗАТТАРДЫ ИГЕРУІ ҚАБІЛЕТІ БОЙЫНША МИКРОБТАР ТӨРТ ТОПҚА БӨЛІНЕДІ:
•Протеолитикалық, табиғи ақуыздарды, пептидтерді, және аминқышқылдарды ыдыратуға қабілетті.
•Дезаминдік, ақуыздық заттарды емес, тек жеке аминқышқылдарды ыдыратуға қабілетті.
•Нитрит-нитратты, тотыққан азот түрлерін игеруге қабілетті.
•Азотфиксирлеуші, атмосфералық
азотпен қоректенетін қабілетті.
ТЫНЫС АЛУ
•Микробтардың тыныс алуы — бұл биологиялық процесс, тыныс алу немесе биологиялық тотығу, тотықсыздандыру реакцияларына негізделген, нәтижесінде энергия АТФ пайда болады.
ТЫНЫС АЛУ ТҮРІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ТӨРТ ТОПҚА ЖІКТЕЛЕДІ:
Облигатты аэробтар. Өсуі және көбеюі тек қана оттегі болған жағдайда өтеді. Оларға сіркесуқышқыл бактериялары, туберкулез, сібір жарасы қоздырғыштары және т.б. жатады.
Микроаэрофилді бактериялар – өсу үшін оттегінің 10% жеткілікті. Бұндай жағдай актиномициттерге, бруцеллдерге қолайлы.
Факультативті анаэробтар. Оттегі бар әрі оттегі жоқ ортада да өсіп-өнуге қабілетті. Бұларға энтеробактерия қоздырғыштары және т.б. жатады.
Облигатты анаэробтар. Энергияны алу үшін оттегіні қолданбайды. Зат алмасу оларда –ашыту арқылы жүреді. Анаэробты жағдай сіреспе, ботулизм, газды гангрена қоздырғыштарын және т.б. қажет.
МИКРООРГАНИЗМДЕРДІ
ДАҚЫЛДАНДЫРУ
ДАҚЫЛДАНДЫРУ ӘДІСТЕРІ
In vivo:
•Жасуша дақылы
•Құс эмбрионы
•Жануардың ағзасы
In vitro:
•Жасанды қоректік орталар
МИКРООРГАНИЗМДЕР 
Облигатты паразиттер:
•Риккетсиялар
•Хламидиялар
•Вирустар
Барлық патогенді бактериялар
ЖАСУШАНЫҢ ӨСУІ
– жасуша массасының артуына әкелетін барлық құрылымдар мен құраушыларды үйлесімді жаңғырту.
КӨБЕЮ –популяцияда жасушалар санының артуы.
КӨБЕЮ:
прокариоттар – көлденең бинарлық бөліну, саңырауқұлақтар– спора түзу.
Көбею
•ДНҚ репликациясы;
•Жасушааралық кедергінің түзілуі
(ЦПМ пайда болуы);
•Пептидогликан, биополимерлер, рибосомалар, цитоплазманың
синтезі
•Бастапқы жасушалардың бөлінуі
БАКТЕРИЯЛАРДЫҢ ӨСУІ
Сұйық орталарда |
Қатты орталарда |
• |
Қоректік орта бетінде |
• Өлшем,пішін, беті, |
|
пленка пайда болды; |
бояу, мөлдірлігі, т.б. |
|
|
сипатталатын |
• |
Біртекті лайланады; |
колониялар |
|
• Тұнба түзіледі.
ГЕНЕРАЦИЯ УАҚЫТЫ
Жасушаның бөлінуі жүзеге асатын кезең. Мынаған тәуелді:
•Бактерия түріне
•Популяция жасына
•Қоректік орта құрамына
•Температураға