Добавил:
ivanov666
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Język polski. Wybόr polskich tekstόw z komentarzem i zadaniami. Польский язык. Польские тексты с комментарием и заданиями. Учебное пособие
.pdf
ТЕКСТЫ ДЛЯ СВОБОДНОГО ЧТЕНИЯ – TEKSTY DO CZYTANIA
5. Czy pan Andrzej dobrze zna język rosyjski?
6. Na podstawie tekstu tego listu opisz sylwetkę jego autora. Jakim
jest pan Andrzej? Jakim jest jego kolega – adresat listu?
Вопросы для самостоятельной работы
7. Jakie formu ustnego etykietu są wykorzystane w tekście tego listu?
(Какие формы речевого этикета использованы в данном тексте?)
8. Proszę wymienić słowa z nosowymi samogłoskami, które były
użyte w tekście tego listu. (Выделите в тексте слова с носовыми
гласными.)
9. Proszę porównać wyrazy z nosówkami tego listu z podobnymi
wyrazami poprzednich tekstów. (Сравните употребление слов
с носовыми гласными у предыдущих авторов.)
10. Proszę po polsku napisać list do bliskiej Ci osoby.
ТЕКСТЫ № 17
Афоризмы – Aforyzmy
В трех-четырех предложениях изложите на польском языке смысл
следующих афоризмов, использованных разными авторами.
1. Czy możecie cokolwiek powiedzieć o autorach tych aforyzmów.
2. Dobrze wychowany człowiek nie obraża drugiego z niezręczności
przypadkowo. On obraża tylko specjalnie. (А. Ахматова)
3. Beletrystyka to prywatna historia narodów. (Бальзак)
4. Przyszłość narodu jest w rękach matek. (Бальзак)
5. Czas – to kapitał robotnika pracy intelektualnej. (Бальзак)
6. W prozie my stoimy na twardej ziemi, a w poezji powinniśmy wzlecieć
na nieosiągalną wysokość. (Бальзак)
7. Wszystko w swoim czasie przychodzi tym, którzy umieją czekać.
(Бальзак)
8. Głupota bywa dwóch rodzajów: milcząca i gadatliwa. (Бальзак)
9. Zmartwienie – najtrwalsze z wszystkich naszych uczuć. (Бальзак
)
10. Idealna piękność, zachwycający wygląd nic nie jest wart, jeśli nikt ją
się nie zachwyca. (Бальзак)
11. Idea jest ważniejsza od faktu. (Бальзак)
12. W tym świecie bogatymi nas czyni nie to, co my otrzymujemy, a to co
my oddajemy. (Beecher Henry Word)
13. Współczucie wybawi od większej ilości grzechów niż osąd. (Beecher
Henry Word)
61
В. М. ШЕТЭЛЯ. JĘZYK POLSKI: WYBÓR POLSKICH TEKSTÓW Z KOMENTARZEM I ZADANIAMI
ПОЛЬСКИЙ ЯЗЫК: ПОЛЬСКИЕ ТЕКСТЫ С КОММЕНТАРИЕМ И ЗАДАНИЯМИ
14. Filozofi a jednego wieku – to zdrowy rozsądek następnego. (Beecher
Henry Word)
15. Ogłoszenia gazetowe zawierają więcej prawdy o tym, co zachodzi w
kraju, niż artykuły z pierwszej strony gazety. (Beecher Henry Word)
16. Dusza bez wyobraźni – wszystko jedno, co obserwatorium bez
teleskopu. (Beecher Henry Word)
17. Ze wszystkiej muzyki ziemi najbliżej do niebios dociera bicie
prawdziwie kochającego serca. (Beecher Henry Word)
18. Nie ma zwycięzcy mocniejszego od tego, który dał radę przezwyciężyć
samego siebie. (Beecher Henry Word)
19. Zwycięstwo, które zdobywa się lekko, jest niewiele warte. Tylko z tych
można być dumnym, które są rezultatem uciążliwej walki. (Beecher
Henry Word)
20. Egoizm to taka wstrętna wada, którą nikt nie wybaczy w innej osobie i
nikt nie przyzna się do niej w sobie. (Beecher Henry Word)
21. Poczucie humoru – wielka rzecz. Iść przez życie bez poczucia humoru
równie nie ma sensu, jak jechać w dorożce bez resor. (Beecher Henry
Word)
22. Czasami wygodniej mieć w wielkiej ilości wrogów, niż w wielkiej
ilości przyjaciół. (Достоевский)
23. Cała istota tkwi w momencie. Ona określa życie.(Кафка)
24. Wię
kszość ludzi są szczęśliwi na tyle, na ile oni uważają siebie za
szczęśliwych. (Линкольн)
25. Czas – jedyne, gdzie skąpstwo się chwali. (Томас Манн)
26. Nasz strach jest źródłem odwagi dla naszych wrogów. (Томас Манн)
27. Pisarz – to człowiek, któremu jest pisać trudniej, niż pozostałym
ludziom. (Томас Манн)
28. Człowiek jest młodym i starym w zależności od tego, jakim się on
czuje. (Томас Манн)
ДОПОЛНИТЕЛЬНЫЕ УПРАЖНЕНИЯ
ĆWICZENIA DODATKOWE
1.
1. Как произносить правильно rz после звонкой согласной? Вспомните правило. Составьте предложения с этими словами.
Brzoza, brzeg, brzuch, brzydal, brzdąc, brzęczeć, brzęk, brzmieć, brzo-
skwinia, drzewo, drzazga, grzejnik, grzać, grzyb, grzywa, grzebień…
2. От данных существительных образуйте форму именительного па-
дежа множественного числа.
Księgowy, tabela, rok, dyrektor, inspektor, kurator, konduktor.
Составьте предложения с этими словами.
2.
1. Как произносить правильно rz после глухой согласной? Вспомните правило. Составьте предложения с этими словами.
Chrzan, chrzcić, chrząstka, chrząszcz, krzak, krzew, krzyk, trzy, przy-
jaciel, przejazd, przyjazd, trzmiel, trzepak, trzonek, trzepotać, trzymać…
2. От данных существительных образуйте форму именительного па-
дежа множественного числа.
Urlop, port, ślusarz, tenor, tort, szofer, kierowca, kierownik, kotwica,
inżynier. Составьте предложения с этими словами.
3.
1. Как произносить правильно rz в конце слова? Вспомните правило.
Составьте предложения с этими словами.
Cmentarz, lekarz, masarz, żołnierz, tokarz, stolarz, piekarz, piłkarz, ma-
larz, ślusarz.
2. От данных существительных образуйте форму родительного падежа множественного числа.
Pomarańcze, Buriaci, wafl e, hektary, husarze, skarpety, ręczniki.
4.
1. Как произносить правильно ż в конце слова? Вспомните правило.
Составьте предложения со следующими словами.
Bandaż, też, już, jeż.
2. От данных существительных образуйте форму родительного падежа множественного числа.
Ręczniki, szyny, buty, świece, pończochy, jabłka, żłobki.
5.
1. Как произносить правильно rz и ż между гласными ? Вспомните
правило. Составьте предложения с этими словами.
Barbarzyński, burza, chorąży, ciąża, ciążyć, ciężar, ciężki, husarze.
63
В. М. ШЕТЭЛЯ. JĘZYK POLSKI: WYBÓR POLSKICH TEKSTÓW Z KOMENTARZEM I ZADANIAMI
ПОЛЬСКИЙ ЯЗЫК: ПОЛЬСКИЕ ТЕКСТЫ С КОММЕНТАРИЕМ И ЗАДАНИЯМИ
2. От предложенных существительных образуйте форму единственного числа и согласуйте с ними подобранные определения.
Żyrafy, stepy, jabłka, medale, gęsie, klawisze, kotary, idiomy.
6.
1. Составьте предложения с межъязыковыми омонимами и паронимами:
батерея – bateria, наглый – nagły, година – godzina, дельный – Dziel-
ny, младенец – młodzieniec. Составьте предложения с этими словами.
2. От предложенных существительных образуйте форму единствен-
ного числа и согласуйте с ними подобранные определения.
Szyny, sandałki, grona, sanatoria, sale, odciski.
7.
1. Составьте предложения с межъязыковыми омонимами и паронимами: уродивый – szkaradny, наглый – nagły, шина – szyna. Составьте предложения с этими словами.
2. Подберите к существительным женского рода существительные
мужского рода. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.
Dojarka, masażystka, sanitarka, solistka, sekretarka, studentka, telegra-
fi stka, prządka, mistrzyni.
8.
1. От данных существительных образуйте формы предложного падежа с соответствующими предлогами do, na, nad, pod, w.
Morze, jezioro, rzeka, miasto, port, lotnisko, herbata.
2. Подберите к существительным мужского рода существительные
женского рода. Определите стилистические и семантические различия между ними. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.
Obrońca, inżynier, kosmonauta, kandydat, konduktor, laborant, maszy-
nista, pracownik naukowy, pedagog, ślusarz.
9.
1. От данных существительных образуйте формы предложного падежа с соответствующими предлогами do, na, nad, pod, w.
Sad, kraj, urlop, hala sportowa, dom, las, rok, kolor.
2. Подберите к существительным мужского рода существительные
женского рода. Определите стилистические и семантические различия между ними. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.
Nurek, adwokat, brygadzista, lekarz, generał, dyrektor, doktor,
doktor nauk.
СЦЕНАРИИ – SCENARIUSZ
ТЕКСТ № 18
Сценарий известной сказки предполагает заучивание ролей
с последующим выступлением на сцене.
Bajka «Rzepka» w przekładzie Juliana Tuwima.
Персонажи: 1. Ведущие – 2.
2. Дедушка – dziadek.
3. Бабушка – babcia.
4. Внучок – wnuczek.
5. Щенок Мручек – szczeniaczek Mruczek.
6. Курица – kurka.
7. Котенок Китья – kotek Kiciuś.
8. Гусыня – gąska.
9. Аист – bocian.
10. Лягушка – żabcia.
11. Галка – kawka.
12. Репка – rzepka.
На сцене двое ведущих и группа студентов.
Сцена знакомства: из группы по одному выходят студенты и пред-
ставляются: Jestem dziadkiem (дедушка);
Jestem babcią (бабушка);
Jestem wnuczkiem (внучок);
Jestem szczeniaczkiem Mruczkiem (щенок Мручек);
Jestem kurką (
курка);
Jestem kotkiem Kiciusiem (котенок Китья);
Jestem gąską (гусыня);
Jestem bocianem (аист);
Jestem żabcią (лягушка);
Jestem kawką (галка);
Jestem rzepką (репка).
Ведущие: Zasadził dziadek rzepkę w ogrodzie,
Chodził tę rzepkę oglądać co dzień.
65
В. М. ШЕТЭЛЯ. JĘZYK POLSKI: WYBÓR POLSKICH TEKSTÓW Z KOMENTARZEM I ZADANIAMI
ПОЛЬСКИЙ ЯЗЫК: ПОЛЬСКИЕ ТЕКСТЫ С КОММЕНТАРИЕМ И ЗАДАНИЯМИ
(Дедушка берет за руку «репку» и сажает ее на стульчик).
Дедушка: Wyrosła rzepka jędrna i krzepka,
Chrupać by rzepkę z kawałkiem chlebka!
Репка: Więc ciągnie rzepkę dziadek nieboże.
Дедушка и репка: Ciągnie i ciągnie, wyciągnąć nie może.
Ведущие: Zawołał dziadek na pomoc babcię:
Дедушка: «Ja złapię rzepkę, ty za mnie złap się!»
Все: I biedny dziadek z babcią niebogę
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.
Дедушка
и бабушка: Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę...
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Ведущие: Przyleciał wnuczek, babci się złapał...
Внучок: Poci się, stęka, aż się zasapał!
Бабушка и внучок: Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę...
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Pocą się, sapią, stękają srogo,
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.
Ведущие: Zawołał wnuczek szczeniaczka Mruczka,
Przyleciał Mruczek i ciągnie wnuczka!
Внучок и
щенок: Mruczek za wnuczka,
Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę...
66
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Pocą się, sapią, stękają srogo,
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.
Ведущие: Na kurkę czyhał kotek w ukryciu,
Zaszczekał Mruczek:
Мручек: «Pomóż nam, Kiciu!»
Китья и Мручек: Kicia za Mruczka,
Mruczek za wnuczka,
Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę...
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Pocą się, sapią, stękają srogo,
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą.
СЦЕНАРИИ – SCENARIUSZ
Ведущие: Więc wo
ła Kicia kurkę z podwórka
Wnet przyleciała usłużna kurka.
Kурка и Китья: Kurka za Kicię,
Kicia za Mruczka,
Mruczek za wnuczka,
Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę...
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Pocą się, sapią, stękają srogo,
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą!
Ведущие: Szła sobie gąska ścieżyną wąską,
Krzyknęła kurka:
Курка: «Chodź no tu, gąsko!»
67
В. М. ШЕТЭЛЯ. JĘZYK POLSKI: WYBÓR POLSKICH TEKSTÓW Z KOMENTARZEM I ZADANIAMI
ПОЛЬСКИЙ ЯЗЫК: ПОЛЬСКИЕ ТЕКСТЫ С КОММЕНТАРИЕМ И ЗАДАНИЯМИ
Курка и гусыня: Gąska za kurkę,
Kicia za Mruczka,
Mruczek za wnuczka,
Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę.
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Pocą się, sapią, stękają srogo,
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą!
Ведущие: Leciał wysoko bocian-długonos...
Гусыня: «Fruńże tu, boćku, do nas na pomoc!»
Аист и гусыня: Bociek za gąskę,
Gąska za kurkę,
Kicia za Mruczka,
Mruczek za wnuczka,
Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę.
Все: Oj, przydałby się ktoś na przyczepkę!
Pocą się, sapią
, stękają srogo,
Ciągną i ciągną, wyciągnąć nie mogą!
Ведущие: Skakała drogą zielona żabka,
Złapała boćka – rzadka to gradka!
Лягушка и аист: Żabka za boćka,
Bociek za gąskę,
Gąska za kurkę,
Kicia za Mruczka,
Mruczek za wnuczka,
Wnuczek za babcię,
Babcia za dziadka,
Dziadek za rzepkę.
68
Галка: A na przyczepkę
Kawka na żabkę,
Bo na tę rzepkę
Też miała chrapkę.
Ведущие: Tak się zawzięli,
Tak się nadęli,
Że nagle rzepkę
Bach !! – wyciągnęli !
Aż wstyd powiedzieć,
Co było dalej !
Wszyscy na siebie
Poupadali...
Все: Rzepka na dziadka,
Dziadek na babcię,
Babcia na wnuczka,
Wnuczek na Mruczka,
Mruczek na Kicię,
Kicia na kurkę,
Kurka na gąskę,
Gąska na boćka,
Bociek na żabkę,
Żabka na kawkę
I na ostatku
Kawka na trawkę.
СЦЕНАРИИ – SCENARIUSZ
ПРИЛОЖЕНИЕ – PRZYPISY
ПОЛЬСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ
Географические названия и другие имена собственные
Nazwy geografi czne i inne imiona własne
КОНТИНЕНТЫ
KONTYNENTY
Afryka – Африка
Ameryka Południowa – Америка Южная
Ameryka Północna – Америка Северная
Antarktyda – Антарктида
Australia – Австралия
Azja – Азия
Europa – Европа
ОЗЁРА, МОРЯ И ОКЕАНЫ
JEZIORA, MORZA I OCEANY
Adriatyk – Адриатическое море
Atlantyk – Атлантический океан
Bajkał – Байкал
Balaton – Балатон
Bałtyk – Балтика
Lodowaty Ocean Północny – Северный Ледовитый океан
Ładoga – Ладога
Morze Arktyczne – Северный Ледовитый океан
Morze Bałtyckie – Балтийское море
Morze Czarne – Чёрное море
Morze Kaspijskie – Каспийское море
Morze Północne – Северное море
Morze Śródziemne – Средиземное море
Ocean Atlantycki – Атлантический океан
Ocean Indyjski – Индийский океан
Ocean Spokojny Тихий океан
Onega – Онега
Pacyfi k – Тихий океан
70
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]