Математика. Интегральное исчисление. Ч.1. Неопределенный интеграл. Учебное пособие
.pdf
5.ПОНЯТИЕ ЭЛЕМЕНТАРНЫХ ДРОБЕЙ
ИИХ ИНТЕГРИРОВАНИЕ
Определение. Элементарными называются дроби следующих четырех типов:
1) |
1 |
; 2) |
1 |
; 3) |
Mx + N |
; 4) |
Mx + N |
, |
|
ax +b |
(ax +b)m |
ax2 +bx +c |
(ax2 +bx +c)n |
||||||
|
|
|
|
|
где m, n – натуральные числа (m ≥ 2, n ≥ 2); b2 – 4ac < 0.
Первые два типа интегралов от элементарных дробей довольно просто приводятся к табличным подстановкой t = ax + b:
1) ∫axdx+b = 1a ∫dtt = 1a ln t +C = 1a ln ax +b +C;
2) ∫ |
dx |
|
= |
1 |
∫ |
dt |
= − |
1 |
|
+C = − |
1 |
|
+C. |
(ax +b) |
m |
a |
m |
a(m −1)t |
m−1 |
a(m −1)(ax +b) |
m−1 |
||||||
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|||||
Рассмотрим метод интегрирования элементарных дробей вида 3:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A |
(2x + p) + |
|
|
− |
Ap |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ax +B |
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
dx = ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
x |
2 |
+ px +q |
|
|
|
x |
2 |
+ px +q |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
A |
∫ |
|
|
2x + p |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ap |
∫ |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx + B − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
||||||||||||
|
|
|
2 |
x |
2 |
+ px +q |
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
+ px +q |
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ap |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
= |
|
|
|
ln |
x |
|
|
+ px +q |
+ |
B − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
p |
|
|
|
p2 |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x + |
|
|
|
+ q − |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
= |
A |
ln |
|
x2 + px +q |
|
+ |
2 |
B − Ap |
arctg |
|
2x + p |
+C. |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4q − p2 |
|
|
|
|
|
|
4q − p2 |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Рассмотрим применение указанной выше формулы на примерах.
Пример.
∫ |
|
7x −2 |
dx = ∫ |
84x −24 |
dx = |
|||
|
|
|
|
|
|
|||
3x |
2 |
−5x +4 |
36x |
2 |
−60x +48 |
|||
|
|
|
|
|
||||
21
|
|
|
|
|
|
|
84x −24 |
|
|
|
|
u =6x −5; du =6dx; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u +5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
∫(6x −5)2 +23 |
x = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
= |
1 |
|
∫ |
14u +70 − |
24 |
du = |
7 |
|
∫ |
|
|
udu |
+ |
23 |
|
∫ |
|
|
du |
|
= |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
6 |
|
2 |
|
|
3 |
|
|
2 |
+23 |
|
3 |
u |
2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
u +23 |
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
+23 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
7 |
ln(u2 +23) + |
|
23 |
|
|
arctg |
|
u |
|
+C = |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
23 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
6x −5 |
+C. |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
= |
|
7 |
ln |
|
36x2 − |
60x +48 |
|
+ |
|
|
|
23 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
6 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23 |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Вообще, если у трехчлена ax2 + bx + c выражение b2 – 4ac > 0, то дробь по определению не является элементарной, тем не менее ее можно интегрировать указанным выше способом.
Пример. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
5x −3 |
|
|
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
5x −3 |
|
|
|
|
dx = |
u =x +3; du =dx; |
= |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
∫x2 +6x − |
40 |
|
∫(x |
+3)2 − |
49 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x =u −3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= ∫ |
5u −15 |
−3 |
du =5∫ |
|
|
udu |
−18∫ |
|
|
|
du |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
−49 |
2 |
−49 |
u |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
|
−49 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
= |
5 |
|
|
− |
|
18 |
|
|
u −7 |
|
|
+C = |
5 |
ln |
|
x2 +6x −40 |
|
|
− |
|
9 |
ln |
|
|
x −4 |
|
+C. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ln |
|
u2 −49 |
|
|
ln |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
u +7 |
|
|
x +10 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
14 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
Пример. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
3x +4 |
|
|
|
|
dx = |
|
∫ |
|
|
|
|
|
3x +4 |
|
|
|
dx |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
7 |
−x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 − |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+6x |
|
|
|
|
(x −3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
u =x −3; |
du =dx; |
3u +9+4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
udu |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
du =3∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 −u |
2 |
|
|
16 −u |
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x =u +3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
+13∫ |
|
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
= −3 |
|
|
+13arcsin |
u |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 −u2 |
|
+C = |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 −u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
= −3 |
|
+13arcsin |
x −3 |
+C. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7 −x2 −6x |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Рассмотрим методы интегрирования простейших дробей типа 4. Рассмотрим частный случай при M = 0, N = 1.
22
|
Тогда интеграл вида |
∫ |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
можно путем выделения |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
(ax |
2 |
+bx +c) |
n |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
в знаменателе полного квадрата представить в виде ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. Сде- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(u |
2 |
+s) |
n |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
лаем следующее преобразование: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
∫ |
|
|
|
du |
|
|
|
= |
1 |
∫ |
|
s +u2 −u2 |
|
|
du = |
1 |
∫ |
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
− |
1 |
∫ |
|
u2du |
|
|
. |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
(u |
2 |
+s) |
n |
|
|
s |
|
|
|
|
2 |
+s) |
n |
|
|
|
s |
|
(u |
2 |
+s) |
n−1 |
|
s |
|
(u |
2 |
+s) |
n |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Второй интеграл, входящий в это равенство, будем брать по ча- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
стям. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
udu |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dv1 = |
|
|
|
|
|
|
|
; u1 =u; |
|
|
du1 =du; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(u |
2 |
+s) |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
Обозначим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
udu |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
v1 = ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
= − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
+s) |
n |
|
|
2(n |
−1)(u |
2 |
+s) |
n−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
u2du |
|
|
= − |
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
1 |
|
∫ |
|
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
(u2 +s)n |
(2n −2)(u2 +s)n−1 |
2n −2 |
(u2 +s)n−1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Для исходного интеграла получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
∫ |
|
du |
|
|
|
|
|
= |
1 |
∫ |
|
|
|
|
du |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
du |
|
; |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
(u |
2 |
+s) |
n |
|
s |
(u |
2 |
+s) |
n−1 |
s(2n −2)(u |
2 |
+s) |
n−1 |
s(2n −2) |
(u |
2 |
+s) |
n−1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
du |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
2n −3 |
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
(u2 +s)n |
|
s(2n −2)(u2 +s)n−1 |
s(2n −2) |
(u2 +s)n−1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Полученная формула называется рекуррентной. Если применить |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ее n – 1 раз, то получится табличный интеграл ∫ |
|
|
du |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
u |
2 |
|
+s |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
Вернемся теперь к интегралу от элементарной дроби вида 4 в об- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
щем случае: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
Mx + N |
|
|
|
|
|
|
dx |
=(4a)n ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Mx + N |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
(ax |
2 |
|
+bx +c) |
n |
(2ax |
+b)2 +(4ac |
|
−b2 ) |
|
n |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
u = |
2ax +b; |
du =2adx; |
|
||||
|
|
u −b |
|
|
|
|
= |
= |
|
|
|
2 |
|
||
x = |
|
|
; |
s =4ac −b |
|
|
|
|
2a |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
(4a) |
n |
M(u −b) |
+ N |
|
||
|
|
2a |
|
du = |
||
2a ∫ |
(u2 +s)n |
|||||
|
||||||
23
= |
(4a)n M |
∫ |
udu |
|
+ |
2aN −Mb |
∫ |
du |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
||||
2a |
2a |
2 |
+s) |
n |
2a |
2 |
+s) |
n |
||||||
|
|
|
(u |
|
|
|
(u |
|
|
|||||
В полученном равенстве первый интеграл с помощью подстановки t = u2 + s приводится к табличному ∫dttn , а ко второму интегралу применяется рассмотренная выше рекуррентная формула.
Пример. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
3x +5 |
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
3x +5 |
|
dx = |
u |
=x −2; du =dx; |
= |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
∫(x2 −4x +7)2 |
∫ |
((x −2)2 +3)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x =u +2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
3u +6 +5 |
|
|
|
|
|
|
|
udu |
|
|
|
|
|
|
du |
|
|
|
|
2 |
+3; |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t =u |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
= ∫ |
|
|
|
du =3∫ |
|
|
|
|
|
|
+11∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
= |
|
||||||||
|
2 |
+3) |
2 |
|
|
2 |
2 |
|
(u |
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
(u |
|
|
|
|
|
|
|
|
(u |
+3) |
|
|
|
|
|
|
+3) |
|
dt = |
2udu |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
∫ |
dt |
|
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
∫ |
du |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
= |
|
|
|
|
+11 |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
2 |
|
t |
2 |
|
2 |
+3) |
3 2 |
2 |
+3 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 2(u |
|
|
|
|
u |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
= − |
3 |
+ |
|
11u |
+ |
11 |
|
arctg |
u |
+C = |
|
|
|
|
|||||||
|
2t |
6(u2 +3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
6 3 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
= − |
3 |
|
|
|
+ |
11(x −2) |
+ |
11 |
|
arctg |
x −2 |
+C. |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
2(x2 −4x +7) 6(x2 −4x +7) |
6 3 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|||||||||||||
24
6. ИНТЕГРИРОВАНИЕ РАЦИОНАЛЬНЫХ ФУНКЦИЙ И ДРОБЕЙ
Для того чтобы проинтегрировать рациональную дробь, необходимо разложить ее на элементарные дроби.
Теорема. Если R(x) = QP((xx)) – правильная рациональная дробь,
знаменатель P(x) которой представлен в виде произведения линейных и квадратичных множителей (отметим, что любой многочлен с действительными коэффициентами может быть представлен в таком виде: P(x) = (x – a)a…(x – b)b(x2 + px + q)l…(x2 + + rx + s)m), то эта дробь может быть разложена на элементарные по следующей схеме:
|
Q(x) |
= |
|
|
A1 |
|
|
+ |
|
A2 |
|
|
|
+...+ |
|
|
|
|
Aa |
|
+...+ |
|
B1 |
|
+ |
|||||||||||
|
P(x) |
x −a |
(x −a)2 |
|
|
|
(x |
−a)a |
(x −b) |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
+ |
|
|
B |
|
|
|
|
+...+ |
|
|
Bb |
|
|
|
+ |
|
|
M x + N |
+ |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
(x −b) |
b |
|
x |
2 |
+ px +q |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
(x −b) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
+ |
M2x + N2 |
|
|
|
|
+...+ |
|
Mlx + Nl |
|
|
+...+ |
|
R1x +S1 |
|
+ |
|||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
l |
|
2 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
(x + px +q) |
|
|
|
|
|
(x + px +q) |
|
|
|
|
x +rx +s |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
+ |
|
R x +S |
|
|
|
+...+ |
|
|
|
Rmx +Sm |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
(x |
2 |
|
|
|
|
2 |
|
(x |
2 |
|
+rx +s) |
m |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+rx +s) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
где Ai, Bi, Mi, Ni, Ri, Si – некоторые постоянные величины.
При интегрировании рациональных дробей прибегают к разложению исходной дроби на элементарные. Для нахождения величин Ai, Bi, Mi, Ni, Ri, Si применяют так называемый метод неопределенных коэффициентов, суть которого состоит в том, что, для того чтобы два многочлена были тождественно равны, необходимо и достаточно, чтобы были равны коэффициенты при одинаковых степенях х.
Применение этого метода рассмотрим на конкретном примере.
Пример. ∫9x3 −30x2 +28x −88 dx . (x2 −6x +8)(x2 +4)
Так как ( x2 −6x +8)(x2 +4) =(x −2)(x −4)(x2 +4) , то
25
9x3 −30x2 +28x −88 |
= |
A |
|
+ |
B |
|
+ |
Cx +D |
. |
|||
(x −2)(x −4)(x2 |
+4) |
x − |
2 |
x − |
4 |
x2 |
+4 |
|||||
|
|
|
|
|||||||||
Приводя к общему знаменателю и приравнивая соответствующие числители, получаем:
A(x −4)(x2 +4) + B(x −2)(x2 +4) +(Cx + D)(x2 −6x +8) = =9x3 −30x2 +28x −88;
(A + B +C)x3 +(−4A −2B −6C + D)x2 + +(4A +4B +8C −6D)x +(−16A −8B +8D) =
=9x3 −30x2 +28x −88 .
Составим систему уравнений, приравнивая коэффициенты при равных степенях в левой и правой частях равенства
A +B +C =9; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C =9− A −B; |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
= −30; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+4A |
+2B +54 −6A −6B; |
||||||||||||||||||||||
−4A −2B −6C +D |
|
|
|
|
|
|
|
D = −30 |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
=28; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+4C |
−3D =14; |
|||||||||||||||||||||
4A +4B +8C −6D |
|
|
|
|
|
|
|
|
2A +2B |
||||||||||||||||||||||||||||
−16A −8B +8D = −88; |
|
|
|
|
|
|
|
2A + B −D =11; |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
C =9− A −B; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C =9− A −B; |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
D =24 −2A −4B; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D =24 −2A −4B; |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
2A +2B +36 −4A −4B −72+6A +12B =14; |
|
|
4A +10B =50; |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
2A +B −24 +2A + |
4B =11; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4A + |
5B =35; |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
C =9− A −B; |
|
|
|
|
|
|
C =9− A −B; |
|
|
|
|
|
|
|
A =5; |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=3; |
||||||||||||
D =24 −2A −4B; |
|
|
|
|
|
|
D =24 −2A −4B; |
|
|
|
|
B |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=50; |
|
|
|
|
|
|
|
=1; |
||||||||||||||
4A +10B =50; |
|
|
|
|
|
|
4A +10B |
|
|
|
|
|
|
C |
|||||||||||||||||||||||
50 −10B +5B =35; |
B =3; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D =2. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Итого: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x +2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
∫ |
5 |
dx + ∫ |
3 |
|
dx + ∫ |
|
dx = |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
x −2 |
x −4 |
x2 +4 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
=5ln |
|
x −2 |
|
+3ln |
|
x −4 |
|
+∫ |
|
x |
|
dx |
+ ∫ |
|
2 |
|
|
dx = |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x |
2 |
+4 |
x |
2 |
+ |
4 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
=5ln |
|
x −2 |
|
+3ln |
|
x −4 |
|
|
|
+ |
1 |
ln(x2 |
|
+4) +arctg |
x |
+C. |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
26
Пример. ∫6x5 −8x4 −25x3 +20x2 −76x −7 dx . 3x3 −4x2 −17x +6
Так как дробь неправильная, то предварительно следует вы-
делить у нее целую часть: |
|
|
||||
– |
6x5 |
– 8x4 |
– 25x3 + 20x2 |
– 76x – 7 3x3 – 4x2 – 17x + 6 |
||
|
|
|
|
|
||
6x5 |
– 8x4 |
– 34x3 + 12x2 |
2x2 + 3 |
|||
|
||||||
–9x3 + 8x2 – 76x – 7 9x3 – 12x2 – 51x +18
20x2 – 25x – 25
|
|
20x2 −25x −25 |
|
|
||||
∫ 2x2 +3 |
+ |
|
|
|
|
|
|
dx = |
3x |
3 |
−4x |
2 |
−17x + |
6 |
|||
|
|
|
|
|
||||
= ∫2x2dx +∫3dx +5∫ |
|
|
|
4x2 −5x −5 |
|
dx = |
|||||||
3x |
3 |
− |
4x |
2 |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
−17x +6 |
|||||||
= |
2 |
x3 +3x +5∫ |
|
|
4x2 −5x −5 |
dx. |
|||||||
3 |
3x |
3 |
−4x |
2 |
−17x +6 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||
Разложим знаменатель полученной дроби на множители. Видно, что при х = 3 знаменатель дроби превращается в ноль. Тогда:
– |
3x3 |
– 4x2 – 17x + 6 |
x – 3 |
|
|
3x3 |
– 9x2 |
3x2 + 5x – 2 |
|||
|
|||||
–5x2 – 17x
5x2 – 15x –2x + 6
–2x + 6 0
Таким образом, 3x3 – 4x2 – 17x + 6 = (x – 3)(3x2 + 5x – 2) = = (x – 3)(x + 2)(3x – 1). Тогда:
4x2 −5x −5 |
= |
A |
|
+ |
B |
|
+ |
C |
. |
|
(x −3)(x +2)(3x −1) |
x − |
3 |
x + |
2 |
3x −1 |
|||||
|
|
|
|
Дроби в правой части равенства приводят к общему знаменателю. По построению знаменатели дробей в правой и левой части равенства равны, поэтому приравнивают только числители, получаем
27
A(x +2)(3x −1) +B(x −3)(3x −1) +C(x −3)(x +2) =4x2 −5x −5 .
Для того чтобы избежать при нахождении неопределенных коэффициентов раскрытия скобок, группировки и решения системы уравнений (которая в некоторых случаях может оказаться достаточно большой), применяют так называемый метод Остроградского, или метод произвольных значений. Этот метод состоит в том, что в полученное выше выражение подставляются поочередно несколько (по числу неопределенных коэффициентов) произвольных значений х. Для упрощения вычислений принято в качестве произвольных значений принимать точки, при которых знаменатель дроби равен нулю, т.е. в нашем случае – 3, –2, 1/3. Получаем:
при |
x =3 40A =16; |
A =2/5; |
|
x = −2 35B =21; |
|
при |
B =3/5; |
|
|
x =1 3 C =1; |
|
при |
C =1. |
Тогда исходный интеграл примет вид
∫6x5 −8x4 −25x3 +20x2 −76x −7 dx = 3x3 −4x2 −17x +6
=23 x3 +3x +3∫xdx+2 +2∫xdx−3 +5∫3xdx−1 =
=23 x3 +3x +3ln x +2 +2ln x −3 + 53 ln 3x −1 +C.
Пример.
|
3x4 |
+14x2 |
+7x +15 |
|
A |
|
|
Bx +C |
Dx + E |
|
|||||||
∫ |
|
|
|
|
|
dx = ∫ |
|
|
dx + ∫ |
|
|
|
dx + ∫ |
|
|
|
dx. |
(x +3)(x |
2 |
+ |
2 |
x + |
3 |
(x |
2 |
2 |
x |
2 |
+2 |
||||||
|
|
2) |
|
|
|
+2) |
|
|
|
||||||||
Найдем неопределенные коэффициенты:
A(x2 +2)2 +(Bx +C)(x +3) +(Dx + E)(x +3)(x2 +2) = =3x4 +14x2 +7x +15;
Ax4 +4Ax2 +4A + Bx2 +3Bx +Cx +3C + Dx4 + +2Dx2 +3Dx3 +6Dx + Ex3 +2Ex +3Ex2 +6E =
28
=(D + A)x4 +(3D + E)x3 +(A +B +2D +3E +4A)x2 + +(3B +C +6D +2E)x +(2A +3C +6E +4A);
D + A =3; |
|
D =3− A; |
|
3D +E =0; |
|
E = −9+ |
3A; |
|
|
|
|
|
|
|
|
B +2D +3E +4A =14; |
B +6 −2A −27 +9A +4A =14; |
||
3B +C +6D +2E =7; |
3B +C + |
18 −6A −18 +6A =7; |
|
|
|
|
|
3C +6E +4A = |
15; |
3C −54 +18A +4A =15; |
|
|
|
|
|
D =3− A; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D =3− A; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A =3; |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+3A; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=2; |
|||||||||||||
E = −9+ |
3A; |
|
|
|
|
|
|
|
|
E = −9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
||||||||||||||||||||
|
|
=35; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=1; |
||||||||||
B +11A |
|
|
|
|
|
|
|
11A =35−B; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
||||||||||||||||||||||
3B +C = |
7; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C = |
7 − |
3B; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D =0; |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=0. |
||||||
3C +22A =69; |
|
|
|
|
|
21−9B +70 −2B =69; |
|
|
E |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Тогда значение заданного интеграла: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
2x +1 |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
3∫ |
|
|
|
+ |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx =3∫ |
|
|
|
|
|
+2∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx + |
|
|||||||||||||||||
x +3 |
(x |
2 |
|
|
2 |
|
x +3 |
|
(x |
2 |
|
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
+2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+2) |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
+∫ |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
=3ln |
x +3 |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
(x |
2 |
|
2 |
|
x |
2 |
+2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
x |
|
+ |
1 |
|
|
|
arctg |
|
x |
|
+C. |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4(x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+2) |
|
4 |
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
Задача 4. Вычислить неопределенные интегралы. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4.1. ∫ |
|
dx |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
+C. |
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
(x2 +1)x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1+x2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
4.2. ∫ |
|
|
(x −8)dx |
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
+ln |
(x |
−2)2 |
+C . |
||||||||||||||||||||||||
|
x3 −4x2 +4x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x −3 |
|
|
|
|
|
x2 |
|||||||||||||||||||||||||||||
4.3. ∫ |
(x −8)dx |
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
+ln |
(x |
−2)2 |
+C. |
|
||||||||||||||||||||||||
x3 −4x2 +4x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x −3 |
|
|
|
|
|
x2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||
∫x +9
4.4.x3 −6x2 +9xdx ;
29
−ln |
|
x −3 |
|
+ |
|
4 |
|
+ln |
|
x |
|
+C =ln |
|
Cx |
|
|
|
− |
|
4 |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
(−1)(x −3) |
|
|
|
x −3 |
|
x −3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
4.5. ∫ |
|
|
|
|
x2 +2x +6 |
|
dx ; |
ln |
|
(x −3)3 (x −4)5 |
|
+C . |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(x −1)(x −2)(x −4) |
|
|
|
|
|
(x −2)7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
Задача 5. Вычислить неопределенные интегралы. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
5.1. ∫ |
x5 |
+x4 −8 |
dx ; |
|
|
|
|
|
|
x3 |
+ |
|
x2 |
|
+4x +ln |
|
Cx2 (x −2)5 |
|
|
. |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x |
3 |
−4x |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
(x + |
3 |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2) |
|
|
|
|||||||||||||
5.2. ∫ |
|
2x5 +6x3 +1 |
|
|
|
|
|
|
x2 − |
1 |
|
− |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
+C . |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
x |
4 |
+3x |
2 |
|
3x |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
3 3 |
|
3 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
30
