- •«История беларуси (в контексте европейской цивилизации)»
- •Гiсторыя як навука, яе метадалогiя I прынцыпы, сучасныя падыходы (фармацыйны, цывiлiзацыйны) да вывучэння. Гiсторыя Беларусi ÿ кантэксце агульнарускай I еÿрапейскай гiсторыi.
- •2. Перыядызацыя сусветнай гiсторыi I гiсторыi Беларусi. Крынiцы вывучэння гiсторыi Беларусi. Навейшыя публiкацыi па гiсторыi Беларусi.
- •3. Першабытнаабшчынны лад I его прыкметы. Найстаражытнае насельнiцтва на тэрыторыi Беларусi. Вiды заняткаÿ старажытных людзей. Археалагiчныя культуры.
- •4. Рассяленне славян I славянiзацыя балтаÿ. Грамадскi лад. Вераваннi.
- •Еÿропа ÿ Сярэднявеччы. Станаÿленне першых дзяржаÿ на беларускiх землях: Kieўская Русь, Полацкае I Тураÿскае княствы, IX ÿзаемаадносiны з Кiевам I Ноÿгарадам.
- •Увядзенне хрысцiянства ў Кiеÿскай Pyci I яго значэнне. Уплыÿ праваслаÿнай царквы на культуру I кансалiдацыю беларускага энтасу.
- •7. Прычыны феадальнай раздробленасцi Кiеÿскай Pyci I яе вынiкi.
- •8. Этнiчныя працэсы ÿ старажытнарускi перыяд. Старажытнаруская народнасць як аснова фармiравання рускага, беларускага I украiнскага этнасаÿ. Мова, культура, рэлiгiя, дойлiдства старажытнай Pyci.
- •9. Навуковыя канцэпцыi аб фармiраваннi беларускага этнасу I паходжанне назвы "Белая Русь - Беларусь". Эканамiчныя I палiтычныя фактары фармiравання беларускага этнасу ÿ 14 – 18стст.
- •10. Этнiчная самасвядомасць I менталiтэт беларусаÿ у 14 – 18 стст.; трансфармацыя iдэнтычнасцi I саманазвы беларускага этнасу.
- •13. Развiццё царкоÿна-рэлiгiйных адносiн у вкл у XIV-XVI стст. Талерантнасць у заканадаÿстве I грамадскiм жыццi. Канфесiйная структура беларускага грамадства. Роля рэлiгii у грамадстве.
- •15. Сацыяльна-палiтычнае развiццё беларускiх гарадоÿ у XIII—XVI стст. Насельнiцтва гарадоÿ, саслоÿi. Сiстэма самакiравання (Магдэбургскае права).
- •16. Культура Беларусi XIII-XVI стст. Кнiгадрукаванне. Асвета. Дзяржаÿная мова. Архiтэктура (дойлiдства).
- •18. Крызiс дзяржаÿнага ладу Рэчы Паспалiтай, узмацненне феадальнай анархii. Тры падзела Рэчы Паспалiтай.
- •19. Феадальнае землеÿладанне ў Рэчы Паспалiтай. Юрыдычнае I эканамiчнае становiшча сялян. Сацыяльная барацьба сялянства. Аграрная рэформа 1557г.
- •20. Канфесiйныя адносiны у Рэчы Паспалiтай на тэрыторыi Беларусi у XVI-XVIII стст. Брэсцкая царкоÿна-рэлiгiйная унiя. Лiквiдацыя унii I яе наступствы.
- •21. Развiццё беларускiх гарадоÿ у Рэчы Паспалiтай. Рамёствы. Гандаль. Мануфактурная вытворчасць. Самакiраванне. Сацыяльная барацьба.
- •23. Беларускiя землi ÿ перыяд Айчыннай вайна 1812 г.
- •24. Расiйскi шлях палiтычнай I эканамiчная мадэрнiзацыi. Адмена прыгоннага права. Вынiкi аграрнай рэформы.
- •25. Буржуазныя рэформы 60-80 гг. XIX ст. I асаблiвасцi IX здзяйснення ÿ Беларусi. Месца эканомiкi Беларусi ва ÿсерасiйскiм рынку.
- •26.Стан сялянскай гаспадаркi пасля адмены прыгоннага права. Феадальна-прыгонныя рэшткi ÿ сельскай гаспадарцы. Сталыпiнская аграрная рэформа.
- •27. Асаблiвасцi развiцця эканомiкi Беларусi ÿ 1861 г. — пачатку XX ст., яе асноÿныя галiны. Змены ÿ сацыяльнай структуры грамадства.
- •28. Паÿстанне 1863 г. На Беларусi. К.Калiноÿскi. Вынiкi I значэнне паÿстання, уплыÿ на палiтыку ÿладаÿ.
- •30. Рэвалюцыя 1905-1907 гг., яе прычыны, характар; асаблiвасцi рэвалюцыйнай барацьбы на Беларусi. Пачатак расiйскага парламентарызму. Bынiкi рэвалюцыi, яе гiстарычнае значэнне.
- •31. Першая сусветная вайна 1914-1918гг., яе прычыны, характар. Сiтуацыя у Беларусi ва умовах вайны.
- •32. Лютаÿская рэвалюцыя 1917г., звяржэнне царызму I асаблiвасцi двоеÿладдзя (шматуладдзя) на Беларусi.
- •33. Стратэгiя I тактыка палiтычных ciл Pacii I Беларусi за выбар шляхоÿ грамадскага развiцця (люты - кастрычнiк 1917г.). Заходнi фронт у стратэгiчных мэтах палiтычных партый.
- •34. Кастрычнiцкая рэвалюцыя 1917г. Паÿстанне ÿ Петраградзе. Устанаÿленне савецкай улады ÿ Беларусi.
- •35. Першыя рэвалюцыйныя (сацыяльна-эканамiчныя) пераÿтварэннi ÿ Беларусi ÿ першыя месяцы савецкай улады. Барацьба супраць германскiх акупантаÿ. Брэсцкая мiрная дамова I яе уплыÿ на Беларусь.
- •36. Праблемы фармiравання беларускай дзяржаÿнсцi на нацыянальна-дэмакратычнай I рэвалюцыйна-класавай асновах. Абвяшчэнне бнр ва ÿмовах германскай акупацыi.
- •37. Стварэнне бсср. Устанаÿленне савецкай грамадска-палiтычнай сiстэмы, яе асноÿныя характарыстыкi.
19. Феадальнае землеÿладанне ў Рэчы Паспалiтай. Юрыдычнае I эканамiчнае становiшча сялян. Сацыяльная барацьба сялянства. Аграрная рэформа 1557г.
20. Канфесiйныя адносiны у Рэчы Паспалiтай на тэрыторыi Беларусi у XVI-XVIII стст. Брэсцкая царкоÿна-рэлiгiйная унiя. Лiквiдацыя унii I яе наступствы.
21. Развiццё беларускiх гарадоÿ у Рэчы Паспалiтай. Рамёствы. Гандаль. Мануфактурная вытворчасць. Самакiраванне. Сацыяльная барацьба.
Рост абмену прадуктами памиж гарадами и вескай, пашырэнне таварна-грашовых адносин прывяли у да колькаснага росту гарадоу – УРБАНИЗАЦЫЯ. Значными цэнтрами рамествау были Берасце, Вицебск, Пинск, Магилеу. Адбывалися кирмашы. У 18 ст. Цэхавая арганізацыя прамысловай вытворчасці пачынае Ўступаць мануфактурнай вытворчасці. Мануфактурамі ( манус – рука, фактура – выраб ) называлі капіталістычныя прадпрыемствы, заснаваныя на ручной працы і шырокім яе падзеле. Мануфактура з’яўлялася пераходнай формай вытворчасці ад рамяства да фабрыкі. У адрозненне ад цэха на мануфактурах выкарыстоўвалася наёмная праца і існаваў яе падзел. Мануфактуры ўзнікалі перш за ўсё ў малых гарадах і мястэчках, таму што ў буйных гарадах значную канкурэнцыю ім складалі цэхі. Першыя мануфактуры з’явіліся ў 10 -30-х гг 18 ст. Гэта Налібоцкая і Урэцкая скляныя мануфактуры. Урэцкая стала першым прадпрыемствам па вырабу люстэрак ва усей РП (у мінскай вобласці). Шырокую вядомасць набылі Слуцкая і Нясвіжская мануфактуры шаўковых паясоў, у Карэлічах – ткацкая (шпалеры, абрусы, палатно для аббіўкі сцен)
22. Значэнне ÿключэння беларускiх зямель ÿ склад Расiйскай iмперыi ва умовах фармiравання iндустрыяльнага грамадства. Асноÿныя напрамкi палiтыкi самадзяржаÿя ÿ Беларусi. Тэрытарыяльна-адмiнiстратыÿны падзел Беларусi. Асаблiвасцi сацыяльна-эканамiчнага развiцця беларускiх зямель у першай палове XIX ст.\
Пасля 3 падзелау РП да Расіі былі далучаны бел. земли з насельництвам больш 3 млн чал.На працягу кароткага тэрмину часу царызм (На чале з Кацярынай 2) ожыцяўляў рад мерапрыемстваў, каб умацаваць сваю уладу.
Тэрытарыяльна-адміністрацыйны падзел зямель ВКЛ, ствараліся генерал-губернатарствы.Літоўская(Мінская, Гродненская, Віленская), Беларуская (Віцебская, Магілёўская)
прысяга Екацерыне 2. Усе саслоўі, якія мелі землі, павінны былі прысягнуць Екацерыне 2. Тыя, хто адказаўся атрымалі тэрмін 30 дзён, каб з’ехаць за мяжу дзяржавы.
Разбор шляхты. – прадстаўленне дакумента на валоданне зямлі. Хто не прадстаўляў дакументаў, тых пераводзілі ў саслоўе сялян.
Паўстанне 1830-1831 г.( 10000 ўдзельнікаў паўстання лішыліся земляў, было вырашана накіраваць на бел.землі ваеначальнікаў, фаварытаў, якія прадстаўлялі расійскую палітыку на нашых землях.)
Быў заменены падатак падымны на падушны.
Уніяты(80 % веруючых) пераводзілі прымусова ва праваслаўе
1840 г – адмена назвы ВКЛ, увядзенне назвы паўночна-заходні край. Замена расійскімі законамі 1588 г 3 статута, забіралі ў рэкруты на 20 г.
Увядзенне яўрэйскай аселасці.
РП у 18 ст была слабой дзяржавай як у ваенных умовах, так і ва ўладзе. Кароль і князь не маглі вызначыць галоўныя задачы для дзяржавы, таму абапіраліся на сойм , але і ён быў не надзейны. Адна з прычын падзелу РП заключалася перш за ўсё ва ўнутрыпаліт. становішчы самой дзяржавы. Яно характарызавалася як паліт. крызіс або бязладдзе. Такі стан стаў вынікам злоўжывання шляхецкімі вольнасцямі. На пасяджэннях сейма яшчэ з другой пал. XVIст. дзе-йнічала права “ліберум вета”. Згодна з ім, калі хоць адзін дэпутат сейма выступаў супраць, то рашэнне не прымалася, а пасяджэнне сейма спынялася. З 1652 па 1764г. па гэтай прычыне былі сарваны 48 сеймаў з 55. Другой з прычын з’явілася тое, што барацьба народаў ВКЛ за св. дзяражаўнасць аслабляла РП і ў эк., і ў па-літ. адносінах. У гады Паўночнай вайны (1700-1721) РП стала “заездным дваром і карчмой” для іншаземных войскаў. Такое ўнутрыпаліт. становішча дазволіла суседнім дзяржавам умешвацца ў яе ўнутр. справы. Цяжкае становішча РП скарысталі яе суседзі – Расія, Прусія і Аўстрыя. Усе тры дзяржавы імкнуліся да новых тэрытарыяльных захопаў, былі зацікаўленыя ў падзенні Рэспублікі. Пасля доўгіх перагавораў Расія, Прусія і Аўcnрыя прыйшлі да рашэння падзяліць паміж сабой землі РП.
Першы падзел 1772г. – частка земляў Польшчы адышла да Аўстрыі і Прусіі, усх. Частка Віцебскай вобласці, усх.частка Гомельскай і ўся Магілёўская – да Рас.Імперыі. 3 мая 1791г. была абвешчана Канстытуцыя, першая ў Еўропе. Яна ліквідавала падзел РП на ВКЛ і Польшчу. Канстытуцыя закладвала аснову для вывядзення краіны з паліт. крызісу.
У студзені 1793г. - другі падзел РП. Уся цэнтральная частка Беларусі адышлаў склад Рас.Імперыі. Спробай захаваць незалежнасць РП стала паўстанне 1794г. на чале з ураджэнцам Бел. генералам-лейтэнантам Т.Касцюшкам. У ВКЛ на чале паўстання стаяў палкоўнік Ясінскі. Але паўстанне было падаўлена рас. войс-камі пад кіраўніцтвам Суворава.
У 1795г. было падпісана пагадненне аб трэцім падзеле РП. Да Расіі адышлі ўсе бел.землі.
Узначальвау паустанне на Беларуси – Я.Ясински
Адмена прыг права на Беларуси - Казимау
