1.36 Сурет
1.15 кесте
С |
D |
Q |
Q’ |
Жұмыс режимдері |
|
0 |
0 |
1 |
‘0’ жазу режимі |
1 |
1 |
0 |
‘1’ жазу режимі |
Бұл триггердің жағдайының ақпараттық сигналға (D) байланысты өзгеруі басқару сигналының (С) тура ауытқымасымен басқарылады, ол шартты-сызба белгілемесінде (және кестеде) сәйкесті белгілермен көрсетілген.
JK-триггердің шартты-сызба белгілемесі 1.36, b суретінде, ал оның жұмыс режимдері 1.16 кестеде көрсетілген. Бұл триггер басқару сигналының (С) тура ауытқымасымен басқарылады.
1.16 кесте
С |
J |
K |
Q |
Q’ |
Жұмыс режимдері |
|
0 |
0 |
Q0 |
Q0’ |
Сақтау режимі |
0 |
1 |
0 |
1 |
‘0’ жазу режимі |
|
1 |
0 |
1 |
0 |
‘1’ жазу режимі |
|
1 |
1 |
Q0’ |
Q0 |
Санау режимі |
T-триггер – санау режимінде ғана істейтін триггер. 1.37 суретте Т-триггердің D- және JK-триггерлерінің негізінде жүзеге асырылуы көрсетілген.
Микросұлба түрінде D- және JK-триггерлері ғана шығарылады. Олардың микросұлбаларында, ақпараттық және басқару сигналдарының шықпаларынан басқа, бастапқы қойылым сигналдары берілетін шықпалар орналастырылған. Осы кірістерге берілетін асинхронды сигналдардың (S’ және R’) мәртебесі басқа сигналдарға қарағанда жоғары болады.
1.38 суретте D-триггердің микросұлбасының жұмысын талдауды ұйымдастыру сұлбасы келтірілген.
|
|
a |
b |
1.37 Сурет
1.38 суретте D-триггерлерінің микросұлбасының жұмысын талдауды ұйымдастыруға арналған сұлба келтірілген.
1.38 Сурет
Жүргізілген талдау нәтижелерінен (1.39 сурет) бұл триггердің жжағдайының өзгеруі оның ақпаратты кірісіндегі сигналдың осы мезеттегі мәніне сәйкесті және басқару сигналының тура ауытқымасымен жүзеге асырылатынын көреміз. Уақыттық диаграммаларда, онымен қатар, CLR’ (R) кірісіндегі сигналдың теріс деңгейінде триггердің тазартылатынын, яғни нөлге қойылатынын көруге болады. Осы сияқты, PRE’ (S) кірісіндегі сигналдың теріс деңгейінде триггердің бірлік жағдайға қойылатынына көз жеткізуге болады.
1.39 Сурет
1.40 суретте JK-триггердің микросұлбасының жұмысын талдауды ұйымдастыру сұлбасы келтірілген.
1.40 Сурет
Жүргізілген талдау нәтижелері (1.41 сурет) пзерттелуші триггердің жұмысының 1.16 кестесіне сәйкестігін куәлайды. Мысалы, J=1 және K=1 мәндерінде триггердің жағдайы өзгереді (уақыттық диаграммаларда бұл мезет талдауыш бағыттауышымен көрсетілген).
1.41 Сурет
1.4.2 Санауыштар.
Санауыш – түсетін импульстердің әрбір сәйкесті ауытқымасында (тура немесе теріс) құрамындағы санды бірге өзгертіп отыратын құрылғы. Санауыштардың құрылым негізін Т-триггерлер (санау триггерлері) құрады.
Қарапайым санауыштың мысалы ретінде 7493 микросұлбасын келтіруге болады. Оның құрамында орналастырылған жеке бірразрядты (кірісі – CKA, шығысы – QA) және үшразрядты (кірісі – CKB, шығыстары – QD, QC, QB) санауыштарды жеке түрінде де, оларды бір-біріне жалғап, төртразрядты санауыш ретінде де пайдалануға болады. Бұл микросұлбаның жұмыс принциптері 1.17 кестеде келтірілген.
1.17 кесте
RO1 |
RO2 |
CLK |
QD |
QC |
QB |
QA |
1 |
1 |
x |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
x |
|
+1 |
|||
x |
0 |
|||||
Мұнан былайғы көптеген тәжірибелерде нақтылы бір құрылғыға төртразрядты екілік сан түріндегі деректер енгізу қажеттігі тууы мүмкін. Осындай деректердің көзі ретінде қарастырылған 7493 микросұлбасының кірісіне жиілігі 1 Hz генератор қосу арқылы құрылған Dt блогын (1.42 сурет) пайдалануды ұсынамыз. Онда қажетті санды тосып алып, сосын жазу сигналын қалыптастырушы түймені басу ғана қалады. Ұсынылған құрылымды мұнан былай динамикалы деректер көзі деп атаймыз.
