24 Компьютерлік вирусқа анықтама беріңіз. Компьютерлік вирустарды қызметі мен тіршілік ортасына қарай жіктеңіз.

Компьютерлік вирус-арнайы жазылған шағын көлемді программа.Ол өздігінен басқа программалар соңына н/е алдына қосымша жазылады да, оларды “бүлдіруге” кіріседі. Компьютерлік вирустардың негізгі түрлеріне мыналар жатады: Программалық вирустар – автоматтандырылған жүйелерде сақталатын мәліметтерді ж/е програм/қ қамтаманы жою не өзгерту мақсатымен телекомуникациялық желілер мен автоматтандырылған желілердегі өзіндік туындау мен рұқсатсыз таралу қасиетіне ие болатын орындаушы не интерпретацияланатын програм/қ код.Жүктелетін вирустар – программалық вирустардың жүктелетін вирустардан ерекшелігі тарату әдістерінің басқаша болуы. Олар програмалық файлдарды емес, магниттік тасушы иілгіш және қатты дискілер белгілі бір жүйелік аумақтарды бұзады. Сонымен бірге іске қосылып тұрған компьютерде олар уақытша жедел жадыда орналасады.Макровирустар. Вирустың бұл түрі макроклманданы орындауға арналған құралдары бар қолданбалы программалардағы құжаттарды бүлдіреді. Мысалы,Місrоsоft Word (dos кеңейтуі бар) мәтіндік процессорының құжаттары.

Компьютерлік вирустарды келесі белгілерге сәйкес классификацияланады: тіршілік ортасы, жұғу тәсілі, зиянкестік әрекеті, алгоритмі (әрекеті), көлемі б/ша. Тіршілік ортасына қарай: желілік вр, файлдық вр, жүктелетін вр, файлдық жүктеу вр. Жұғу тәсіліне қарай: резидентті, резидентті емес. Зиянкестік әрекетіне қарай: қауіпсіз, қауіпті, өте қауіпті. Алгоритміне қарай: компаньон, паразит вр, репликаторлар(құрттар), көрінбейтін(стелс), мутанттар, макровирус тар, троян вр. Көлеміне қарай: монолитті, таралатын шашыраңқы вр.

Файлдық вр орындалатын файлдарға енеді (*.СОМ, *.ЕХЕ, *.SYS, *.BAT, *.DLL). Желілік вирустардың негізгі “тұратын” орны локальдық желі.Желілік вирус бір компьютерге кіріп, өзі қалаған компьютерлерге таратыла береді. Троян аттары көп таралған вирустар түрі, ерекшелігі-олар компьютерге н/е оның ішіндегі сақталған ақпараттарға зақым келтірмейді

25 Компьютерлік ақпаратты қорғауға түсініктеме беріңіз. Ақпаратты қорғауда вирусқа қарсы бағдарламалық құралдарды қызметіне қарай жіктеңіз.

Ақпаратты қорғау – ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған шаралар кешені. Мақсаты ақпарат иесіне келетін зиянды әрекеттерді болдырмау. Компьютерлік вирус-арнайы жазылған шағын көлемді программа.1. Детекторлар- нақты вир/ды іздейді. Жұмыс принципі тексерілетін прог/дағы вир/да болатын қайталанып отырған байт/р тізбегін салыстыру жолымен табуға негізделген. Оны жиі жаңартып отыру к/к, жаңа шыққан вир/р тур білу үшін. 2. Доктор прог/р – «ауру» жұққан файлдарды тауып, олардың құрамындағы вир/ды өшіріп емдей алады. К-птеген вир/дан емдеу касиеті бар доктор прог полифаг д а/ды. Мыс, AVP, Aidstest, Doctor web т б.3. Ревизор программалар– бірінші дискінің жүйелік аймақтары және программа күйі жайлы ақпараттарды есіне сақтап, содан кейін оны бастапқы күйімен салыстыра отырып тексереді. Олардың салыстыруында келіспеушіліктер болса, онда ол туралы пайдаланушыға хабарлайды.4. Ревизор докторлар – ревизорлар мен докторлардың қызметін атқарады, яғни программалар тек өзгерулерді ғана көріп қоймай, сонымен қатар ол өзгерулерді автоматты түрде бастапқы қалыпқа келтіруге бар жағдай жасайды.(ADinf)

5. Фильтр программалары (-D, FlueShot Plus) кез келген прог/ның күмәнді әрекеті жайлы тұтынушыға дер кезінде мәлімет беріп отыратын резиденттік программалар (күзетшілер).(Vsafe) 6. Вакцина – программалары (немесе иммунизаторлар), дискілерді немесе программаларды оның жұмыс нәтижесінде көрінбейтіндей етіп модификациялайды, бірақ вирус оны, яғни вакцинацияланған программаны вирусталған екен деп түсінеді

Антивирустық құралдар классификациясы:

Антивирустық құрал деп келесі функциялардың біреуін немесе бірнешеуін орындайтын құрылғы немесе программалық өнімді айтады:1. Бүлінуден мәліметтерді қорғау (файлдық құрылымды) 2. Вирустарды табу

3. Вирустарды нейтрализациялау