28.Энергия алмасуы,сатылары

Энергия алмасу- жануарлар организміндегі энергияның айналуы. Энергияның қайнар көзі-күн.

Күн сәулесін өсімдіктер автотрофтар сіңіріп алып, фотосинтез процесі жүреді.

6Н2О +6СО2С6Н12О6+6О2

Энергия алмасу 4 сатыдан тұрады.

1 саты- Күрделі заттардың ыдырайтын бастапқы жолы. АСҚ қышқылы ыдырап қайтадан АСҚ қышқылы түзіледі.

АСҚ-ның маңызды ролі- олар АСҚ көмірсулардың,липидтердің, аминқышқылдардың ыдырағандағы өнімі. олар тек қана үш карбон қышқылы циклында тотығады. Амин қышқылдары, глюкоза,БМҚ,глицерин ас қорыту жолына сіңірілгеннен кейін спецификалық өзгеріске ұшырайды.

2 саты- ЦТҚ немесе Үшкарбон қышқылының циклы, Кребс циклы

Кребс циклы-тізбекті емес, айнымалы процесс. Көптеген аралық өнімдер өндіріледі. Дикарбон қышқылы түзіледі.

ЦТҚ маңызы:

* "метоболиттәк қазан"- адам денесінің ошағы, ЦТҚда АСҚ молекуласы ыдырайды.

*ЦТҚда аралық өнімдер түзіліп, пластикалық қызмет атқарады.

*Барлық зат алмасу процесіне қатысып байланыс орнатады.

*сутегі атомымен жабдықтаушы. сутегі атомдары НАДН2 немесме ФПН2 түрінде болады.

3 саты- Биологиялық тотығу- көп сатылы тотыгу- тотык-у реакцияларының жүйелі жолмен жүретін жолы.Энергия АТф үшін қолданылады, жылу бөлінеді. эндогенді су түзіледі. "Алтын су" д.а.

Биологиялық тотығудың маңызы

*энергия бөлінеді

*эндогенді су түзіледі

4 саты- Тотығудан фосфорлану- БТ-да бөлінген энергияны пайдаланып, фофор қышқылын АДФөа қосып АТФ түзеді. Энергия жылу түрінде таралады.

АТФ қатысатын жұмыстар:

*механикалық-бұлшықет жиырылуы

*биосинтетикалық реакциялар

* улы өнімдерді зиянсыздандыру

29. Үшкарбонқышқылының циклы......

Үшкарбон қышқылының циклы, Кребс циклы

Кребс циклы-тізбекті емес, айнымалы процесс. Көптеген аралық өнімдер өндіріледі. Дикарбон қышқылы түзіледі.

ЦТҚ маңызы:

* "метоболиттәк қазан"- адам денесінің ошағы, ЦТҚда АСҚ молекуласы ыдырайды.

*ЦТҚда аралық өнімдер түзіліп, пластикалық қызмет атқарады.

*Барлық зат алмасу процесіне қатысып байланыс орнатады.

*сутегі атомымен жабдықтаушы. сутегі атомдары НАДН2 немесме ФПН2 түрінде болады.

10 жүйелі реакциядан тұрады.

30. Маңызды витаминдердің жіктелуі және оларға жалпы сипаттама

Витаминдер- тағам құрамында болатын,маңызы зор,өмірге өте қажетті және орг-ге өте аз мөлшерде керекті төмен молекулалы орган-қ заттар. Витаминдер био-лық қоры адамға тағам заттары және ішектің микрофлорасы болып табылады. Бірақ ішектегі бактериялар керекті мөлшерде витаминдерді синтездеуге қабілетсіз. Сондықтан витаминдердің немесе провитаминдердің организмге тағамдармен міндетті түрде түсуі керек.Провитаминдер деген ткандерде сәйкес активті витаминдерге ауыса алатын заттар. Тағам құрамында қажетті витаминдердің болмауы орг-ді ауруға шалдықтырады. Ондай ауруды авитаминоз д.а. Бір мезгілде адам орг-не бірнеше витамин түспесе, поливитаминоз д.а. Адамда көбінесе витаминнің мүлде жоқ болуынан басқа оның жетіспеуі де болады, Оны гиповитаминоз д,а. Авитамино және гиповитаминозға шалдығу себебі: тағам құрамында қажетті витаминдердің болмауы алиментарлық бірінші реттік гиповитаминоз д.а. Ал ас қорыту жүйесінің қызметі бүзылуы кезінде немесе тағам құрамындағы майлардың болмауында байқалған авитаминоз ішек қуысында немесе гиповитаминоз екінші реттік д.а. Витаминдер орг-ге көп мөлшерде түссе орг-м потологиялық жағдайда болады.

Витаминдер 2 үлкен топқа бөлінеді.

*суда еритін витаминдер-екіге бөлінеді: В тобына жататын, В тобына жатпайтын

* майда еритін витаминдер

* витамин тәрізді заттар топшасы бар.