31.Диагностикалық қызмет көрсету жолдарын сызба арқылы түсіндіріңіз

Оқушылардың білім мен психологиялық өзгерістерін жүйелі түрде бақылап отыру педагогтардың диагностикалық қызметіне байланысты болады. осыған байланысты диагностиалық ақпараттарды жинауды екі топқа жіктесе болады: сәйкес құралдардың көмегімен (сынып жұмыстары, тесттер, сауалнамалар және т.б.) немесе олардың көмегінісіз (мысалы қарапайым бақылау арқылы). Диагностикалық қызмет келесідей аспектілерге бөлінеді: а) салыстыру, б) талдау, в) болжау, г) интерпретация д) әр түрлі диагностикалық әдістердің қатысушыларға әсерін бақылау. Салыстыру әдісі – танымның әмбебап логикалық тәсілі. Ол арқылы белгілі бір сиаптты белгі бойынша зерттелетін нысанды, құбылыстарды салыстыру жолымен олардың теңдігі немесе айырмашылығы анықталады. Заттар таныстыру арқылы танылады. Жаңа беймәлім нәрсені тану үшін оны ескі, мәлім нәрсемен салыстыру керек. Ол себеп пен салдарды айқындайды. Талдау(анализ) – алынған мәлемттерді жеке бөлек бөлшектеріне тән өзгеше сипат белгілерді арнайы зерттеп, танып, білу. Интерпретация латын тілінен аударғанда түсіндіру, талқылау деген мағынаны білдіреді.

32.«Білім жүйесіндегі тест түрлері», «Тестердің мазмұны» тақырыптарына теориялық талдау жасаңыз.

Білім жүйесіндегі тест туралы айтпас бұрын, ең бірінші, тест туралы айта кетсек. Тест (ағылшын тілінен аударғанда тексеру) тұлғаның белгілі бір психологиялық құрамының даму деңгейін, білімін анықтауға көмектесетін тапсырмалар жүйесі. Тест жеке тұлғаның даралық психологиялық қасиеттерін, сондай ақ білімін, білігі мен машығын салыстырмалы шамалармен өлшеуге арналған. Тест термині ең алғаш рет 1890 жылы Англияда енгізілді. Тесттер 1905 жылы балалар психологиясын анықтау кең тарады. Оларды әртүрлі бағыттарына байланысты топтастыруға болады: Қолданылу мақсаты байланысты; Жүргізілу жолдарына байланысты (жеке және топтық);Мазмұнына, арнайы қабілеттері байланысты; Вербальды және вербальды емес;Аанализдік және синтездік;Заттық ( белгілі бір заттар арқылы (мысалы: бөлшектерден фигуралар құрау);Аппаратуралық (арнайы техникалық құралдар арқылы);Тапсырмаларының біртектілік дәрежесі бойынша;Психикалық қасиеттерді қамтуы бойынша және т.б. Психологиялық тестер жүргізу өзіндік таным, өзіндік даму, мінез-құлықты коррекциялау (түзету) құралы ретінде қолданылады.Педагогикалық тестілеу білім мен білікті, машықты бағалауда қолданылады.Тест әдісінің артықшылығы:- тексерудің, бақылаудың объективтілігі тест арқылы бағалау нақты әрі (дифференциалды) сараланған, даралық сипатта;- дәстүрлік тексеру әдістерінен тиімдірек.;

- оның мәні адам қабілеттерінің айқындау,өлшеу құралы болуында.Тестердің типтері :- қалыптылық - бағдарлы (нормативно-ориентированные).- өлшемдік - бағдарлы (критериально - ориентированные)Тестілеу процесін үш кезеңге бөлуге болады:- тестіні таңдау ( тестілеудің мақсатымен және тестінің дұрыстығы мен сенімділік дәрежесі анықталады);- оны өткізу (тестіге берілген нұсқаумен анықталады);- нәтижелерді пайымдау (тестілеудің пәніне қатысты теория жүйесімен анықталады). Тест формалары: Ауызша және жазбаша тестер. Сонымен бірге, бланкілі, заттық, апараттық, компьюерлік тестер

33. Диагностикалық қызмет көрсету бағытында бір күндік жұмыс жоспарын құрыңыз.

Оқушылар, мұғалімдер және мектеп әкімшілігінің сұранысы бойынша диагностика және жоспарлы диагностика түрінде жүзеге асырылады, жекеше және топтық кеңестің қажетті дайындық кезеңдері, психологиялық-педагогикалық консилиум, пед. кеңес ретінде қаралады. 

•         Мұғалімнің мамандық мінез-құлқының психологиялық диагностикасы не олардың өздеріне тиісті кәсіби қызметінің стратегиясының жұмысы шеңберінде, не әкімшілік жағынанан немесе мұғалімнің өзінің сұранысы бойынша психологпен жүзеге асырылады.

1 сынып

	Тесттер
1	Керна-Ийерасика- адамның суреті
2	Сөйлемді көшіру
3	Суреттің копиясы
4	Н.Гуткина «Үй»
5	Д. Элконин «Графикалық диктант»
6	У. Ульенкова өз-өзін реттеу (саморегуляция)
7	Эмоционалды-ерік сферасы

4 сынып

	Тесттер
1	Ақыл дамытудың мектептік тесті  (АДМТ-4, ШТУР-4 , (Переслени)
2	Өз-өзін бағалау
3	Мотивация деңгейі
4	Саморегуляция

5 сынып

	Тесттер
1	Ақыл дамытудың мектептік тесті  (АДМТ-5, ШТУР-5 , (Переслени)
2	Өз-өзін бағалау
3	Мотивация деңгейі

7 сынып

	Тесттер
1	Ақыл дамытудың мектептік тесті  (АДМТ, ШТУР-7 , (Переслени)

9 сынып

	Тесттер
1	Ақыл дамытудың мектептік тесті  (АДМТ, ШТУР-9).
2	Оқушылардың жеке қобалжуы, алаңдауы (Спилбергер)
3	МАБ-қа дайындық деңгейі
4	Оқушылардың мамандық тандауға дайындығын анықтау сауалнамасы

 10 сынып

	Тесттер
1	Өз-өзін бағалау
2	Оқушылардың жеке қобалжуы, алаңдауы (Спилбергер)

 11 сынып

	Тесттер
1	ҰБТ-ке дайындық анкетасы
2	Оқушылардың жеке қобалжуы, алаңдауы деңгейі (Спилбергер)
3	Д. Л. Холландтың кәсіптік бағдарлы тесті
	1 Реалистік тип
	2 Зияткерлік тип
	3 Әлеуметтік тип
	4 Конвенциалды тип
	5 Іскер тип
	6 Әртістік тип

34. Мінез акцентуациясы сұрақтамасының қолданылу  жолдарын ұсыныңыз

Мінездің акцентуациялануы - адамның әрекеті мен істеріңде көрініс беретін мінез ерекшеліктеріне қарағанда жиі басымдылық танытатын, күшті дамыған мінез ерекшеліктері. Мінездің акцентуацияланған типтері — әртүрлі жағдайлардағы адамның қылығын анықтайтын, мінездердің басқа қасиеттеріне қарағанда жетекші орын алатын және басқалардың жәрдемімен ерекше дамитын мінездің типтік қиылысқан көрсеткіші. Мінез акцентуациясы — психопатиялармен шектесіп, норманың шеткі варианттарын көрсететін белгілі бір мінез бітістері мен олардың үйлесімдерінің ерекше көрінісін білдіретін, К. Леонгардпен ұғым. Акцентуация (Мінезді қараңыз) басқа қасиеттерінен қандай да бір қасиеттің немесе белгінің бөлініп ерекше дамуы

Жеткiншектердiң мiнез акцентуациясын анықтау (Шмишек тесті). Мақсаты: Жеткiншектердiң акцентуация көрініс беруін анықтап, оның түрін және күшін бағалау.

Бүл тесті құру негізіне К.Леонгардтың жеке тұлға акцентуациясы туралы

тұжырымдамасы алынған. К.Леонгардтың бүл концепциясы бойынша, акцентуация деп барлық адамға тән психикалық қасиеттердің кейбір көрсеткіштері ерекше дамып, шектен шыққанын айтады.

Типология жасағанда оны мінез бен темперамент акцентуациясы деп екі түрге бөледі. Шмишек осы теориялық қағидаға сүйене отырып акуцентуация түрін және

оның сапалық көрсеткішін анықтау тестін жасаған.

Орындау ережесі: Тест 88 сұрақтан тұрады. Оның әрқайсысына зерттелінуші «ия" немесе "жоқ" деп жауап беруге тиіс. Жауаптар 10 шкала бойынша бағаланады.

Алдын ала сауалнама буклеті және жауап парағы даярланады. Тесті жүргізу алдында даярланған материалдар әр адамның қолына беріледі де, олар жауап беру тәртібімен таныстырылады.

Жауап парақта сұрақ номері, оның тұсында (+) немесе (-) деген

белгілір қойылған болады. Зерттелінуші таңдап алған жауап вариантына сөйкес белгі қойып отырады.(А қосымшасы).

Бұл методика арқасында тұлғаның акцентуациясына байланысты

10 тип анықталады:

1. қыр көрсететін. Ығыстырудың жоғары дәрежесімен сиптталады.

2. Педантикалық тип. Бұл тип өкілдері өздерінің серпімділігімен көзге

түседі, психикалық үдерістің инерттілігімен, қзіне қиянат алып

келетін тартулардан құтыла алмауы.

3. Тұрып қалған тип. Аффектының шамадан тыс тұрақтылығы.

4. Қозғыш тип. Шамадан тыс импульсивтілік.

5. Гипертимиялық тип. Жоғарғы активтілік пен оптимисттіліктің қосылуы.

6. Дистимиялық тип. Тежеулік, өмірге деген пессимизм,

өмірдің тек қана қара жақтарын көру.

7. Үрейлі-үркек тип. Қорқыныштарға икемділік, ұялшақтық, қорқыныш.

8. Циклотимиялық тип. Гипертимиялық типпен дистимиялық

типтердің орнының аусыу.

9. Аффектілі-экзальтирленген тип. Таңдану күйінен мұң күйіне тез өтуі.

10. Эмотивті тип. Аффектілі-экзальтирленген типке өте жақын, алайда олар

соншалықты қатты көрсете бермиді. Осы тип өкілдері айрықша

әсерленгіштікпен және шыдамсыздықпен ажыратылады және айқндалады.

35. «Үй-ағаш-адам» әдістемесінің технологиясымен таныстырыңыз.