1. Ұйымдастыру кезеңі

2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу

3. «Хабар» /ел жаңалықтарынан.../

4. Оқушы зейінін сабаққа аудару

Негізгі түсініктер: зайырлы және діни білім, медресе, оқу пәндері, кадет корпусы, гимназист, гимназия, жаңа әдістемелік мектептер.

Жаңа тақырыпты оқытудың жоспары:

1. Қазақтың дәстүрлі оқу-ағарту ісі. Жаңа әдістемелік мектептер.

2. ХІХ ғасыр мен ХХ ғасырдың бас кезінде өлкеде зайырлы мектептер мен оқу орындарының ашылуы.

3. Дала өлкесінде ауылдық мектептердің пайда болуы.

4. Омбы-Дала өлкесіндегі ағарту ісінің ірі орталығы.

5. Ресей империясының жоғары оқу орындарында оқушы қазақ жастары.

Тақырып түрлі мазмұндағы мәліметтерге, қалалар атына, адамдар есімі мен тарихи даталарға толы. Сондықтан тақырыптың аса қажетті деген тұстарын ғана іріктеп алып, түсіндіріп өту. Тақырыптық қалған материалдарын өздігінен оқып үйрену үшін үй тапырмасы етіп берген жөн. Жаңа сабақты түсіндіру жоспары мына тұрғыда құрылады.

• Патша үкіметінің қазақ халқын ағарту саласындағы саясаты.

• Білім беретін мекемелер

• Олардың бағыттары

• Кімдерді және қанша жастан бастап оқытты?

• Білім беру ісін кім қаржыландырды?

• Қандай пәндер оқытылады?

• Сабақтарды кімдер өткізді, оларға қандай кәсіби талаптар қойылды?

Жаңа сабақты түсіндіру барысында ХІХ ғасырдың алғашқы кезі мен ХХ ғасырдың басындағы зайырлы білім беру саласындағы ұқсастықтар мен өзгешеліктерді түсіндіріп өтеді.

Осы тұста мына төмендегі кестені толтыруға болады:

ХІХ ғасырдың бірінші жартысында ашылған зайырлы мектептер мен оқу орындары (ерекшеліктері)	Ұқсас жақтары	ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басында ашылған зайырлы мектептер мен оқу орындары (ерекшеліктері)

Қазақ студенттерінің Ресей мен шетелдердің жоғары оқу орындарында оқыған қалаларын картадан көрсетеді. Оқушылар мен айтқан және оқулықтың хрестоматиясынан оқыған деректерге сүйеніп кесте толтырады.

Кестеде ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың бас кезіндегі және бірінші егеменді еліміздегі оқу-ағарту ісін салыстыруға мүмкіндік жасалынған.

«Қазақстандағы оқу-ағарту ісінің құрылымы»

Қазақстандағы ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту жүйесі (білім беру сатылары)	Қазақстан Республикасындағы оқу-ағарту жүйесі (білім беру сатылары)

Сабақты бекіту:

1. Қазақ мектептеріндегі білім беру ісі жалпыресейлік оқыту жүйесіне мүмкіндігінше сәйкестендірілді. Патша үкіметі отар аймақты басқару үшін жергілікті ұлт өкілдерінен сенімді шенеуніктер дайындауға мәжбүр болды.

2. Оқулықтың 299-бетіндегі құжатпен жұмыс. Құжат бойынша қойылатын сұрақтар:

• Қазақ балаларын гимназияларда оқыту қалай жүргізілді?

• Автор қазақ балаларының білімге деген ынтасы мен алғырлығын қалай суреттейді?

Үйге тапсырма беру:

1. Халық ағарту саласының дамуындағы негізгі бағыттарды атаңдар.

2. ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы білім беру ісінің қандай кемшілік жақтары болды?

3. Оқу-білім, ғылым туралы мақал-мәтелдерді жатқа айтыңдар.

8-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: § 43. Ыбырай Алтынсарин-қазақ халқының аса көрнекті ағартушысы

Сабақтың мақсаты:

• «Қазақ әдебиеті» пәнінен алған білімдерін негізге ала отырып, оқушыларды Ы.Алтынсариннің өмір жолы және қызметімен таныстыру. Ағартушының бүкіл ғұмырын туған халқының білім көкиегін кеңейтуге арналған игілікті ісіне талдау жасау, оның педагог, жазушы, қоғамқайраткері, ғалым-этнограф ретіндегі шығармасын жан-жақты зерделеу;

• Оқушырдың әдеби шығармаларымен жұмыс істеу дағдасын қалаптастыру, автордың айтпақшы ойын түсіне білуге, қойылған сұраққа нақты, жүйелі түрде жауап қайтара алуға және тарихи оқиғаның мазмұны мен сипатын терең ұғынуға үйрету;

• Оқушыларды еңбексүйгіштікке, өз бетінше ой қорытып, оны жеткізе білуге дағдыландыру.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың барысы: