§ 36 . Ұйғырлар мен дүнгендердің Қытайдан Жетісуға қоныс аударуы /2 сағат/

Сабақтың мақсаты:

• Оқушыларды ұйғырлар мен дүнгендердің Қазақстан аумағына қоныс аудару тарихымен таныстырып, қоныс аударудың себептері олардың шаруашылық өміріндегі өзгерістер мен тұрмыс жағдайы, екі жақты езгіге тап болғаны туралы әңгімелеу.

• Логикалық ойлауды, сөйлеу мәдениетін және өз көзқарасын дәлелдеу үшін фактілерді пайдалану біліктілігін дамыту;

• Қайырымдылыққа, жанашырлыққа, басқа халықтардың тарихына құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі

2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу

3. «Хабар» /ел жаңалықтарынан.../

4. Оқушы зейінін сабаққа аудару

Үй тапсырмасын сұрау:

1. Парагараф соңындағы сұрақтар бойынша жұмыс істеу.

2. Кестанің толтырылуын тексеру

Жаңа тақырыпты оқытудың үлгі жоспары:

1. Ұйғырлар мен дүнгендердің қазақстанға қоныс аударуының себептері мен басталуы.

2. Қоныс аударушылардың ауыр тұрмысы.

3. Ұйғырлар мен дүнгендердің шаруашылығы.

4. Ұйғырлар мен дүнгендердің рухани мәдениетінің дамуы.

Алдымен оқушыларға ұйғырлар мен дүнгендердің Жетісуға қоныс аударуына себеп болған Қытайдағы аса қиын саяси жағдай туралы әңгімелеп беру керек. Бұл тұста картаны пайдаланған жөн. Карта бойынша тапсырма беруге де болады. (шығармашылық ізденіс жұмысы).

Картадан мынаны көрсетіңдер:

1. Бұл халықтар бұрын қай жерде тұрған еді?

2. Олардың қоныс аудару маршруты және қоныстанған жерлері

Ресей бұл халықтарды Жетісу аумағына көшіруге рұқсат бергенде қандай мақсат қойғаны жөнінде айту керек:

• Құлжа аумағында Қытайдың экономикалық базасын әлсірету;

• Қоныс аударушыларды Қытайға қарсы әскери күш ретінде пайдалану.

Қоныс аударушылардың І толқыны-желтоқсан, 1877 ж., 4 мың адам; ІІ толқыны-қоныс аудару 1881 жылы күзде басталып, 1884 жылға дейн созылды. Олардың бір бөлігі Қырғызстанға қоныстанды.

Осыдан кейін оқулық пен хрестоматиядағы материалдар негізінде төмендегі кесеті толтыру;

«Ұйғырлар мен дүнгендердің Қазақстан аумағына қоныс аударуы»

Жылдары	Қоныс аударушылардың саны	Орналасқан аумағы	Қоныс аударушыларждың жағдайы	Кәсіптері		Мәдениетінің дамуы
				Ұйғырлар	Дүнгендер

Сабақты бекіту:

1. Ұйғырлар мен дүнгендердің қазақстан аумағына қоныс аударуының себептерін атаңдар.

2. Картадан олардың қоныстанған жерлерін көрсетіңдер.

3. Қоныс аударушылар қандай қиыншалықтарға тап болды?

4. Бұл халықтардың ұлттық ерекшеліктері туралы не айта аласыңдар?

Үйге тапсырма:

1. Бұрын өткен тақырыптардың материалдарын пайдалана отырып, мына кестені толтырыңдар.