Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
6_klass_emtihana_dayyndy_1420570710_84509.docx
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
208.2 Кб
Скачать

1784 Жылы көктемде Сырым Датұлының казактардың тұтқынынан босаттыраған:Нұралы хан.

Сырымның Орал казак әскерімен кескілескен күресі басталды: 1784 жылдың маусым айынан

*     Көтерілісшілердің негізгі күші Төменгі Жайық шебі мен Ор бекіністері төңірегіне топтасты.

 Сырым Датұлы бастаған көтерілістің қамтыған өңірі: Еділ мен Арал теңізі- Кіші жүз

 Сырым Датұлы бастаған Кіші жүз қазақтарының  көтерілісі болған жылдар: 1783-1797жж.

Сырым Датұлы басшылығымен болған кіші жүздегі көтеріліс созылды: 14 жылға

 Сырым Датұлы бастаған көтерілістің басты қозғаушы күші: шаруалар.

*     1784 жылдың қарашасында Сағыз өзенінде Сырым Датұлының басты күштері топтасқанда, оған қарсылық ретінде Нұралы хан: Орал казак әскерлері орналасқан бекіністерге жақындап, ығысты.

1785 жылы генерал- майор Смирновтың әскері көтерілісті басуға жіберілді: 17 ақпан.

1785 жылы 17 ақпанда көтерілісті  басуға аттандырылған Смирнов тобының мақсатына жете алмауына кедергі болған: ақпанның бораны.

1785 жылдың көктемінде Сахарная бекінісін алу кезінде майор Назаровтың қолына тұтқынға түскен сұлтан: Айшуақ сұлтан

1785 жылы ұрыс даласында қаза болған Айшуақ сұлтанның баласы: Атақ.

 1785 жылдың жазында кіші жүз старшындарының  съезінде қабылданған шешім:Нұралы ханды тақтан тайдыру.

1785 жылғы съезде Нұралы ханды тағынан тайдыру туралы шешімді қолдаған Кіші жүз руларының саны: 20- ға жуық.

1786 жылы Нұралы хан жер аударылды: Уфаға.

Кіші жүзде хандық билікті жойып, оны отарлауды жүзеге асыру туралы реформасының жобасын дайындаған: Отто Игельстром.

Игельстромның жобасы бойынша Кіші жүздегі әкімшілік билік берілді:Шекаралық сотқа.

*     Шекаралық сот птша шенеуніктерінен және жергілікті топ өкілдерінен құралуы көзделді.

Кіші жүздегі Игельстромның жобасы бойынша Шекаралық сот тікелей бағындырылды: Генерал- губернаторлығына.

Сырым Датұлының көздегені Кіші жүздегі жоғарғы әкімшілік басқаруды беру:билерге.

Орынборда шекаралық комиссия құрылды: 1786 жылы.

 «Қырғыз- қайсақ» қарақшыларын Жем(Ембі) өзеніне дейін ығыстыруға берген әскери коллегияның президенті: Потемкин

Сырым бастаған көтерілісшілерді  талқандау үшін Орал казак әскерінің старшындары Колпаков пен Пономарев бастаған топ жорыққа шықты: 1787 жылы наурыз.

Нұралы хан қайтыс болды: 1790 жылы.

1791 жылы Орск қаласы маңайында Кіші жүздің ханы болып сайланған: Ералы.

Сырымды табанды күресте қолдаған Айшуақ сұлтанның баласы: Жантөре.

Сырым Датұлының көтеріліске Орта жүзбен шекаралас аймқатардағы қазақтарды  тарту туралы ойын іске асыртпаған: Патша үкіметінің  Жем, Ойыл, бойында да біртіндеп бекіністер тұрғыза бастауы.

1794 жылы Ералы хан қайтыс болғаннан кейін, 1795 жылы Кіші жүзде хан болып сайланған: Нұралы ұлдарының бірі- Есім.

Сырым Датұлы көтерілісі кезінде  халықтың жағдайын нашарлатқан қысқы жұт болды: 1796-1797 жж.

1797 жылдың наурыз айының 17- сінде Сырым Датұлы тобы тұтқиылдан шабуыл жасады: хан сарайына

1797 жылы наурыз аййының 17- інде Сырым Датұлы тарапынан өлтірілген кіші жүз ханы: Есім хан.

Сырым Датұлы бастаған көтеріліс кезінде өлтірілген Кіші жүз ханы: Есім хан.

Игельстром Кіші жүздегі басқаруды беруді көздеді: хан кеңесіне.

Патша үкіметінің Сырымды өзіне жақындату үшін: Хан кеңесін құрды.

*Хан кеңесі төрт адамнан тұрды, оған Нұралы ханның бірде- бір ұрпағы қатысқан жоқ.

*67.    Патша үкіметінің Игельстромның реформасын тоқтатып , хандық билікті қалпына келтірілуіне себебші болған оқиға: Хандық кеңесте Сырым ықпалының өсуінен қатты сескенген