56, Көзінің тірісінде үлкен абыройға ие болып, қазақ халқының есінде қазақ жерін біріктіруші ретінде қалған хан: Абылай

ХҮІІІ ғасырда қазақ жерлерін қалпына келтіріп, билік жүргізген хан: Абылай

 

ХҮІІІ ҒАСЫРДАҒЫ ҰЛТ- АЗАТТЫҚ КӨТЕРІЛІСТЕР

І. Қазақтардың 1773-1775 жылдардағы Е.И.Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуы.

ІІ. Сырым Датұлы бастаған Кіші жүз қазақтарының 1783-1797 жылдардағы көтерілісі.

 

 

Қазақтардың 1773-1775 жылдардағы Е.И.Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуы.

 

Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысы болған жылдар: 1773-1775 жж.

1773-1775 Жылдардағы е.Пугачев бастаған шаруалар соғысына қазақ шаруаларының қатысуына түрткі болған жағдай: Жер мәселесі

Патша үкіметі Жайық өзені бойында қазақтарға мал жаюға тыйым салды: 1742 жылы қазан.

*     Осы үкімді негізге алған Жайық казак әскері және әскери шеп бекіністерінің комендаттары Жайық қаласы мен орыс- казак шаруалары қоныс тепкен өңірлерге қазақтарды жібермеген.

1756 Жылы императрица Елизавета Петровна қазақтарға Жайықтың сол жағасына мал жаюға рұқсат берді: Қазақтардың башқұрт көтерілісін жаншуға көмектескені үшін.

Қазақ сұлтандары мен патша үкіметі арасындағы жерге байланысты қайшылықтарды өршітіп отырған Орынбор казак әскері құрылды: ХҮІІІ ғ. екінші жартысында

    Патша үкіметінің  қазақтардың Жайықтың оң жағасына  көшіп- қонуға тыйым салған үкімі шықты: 1756 жылы

Жайық пен Еділ өзендері бойындағы қазақтар мен қалмақтарdың арақатынасы күрделенді:

1770 жылға дейін

Емельян Пугачев соғысына ат салысқан қазақ жүздері: Кіші жүз және Орта жүз

 

Кіші жүз қазақтарының шаруалар соғысына қатысуы.

Кіші жүз қазақтарының Пугачев көтерілісіне қатысуы бөлінеді: 3 кезеңге

І. 1- кезең- 1773 ж.қыркүйек-1774ж. наурыз- Пугачев үндеулері Кіші жүзде жиі тарап, қазақтардың көтеріліске стихиялық бағытта тарала бастауы.

ІІ. 2- кезең- 1774ж.наурыз-қарашаның соңы- қазақтардың көтерілсіке қатысуының кең етек алуы.

ІІІ. 3- кезең- 1775ж.қыркүйек- 1776 ж.ақпан- қозғалыстың біртіндеп басыла бастауы.

 Емелеьян Пугачев соғысына қатысқан Кіші жүздің ақсүйектері:___________________________

*     1773 жылдың қыркүйек айының 20- сында Пугачев Нұралы ханға арнайы үндеу жолдады.

*     Жер мен суды, астық пен тұзды, өзен мен шөпті беруге аямаймын деп уәде берді.

1773 Жылғы қараша айының 17- сінен 18- іне қараған түнінде Усиха өзені маңында Пугачевқа жолыққан Нұралы ханның сенімді өкілі: Зәбір молда

 Нұралы ханның соғысқа қатысушыларға көмек беруге асықпауына себепші болған: Жайық бекінісін қоршаудағы Пугачевтің сәтсіздігі

Пугачевті ашық қолдап, оған көмек ретінде топ жіберген Кіші жүз сұлтаны: Досалы сұлтан

*     Сұлтан қарулы топқа бас етіп өзінің ұлы Сейдалыны жөнелтті.

Пугачев соғысы кезінде Кіші жүз қазақтары қатысқан ұрыстар:_ Жайық бекінісін қоршауға, Кулагин бекінісін алуға.

Пугачев  бастаған шаруалар соғысында осы бекіністі алуда басты күш қазақтардан құралған топ болды: Кулагин

Пугачев бастаған шаруалар соғысында Орынборды қоршауға қатысқан қазақтардың саны. 200-ге жуық

*     Шаруалар соғысының біртіндеп бәсендеуі, қазақ даласына жазалау отрядтарының жақындауы би- сұлтандардың опасыздығын тездетті.