89. Рэфарм. І дэмакр. Грамадскіх адносін у ссср і бсср.Змены у Канст бсср 1978г.

У грам-паліт практыку ўкараніліся прынцыпы галоснасці (пераадоленне цэнзуры і закрытасці дзеянняў уладных структуп), паліт і светапогляднага плюралізму.

Дэмакратызацыя грам жыцця на Беларусі пачалася з узнікнення нефармальных аб’яднанняў і клубаў па інтарэсах.Частка грам аб'яднанняў асноўным напрамкам сваёй дзейнасці абрала захаванне і развіццё бел нац культуры: "Талака" і "Тутэйшыя" ў Мінску,"Узгор'е" ў Віцебску,"Край" у Брэсце і інш. На аснове такіх груповак у другой палове 1980-х гг. на Бел ўнутры агульнага руху за дэмакратыю стала фарміравацца бел нац-дэм плынь. У чэрвені 1989 г. было заснавана Таварыства бел мовы імя Ф. Скарыны. У аснову дзейнасці ТБМ была пакладзена тлумачальна-асветніцкая і адукацыйная праца. У сакавіку 1991 г. адбыўся устаноўчы з'езд Бел сац-дэм грамады (БСДГ), узнік шэраг іншых партый. 26 студзеня 1990 г. Вярхоўны Савет рэспублікі прыняў закон "Аб мовах у Бел ССР", паводле якога бел мова юрыдычна была зацверджана ў якасці адзінай дзярж (за рускай мовай пакідаўся статус мовы міжнацыянальных зносін), а 27 ліпеня 1990 г. - закон "Аб культуры ў Беларускай ССР". Абуджэнне нацыянальнай свядомасці грамадзян і асабліва прыняцце закона аб мовах у БССР актывізавалі на пачатку 90-х гг. як прыхільнікаў нацы адраджэння, так і яго праціўнікаў. І хаця нац-дэм рух на Бел не набыў такога размаху як у суседніх рэспубліках, сувязь паміж палітыка-прававымі зменамі дэм характару і бел адраджэннем станавілася ўсё больш відавочнай.

Апошняя Канст БССР была прынята ў 1978 г. Згодна з Канст, БССР трактуецца як “сацыялістычная агульнанародная дзяржава, якая выражае волю і інтарэсы рабочых, сялян і інтэлігенцыі, працоўных рэспублікі ўсіх нацыянальнасцей” (арт.1), уся ўлада ў якой належыць народу і ажыцьцяўляецца праз Саветы народных дэпутатаў. Канст 1978 году – першая Канст Савецкай Беларусі, дзе народ прызнаны крыніцай улады і, адпаведна, дзе ніводная сацыяльная група ня выключана з дзяржаўнага жыцьця. Канст гарантуе роўнасьць грамадзянаў БССР “розных рас і нацыянальнасцей”

У перыяд канца 80-пачатку 90-х гг., у Канст.БССР 1978г. былі унесены істотныя змяненні. Яе дзеянне спынілася 15 сакавіка 1994г. пасля прыняцця на 13-й сессіі Вярхоунага Савета рэспублікі 12-га склікання Канст. РБ.

90. Рэфарм. і дэмакр. грамадскіх адносін у СССР і БССР.Змены у Канст БССР 1978г.

У грам-паліт практыку ўкараніліся прынцыпы галоснасці (пераадоленне цэнзуры і закрытасці дзеянняў уладных структуп), паліт і светапогляднага плюралізму.

Дэмакратызацыя грам жыцця на Беларусі пачалася з узнікнення нефармальных аб’яднанняў і клубаў па інтарэсах.Частка грам аб'яднанняў асноўным напрамкам сваёй дзейнасці абрала захаванне і развіццё бел нац культуры: "Талака" і "Тутэйшыя" ў Мінску,"Узгор'е" ў Віцебску,"Край" у Брэсце і інш. На аснове такіх груповак у другой палове 1980-х гг. на Бел ўнутры агульнага руху за дэмакратыю стала фарміравацца бел нац-дэм плынь. У чэрвені 1989 г. было заснавана Таварыства бел мовы імя Ф. Скарыны. У аснову дзейнасці ТБМ была пакладзена тлумачальна-асветніцкая і адукацыйная праца. У сакавіку 1991 г. адбыўся устаноўчы з'езд Бел сац-дэм грамады (БСДГ), узнік шэраг іншых партый. 26 студзеня 1990 г. Вярхоўны Савет рэспублікі прыняў закон "Аб мовах у Бел ССР", паводле якога бел мова юрыдычна была зацверджана ў якасці адзінай дзярж (за рускай мовай пакідаўся статус мовы міжнацыянальных зносін), а 27 ліпеня 1990 г. - закон "Аб культуры ў Беларускай ССР". Абуджэнне нацыянальнай свядомасці грамадзян і асабліва прыняцце закона аб мовах у БССР актывізавалі на пачатку 90-х гг. як прыхільнікаў нацы адраджэння, так і яго праціўнікаў. І хаця нац-дэм рух на Бел не набыў такога размаху як у суседніх рэспубліках, сувязь паміж палітыка-прававымі зменамі дэм характару і бел адраджэннем станавілася ўсё больш відавочнай.

Апошняя Канст БССР была прынята ў 1978 г. Згодна з Канст, БССР трактуецца як “сацыялістычная агульнанародная дзяржава, якая выражае волю і інтарэсы рабочых, сялян і інтэлігенцыі, працоўных рэспублікі ўсіх нацыянальнасцей” (арт.1), уся ўлада ў якой належыць народу і ажыцьцяўляецца праз Саветы народных дэпутатаў. Канст 1978 году – першая Канст Савецкай Беларусі, дзе народ прызнаны крыніцай улады і, адпаведна, дзе ніводная сацыяльная група ня выключана з дзяржаўнага жыцьця. Канст гарантуе роўнасьць грамадзянаў БССР “розных рас і нацыянальнасцей”

У перыяд канца 80-пачатку 90-х гг., у Канст.БССР 1978г. былі унесены істотныя змяненні. Яе дзеянне спынілася 15 сакавіка 1994г. пасля прыняцця на 13-й сессіі Вярхоунага Савета рэспублікі 12-га склікання Канст. РБ.