73. Грамадзянскі кодакс Бсср 1923. Гісторыя распрацоўкі і агульная характарыстыка

У галіне грамадзянскага права рэгуляванне адносінаў уласнасці было накіравана перш за ўсё на развіццё і ўмацаванне дзяржаўнай формы ўласнасці. 3 мэтай умацавання сацыялістычнай сістэмы гаспадарання і формаў сацыялістычнай уласнасці нарматыўныя прававыя акты БССР на падставе агульнасаюзнага заканадаўства дапаўнялі і развівалі асноўныя палажэнні грамадзянскага заканадаўства, якія знайшлі адлюстраванне ў Грамадзянскім кодэксе 1923 г. (ГК).

Дзяржаўная ўласнасць атрымала абсалютную іскавую абарону. Яе можна было выпатрабаваць з любога пазапраўнага ўладання. Тэрмін іскавай даўнасці пры гэтым не ўсталёўваўся, ён быў неабмежаваным. Аб'яўляліся несапраўднымі здзелкі, якія маглі прынесці шкоду дзяржаве.

ГК 1923 г. замацаваў агульнае правіла неадчужальнасці дзяржаўных прадпрыемстваў ва ўласнасць прыватных асобаў. Аднак у адпаведнасці з накірункамі НЭПу пастановай ЦВК і СНК БССР ад 31 студзеня 1925 г. было дазволена адчужэнне нядзеючых прадпрыемстваў.

Захоўваючы за дзяржавай асноўныя пазіцыі ва ўсіх галінах народнай гаспадаркі, ГК дазваляў развіццё кааператыўнай уласнасці і дапушчаў у вядомых межах прыватнагаспадарчую дзейнасць. Прыватным асобам было прадастаўлена права адчыняць прамысловыя і гандлёвыя прадпрыемствы з абавязковым прытрымліваннем нормаў, якія рэгулявалі прамысловую і гандлёвую дзейнасць. Усім грамадзянам Беларускай ССР прадастаўлялася права ўласнасці на немуніцыпалізіраваныя будынкі, прылады і сродкі вытворчасці.

Прадпрыемствы, якія знаходзіліся ў прыватным уладанні, мелі права перадаваць маёмасць па спадчыне ў вызначаным законам парадку, заключаць незабароненыя законам дагаворы. Законам усталёўвалася права прыватнай уласнасці на адзін жылы будынак плошчай не больш за 25 кв. сажняў. У гэта перыяд шырокае распаўсюджанне атрымалі дагаворы з прыватнымі асобамі на арэнду дзяржаўных прадпрыемстваў, машын і іншай маёмасці, на выкананне падрадных работ, продаж на камісійных пачатках прадукцыі дзяржаўных прадпрыемстваў і інш.

74. Распрацоука,прыняцце и асноуныя рысы канст.Бсср 1927г.

Новая канст.БССР,якая складалася з 13 глау и 76 артыкулау была прынята 8 Усебеларуским з”ездам Саветау 11 красавика 1927г.У ей БССР абвяшчалася дзяржавай дыктатуры пралетыяту,уся улада у якой належала Саветам рабочых,сял. И чырвонаарм.дэпутатау(арт2).Выбары у органы улады праводзилися на аснове усеагульнага для працоуных,не зусим роунага для рабочых и сялян выбарчага права пры адкрытым галасаванни.Канст.замацавала факт уваходжання БССР у склад СССР з правам свабоднага выхаду.У новай канст.гаворылася.што усе грамадзяне БССР маюць права свабодна карыстацца роднай мовай.Таксама была замацавана роунасць бел.рус.яурэйскай и польскай моу.Вярхоунай уладай абвяшчауся Усебел.з’езд Саветау рабочых,сял. И чырвонаарм.дэпутатау,а у перыяд памиж з’ездами-ЦЭНТР.Выканаучы Камитэт(зак.,распарадчы,кантралючы орган улады,скликай з’езды,утварау Савет Нар.Камисарау Рэспублики и Прэзидум ЦВК БССР. Прэзидум ЦВК БССР выконвау асноуную арганиз.работу у перыяд памиж сесиями+быу выш.зак.,распарадчым и кантралюючым органам улады.Штодзенную выканауча-распарадчую работу выконвау Савет Народных Камисарау(арт53)Структура мясцовых органау улады адпавядала админ.тэр падзелу рэспублики.Выш. органам улады на тэр.акруги або раена быу акруговы ци раенны з”езд Саветау,а их выканаучыми органами-акруговыя або раенныя вык.камитэты.Саветы рабочых.сял.и чырвонаарм.дэпутатау утваралися у гарадах,мястэчках и селах.Усе дзяржауныя органы были падпарадкаваны партыйным установам.Адбылося злицце партыйнага и дзярж.апарату

75. Асноўныя рысы савецкага крымінальнага права і крымінальна-працэсуальна права ў 1920-1930 гг.24 мая 1922г быу прыняты Крыминал. Кодэкс РСФСР. 24 чэрвеня 1922 Зя сесия ЦВК БССР прыняла пастанову “распаусюдзиць дзеянне крым кодэкса РСФСР на усю тэр Бел-си з 1 липеня 1922”, а з 1924 гэты кодэкс стау афицыйна называцца “Крым кодэкс БССР” и яго дзеянне было пашырана на усе злачынствы, прымяненне закона па аналогии. Кодэкс складауся з Агульнай и Асабливай частак, з 227 арт закона, 56 прыпадала на агульную частку. У ей гаварылася пра межы дзеяння КК, агульныя асновы прымянення пакаранняу и инш. Асабливая частка складалася з 8 глау. Узрост крым адказнасци наступау з 14 гадоу. У верасни 1922 г. У КК было унесена дапауненне аб непрымяненни смяр кары да асоб, якия не дасягнули у момант учынення злачынства 18-га узросту. Забаранялася прымяненне смяр кары да цяжарных жанчын. Кпыницы крым права БССР:1)заканад акты РСФСР;2)закан акты БССР; 3)рэвалюцыйная правасвядомасць. Новы КК БССР быу уведзены у дзеянне 15 лист1928г. Парушауся прынцып 1)прыняты закон не мае адваротнай силы(на тыя злач. Якия были здзейснены, але не были разгледжаны у судовым парадку); 2)дапускали аналогию закона и права, таким чынам игнаравали прынцып “няма злач без указання на то у законе”; 3)без вины няма адказнасци (прынцып индывидуализацыи адказнасци..7 арт. Код 1928). Асабливасци КБССР1928г:1)паняцце пакаранне-мера сацыяльнай абароны; 2)прадугл больш строгия меры сацыяльнай абароны за злач, якое здзейснена было асобай, раней асуджанай (больш жорсткия пакаранни за крадзяжы); 3)пры вызначэнни злач групы кодэкс назнач колькасную групу( 3 и больш чал);4)не прадугл 27складау злач,якия были замацаваны у кодэксе РСФСР, таму што БССР личыла их неуласцивыми, але были 8 складау злач, якия не прадугл кодэксам РСФСР(збыт водки без дазволу;купля, збыт и захоуванне пушнины, здабытай шляхам браканьерства, непаведамленне належным установам аб небяспечным для жыцця стан инш асобе и неаказанне дапамоги, распаусюджанне илжывых чутак, або неправильнх звестак, якия могуць выклик грамадз. Панику.) У далейшым у КК БССР 1928г уносилися дапауненни и змянненни, якия сведчыли пра узмацненне рэпрэсиунага крым закона.Важн дэмакрат прынцыпы крым працэсу, замац кодэксам, у працэсе станаулення таталитарнай дзярж парушалися усе часцей и больш истотна.