32. 26. Судеб. Казимира.

Вялікая колькасць заканд. актаў у гозных галіннах жыцця выклікалі патрэбу ў сістэматыз. і кадэфік. бягучага прав. матэрыалу.Першай спробай такой сістэмат. з’явіўся СК 1486г.С. быў невялікі по аб’еме і аб’ядноўв. нормы крым, адміністрацыйн і працэсуальн права рукапісны тэкст СК быў на старабел. мове і не быў падзеляны на артыкулы.Пры публікац. было выдзелена 25 арт. СК быў зацвержаны Вял. князем на агульнадзярж. сойме 29 лютага 1468г. Акрамя абагульнен. быгучага заканад., нормаў мясцовага звыч. пр. і судов. практ., СК уводзіў нов. прынцыпы і падыходы дзярж. да пакарання злачынцаў. 1)устанаўл. адзіныя для ўсёй дзярж. віды пакарання за злачын. супраць феадальн. уласнасці 2)абмяж. адказнасць жонкі і дзяцей за злачынств. мужа і бацькі, т.е. замац. ідэя індывідуаліз. пакарання 3) “Злачынсва” вызначалася як супрацьпраўнае дзеяння 4) ад крым. адказнасці вызвал. дзеці да 7-мі год 5) змяшч артыкулы, якія прадугледжвалі аналогію закону. 6) новыя мэты пакарання:запалохванне, забаран. вызваляць злачынца ад кары. Па СК смяротная кара прызнач да асоб, якія дапамагал. ўцёкам чэлядзі нявольнай і феад.-залеж. сялян. СК прадугледж. каб усе жыхары трымалі ў належ. стане дарогі і масты. ВЫВАД:СК паклаў пачатак новаму эпату развіцця прав. тэорыі і практыкі заканад. дзейнасці, з’яўленню новых прынцыпаў сістэмат. феадальн права.

33. . Статут вкл 1529.

Аутары:Фр.СКарына и Альбрэхт Гаштольд(канцлер ВКЛ)Прававыя крыницы статутау:агульназемския прывилеи,суд.Казимира,звычаевае права,суд.админ.практыка,часткова рымскае эк.права.Статут складаўся з 13 раздзелаў і 244 артыкулаў. Пазней, у сувязі з дапаўненнямі, колькасць артыку-лаў павялічылася да 283. У I — III раздзелах былі змешчаны асноўныя нормы дзяржаўнага і прынцы-повыя палажэнні іншых галін права, у IV і V -Ішпобна-сямейнага і спадчыннага, у VI — працэсу-льнага, VII — крымінальнага, VIII — зямельнага, IX — ляснога і паляўнічага, X — цывільнага і ў XI— ХШ — крымінальнага і крымінальна-працэсуальна-га права1.

У Статуце былі юрыдычна замацаваны асновы грамадскага і дзяржаўнага ладу, прававое становішча класаў, станаў (саслоўяў) і сацыяльных груп насельніцтва, парадак утварэння, склад і паўнамоц-твы некаторых органаў дзяржаўнага кіравання і суда. Абвяшчалася правіла, паводле якога ўсе асобы, "як убогія, так і багатыя", павінны былі судзіцца ў адпаведнасці з нормамі, якія былі выкладзены ў Ста-туце. Вялікі князь (гасудар) абавязваўся захоўваць гэрытарыяльную цэласнасць краіны, не дапускаць чужаземцаў на дзяржаўныя пасады, не даваць ім маёнткаў, не адбіраць у мясцовых феадалаў пасады і маёмасць без суда, прытрымлівацца ўсіх старых за-конаў і звычаяў.

Асаблівая ўвага ў Статуце надавалася судова-пра-цэсуальнаму праву. Суд быў важным органам, які забяспечваў ахову правапарадку і дзейнасць якога была накіравана на поўнае абмежаванне самаволь-ства феадалаў, наданне праву аўтарытэту. Асаблівая ўвага ўдзялялася парадку ажыццяўлення правасуд-дзя. Абвяшчаліся прынцыпы яго публічнасці, фар-мальнай роўнасці бакоў у працэсе, права абвінавачванага на абарону з удзелам адваката.