- •Жаратылыстану-техникалық факультеті Техникалық пәндер кафедрасы
- •Оқытушы туралы мәлімет
- •Бағалау саясаты
- •Сөж тапсырмаларының мазмұны мен әдістемелік нұсқаулары
- •Тесттер
- •Студенттердің білім оқу жетістіктерін бақылау және бағалауға арналған материалдар
- •Арнайы аудиториялар, кабинеттер, зертханалардың тізімі
- •Дәрістік кешені
- •1 Дәріс. Тақырыбы: «Өнеркәсіптік желдету» пәніне кіріспе
- •Желдету туралы түсінік
- •Желдетудің түрлері
- •1 Сурет. Ағынды желдету
- •2 Сурет. Тартқыш желдету
- •3 Дәріс. Тақырыбы: Желдету жүйелерiн жобалау, дайындау және орнату (құрастыру) кезiндегi қауiпсiздiк талаптары
- •1. Желдету қондырғыларына қойылатын талаптар
- •2.Шаңсыздандыру жабдығына қойылатын талаптар
- •4.Электр жабдықтарына, электрмен жабдықтауға, байланыс пен автоматтандыруға қойылатын талаптар
- •4 Дәріс. Тақырыбы: Желдету жүйелерiн сынау және баптау кезiнде қойылатын талаптар
- •1. Қайта жөнделген желдету жүйелерi үшiн қойылатын талаптар
- •2. Пайдаланудағы желдету жүйелерi үшiн қойылатын талаптар
- •5 Дәріс. Тақырыбы: Қара металлургия өнеркәсіптеріндегі желдету
- •1. Қара металлургияның жалпы сипаттамасы
- •6 Дәріс. Тақырыбы: Түсті металлургия өнеркәсіптеріндегі желдету
- •1. Түсті металлургияның жалпы сипаттамасы
- •2. Түсті металлургияда ауаға шығындыларды өндеу жолдары
- •7 Дәріс. Тақырыбы: Машина жасау кешеніндегі желдету
- •1. Машина жасау кешенінің экологиялық сипаттамасы
- •2. Машина жасау кәсіпорындарының санитарлық-қорғау белдемдері
- •8 Дәріс. Тақырыбы: Өндірістік ауаны тазарту әдістері
- •1. Әдістерінің топтастырылуы
- •2. Энергетика өндірістерінің әртүрлі шығындыларын өндеу жолдары
- •9 Дәріс. Тақырыбы: Көмір, жеңіл, тамақ өнеркәсіптеріндегі желдету
- •1. Көмір, жеңіл, тамақ өнеркәсіптерінің жалпы сипаттамасы
- •2. Көмір, жеңіл, тамақ өнеркәсіптерінің санитарлық-қорғау белдемдері.
- •10 Дәріс. Тақырыбы: Желдету жүйелерiн пайдалану, жөндеу, жою
- •Желдету жүйелерiн пайдалану және жөндеу кезiндегi талаптар
- •2. Желдету жүйелерiн жою кезiндегi талаптар
- •11 Дәріс. Тақырыбы: Қоршаған ортаға тиетін әсер-ықпалды бағалау
- •1. Қоршаған ортаны қорғау мәселелері
- •2. Өнеркәсіптік желдетудың еңбек гигиенасының ережелері
- •Дәріс. Тақырыбы: «Желдеткiш жүйелерiнiң қауiпсiздiгiне қойылатын талаптар» техникалық регламентi
- •Өнеркәсіптік желдетудің маңызы
- •2. Өнеркәсіптік желдетуде пайдаланатын негізгі терминдер мен анықтамалар:
- •2 Дәріс. Тақырыбы: "Желдеткiш жүйелерiнiң қауiпсiздiгiне қойылатын талаптар" техникалық регламентi
- •Техникалық регламентi қолданылу саласы
- •2 Сурет. Калориферлерді қондырудың схемасы
- •2 Құрылғы және калориферлік қондырғыны есептеу.
- •2.2 Калорифердің технико-экономикалық көрсеткіштері.
- •2.3 Жылубергіштік коэффициенті
- •2.4 Калориферлерді таңдау
- •2.5 Пневматикалық көліктің системасын есептеу
2 Құрылғы және калориферлік қондырғыны есептеу.
2.1 Орташа С және үлкен Б калориферлердің типтері.
Орташа С және үлкен Б калориферлердің типтері.
Калорифердің технико-экономикалық көрсеткіштері.
Жылубергіштік коэффициенті.
Калориферлерді таңдау
Ауаны қыздыру үшін үстемді түрде болат пластинді және биметалликалық спиральді-дөңгелек қабырғалы калорифер пайдаланылады.
Пластиналық калорифердің жылубергіштік беті 16*12 мм диаметрлі болат құбырдан және бір бірінен 4,8 мм ара-қашықтықта отырғызылған қалыңдығы 0,55 мм темір гофрировать етілген пластинадан жасалған.
Осы уақытта өндіріс калорифердің ауа қозғалысына бағыттас 3 және 4 жылуөткізгіш құбыршадан тұратын орташа С және үлкен Б типтерін (14.1-сурет) шығарады:
КВСБ-П және КВББ-П моделді №6-дан №12ні қоса жеті типоөлшемді калориферлер : КВС6В... КВС12Б-П – болатты және пластикалық.
КСк3 және КСк4 моделді №6-дан №12ні қоса жеті өлшем типті калориферлер: КСк3-6... КСк3-12; КСк4-6...КСк4-12 - спиральді-дөңгелек қабырғалы бейметалл.
КПС-П және КПБ-П моделді №6-дан №12ні қоса жеті өлшем типті калориферлер: КПС6-П...КПС12-П; КПБ6-П...КПБ12-П – болат пластиналық;
КП3-СК және КП4-СК моделді №6-дан №12ні қоса жеті өлшем типті калориферлер: КП36-СК...КП312-СККП46-СК...КП412-СК – спиральді-дөңгелек қабырғалы бейметалл.
Сурет 1. Калорифер
КВСБ-П маркалы болат пластиналы калорифер.
1 – жалғастырғыш штуцер;
2 – жылутасығыш өтетін трубка;
3 – құбырлы шатыр;
4 – коллекторлық қақпақ;
5 – трубканың барлық бойымен гофририрленген болат пластиналар;
6 – бүйір қалқанша.
14.2-сурет.
Калориферлерді қондырудың схемасы мен оларға жылужетекті жалғау
А – ауамен;
Б– жылутасығышпен:
1 – параллель;
2 – тізбектей
2.2 Калорифердің технико-экономикалық көрсеткіштері.
Калориферлердің барлық моделдері параллель немесе тізбектей қондырылуы мүмкін (15.2-сурет). Азғантай температура төмендеу кезінде айтарлықтай ауа көлемін жылыту үшін параллель қондырғы пайдаланылады. Калорифераны қыздырып температурасын көтеру қажет болған жағдайда тізбектей қондырылады. Калорифердің жылубергіштігін және температура өзгерісінің бөлме ауасына берілетінін реттеу үшін сай келетін арматура пайдаланып, клапан қондырылған ауажол жасайды. Құбыржолды калориферге жалғастыру параллельді және тізбектей схемамен жүзеге асады. Жылу тасығышта – параға тек параллельді схеманы пайдаланылады.
Калорифердің технико-экономикалық көрсеткіштері боп жылубергіштік коэффициенті, ауа өтуіне аэродтнамикалық кедергі мен қызатын бетінің 1м2-қа келетін ауданының металл массасы.
2.3 Жылубергіштік коэффициенті
Жылубергіштік коэффициентін анықтаған кезде калорифердің әрбір тірі қимасында ауа қозғалысының массалық жылдамдығын νρ, кг/(см2), пайдаланады. Сызықтық емес, себебі барлық ауа қозғалыс жолының тұрақты боп қалады, сол уақытта сызықтық жылдамдық ауаны қыздыру мен көлемін өзгерту салдарынан болады. νρ, кг/(см2), өлшем бірлігі келесі формуламен анықталады:
νρ=Lp/3600 fж, (14,1)
Мұндағы L – калорифер арқылы өтетін ауа көлемі, м3/ч; fж – ауа өтетін калорифердің тірі қиық ауданы (саңылаулар ауданы), м2.
Әдетте калорифердегі ауа қозғалысының массалық жылдамдығы 5-7 кг/см2 төңірегінде қабылдайды.
Калорифер трубасындағы су қозғалысының жылдамдығы ω, м/с. Оны су жылутасығышта біліп төменгі формуламен анықтау керек:
ω=Q10-3/ρcfтр(tг – t0), (14.2)
Мұндағы Q – ауа қыздыруға кететін жылу шығыны, Вт; fж – ауа өтетін калорифердің тірі қиық ауданы, м2; ρ – оның калорифердегі орташа температура кезіндегі тығыздығы, кг/м3; с – 4,19-ға тең ауаның меншікті жылусыйымдылығы, Кдж/(кг К); tг - калориферге бағытталған ыстық судың температурасы, ˚С; tо - кері судың температурасы, ˚С.
Калориферді таңдау үшін жылу шығынын Q, Вт есептейді:
Q=0,278 Lρc(tк - tн) (14.3)
Мұндағы 0,278 – аударма коэффициенті В-та Кдж/ч; L – қыздырылатын ауа көлемі, м3/ч; ρ - ауа тығыздығы, кг/м3; с – 1 Кдж/(кг К)-ке тең ауаның меншікті жылусыйымдылығы; tк – калорифердегі ауа қызатын соңғы тепаратурасы, ˚С
