98. Электр станциялардың және қосалқы станциялардың құралым сұлбалары.

99. Күштік трансформаторлардың түрлері және олардың параметрлері.

Трансформаторлар электрэнергияның бір кернеуін екінші түрге алмас-тыру үшін пайдаланылды. Трансформаторлардың бірлік қуаты салмағымен, өлшемдерімен, тасымалдау  шарттарымен    шектеледі.

Егер керек қуаттағы үшфазалық трансформатор дайындау мүмкіндігі  шектеулі болса, бірфазалық трансформаторлар қолданылады. Трансформатор-лар екіорамды, үшорамды және тармақталған орамалы болып бөлінеді.  Ораманың негізгі  жалғану  сұлбалары  8.1 суретінде  көрсетілген.

 

а)екіорамдық; б) үшорамдық; в) тарамдалған орамды

8.1 Сурет -  Күштік  трансформаторларының  негізгі  жалғану  сұлбалары

100. Синхронды компенсаторлар.

Синхронды компенсаторлар – синхронды машинаның бір түрі. Ол қозғалтқыш режімінде жұмыс істеген мегілде оның білігінде (валында) ешқандай жүктеме жоқ, ал қоздыру тоғы өзгеріп отырады. Синхронды комп-р қоздыры тоғының өзгеру денгейіне байланысты электр торабына реактивтік қуатты не береді,не ол қуатты пайдаланады.Синхронды компенсаторлардың негізгі көрсеткіштері:1)Номиналь қуаты; 2)Номиналь кернеуі,электр торабының кернеуінен 5-10% жоғары болуы керек;3)Статордың номиналь тоғы;4)Ротордың номиналь тоғы5)Активтік қуаттың номиналь режимдегі шығыны – шамамен 1,5-2,5%.

Қазіргі уақыттағы жиі пайдаланылатын синхронды компенсатордың көрсеткіштері:

. Ротордың салмағы: . Синхронды компенсатордың жалпы салмағы - . Синхронды компенсаторлардың статор және орамаларын салкындатудың екі әдісі бар: 1)Ауамен жанама тұйық жүйеде салқындатылады(КС типті); 2)Сутегімен жанама тұйық жүйеде салқындатылады.(КСВ типті).Синхронды компенсаторлар қосалқы станцияларда орналастырып, электр жүктемелеріндегі кернеудің деңгейін реттеуге пайдаланады.Және қатар паралель жұмыс істетін бірнеше электростанциялардың жұмысының орнықтылығын арттырады. Синх. Компенсаторлар асқын қоздыру режімінде жұмыс істесе, онда электр торабынан реактивтік қуатты пайдаланады.4.25 суретте синх. Компенсаторды реактор арқылы іске қосу сұлбасы берілген. Синхронды компенсаторлар ажыратқышымен LR реакторы арқылы іске қосылады. СК-ды іске қосу мезгілінде оның бастапқы тоғы (2 2.8) мәнінен аспайды да, ал кернеуі ( 45) болып төмендейді. Компенсатордың айналым жиілігі синхрондалынатын жиілікке жақындағанда, оның қоздыру ормасына тоқ беріледі де, компенсатор синхрондалуға біртіндей тартылады. АРВ арқылы статор орамасына минималды тоқ орныктылады.Содан кейін ажырақышы LR ректорды шунттайды да компенсаторды электр торабына іске косады.