7 Мұрын қуысы, қабырғаларының құрылысы, тесіктері, олардың маңызы

Мұрын қуысы-cavitas nasiСүйектік жіне шеміршектік бөліктен тұрады.Кіретін сүйектік тесігі-apertura piriformis.артқы немесе жұтқыншақтық беті-хоана д.а.

1Жоғарғы қабырғасы-мұрын сүйектен,тор сүйектің горизонтальды табақшасынан және сына сүйек пен,шүйде сүйектің мұрын қуысына қараған бетінен тұрады.

2Төменгі қабырғасы-сүйектік таңдайдан-palatinum osseum тұрады.

3Аралық қабырғасы-кеңсірік сүйек пен тор сүйектің перпендикулырлық табақшасынан тұрады.

4Бүйір қабырғалары-жоғарғы жақ сүйек пен тор сүйек лабиринтінің ,таңдай сүйегінің перпендикулярлық табақшасынан,төменгі кеуілжір сүйегінің мұрын қуысына қараған беттерінен құралған.

Мұрын жоғарғы жолы-meatus nasi superior..ортаңғы кеуілжір мен конха медиуы аралығында орн.

М-ң ортаңғы жолы-meatus nasi medius.ар аралық кеуілжір мен төменгі кеуілжір аралығында орн

Төменгі өту жолы-meatus nasi inf.-төменгі кеуілжір мен таңдай арасында орн.

Мұрын сүйегі-os nasalis.жұп сүйек.медиальды қырлары беттесіп мұрынның сүйектік қырын құрайды.Пішіні –жалпақ,4қырлы,ұзындығы еніне қарағанда ұзын.Маңдай сүйектің мұрын бөлігі мен жоғары жақ сүйек маңдайлық өсіндісініңалдыңғы қырымен өзара байланысқан.Алдыңғы торлы нервтер саласы-Sulcus ethmoidalis ant орн.мұрын сүйектерінің аралық жік-sutura internaslisарқ.байланысқан.

Төменгі мұрын қалқаны-concha nasalis.-өте жұқа келген,пішіні –сопақша,жұп дербес табақшалы сүйек.Денесі,4қыры,3өсіндісі ажыратылады.Денесі-мұрын қуысына қараған беті бұдырлау,дөңестеу,латералды беті ойыстау.Алдыңғы қыры,жоғары жақ сүйегінің мұрын қылқанының қырқасы-crista conchalis-пен байланысса,артқы қыры таңдай сүйегінің перпиндикулярлы табақшасының мұрын қуысына қараған мұрын қырқасымен бітіскен.

1Көзжастық өсінді

2жоғарғы жақ сүйектік өсінді

3торлы сүйектік өсінді

8 Бассүйек шұңқырлары. Олардың шекаралары, құрамы

Бассүйек негізі-базис.Сына сүйектің қанат тәрізді мед.өсіндісі мен лат. Өсіндісі табанының аралығында қайықша тәрізді ойыс-fossa scaphoidea,жырымдалған жыртық тесік-foramen lacerum,оның лат.қапталында сопақша тесік-foramen ovale,төменгі жақ буынының ойысы-fossa mandibularis,буын беті алдында буын төмпешігі-tuberculum articulate,Ішкі ұйқы артериясы өзекшесі-canalis caroticus,сыртқы тесігі-foramen caroticum externum,артқы қапталында мойындырық ойысы-fossa jugularis,байқалады.

Мойындырық тесік-Foramen jugularisбұл тесік арқ.ішкі мойындырық вена,9жұп –тіл-жұтқыншақ ми нерві мен 11жұп қосымша ми нерві-n.accesorius өтеді.Біз-емізіктік тесік-foramen stilumastoideum,самай сүйектің терең қабатында орн.бет нерв өзекшесі тесігі.Бұл өзек арқ.7жұп бет ми нерві өтедi.

Шүйде сүйегінің улкен тесігі-foramen occipitalis magnum,

Ми сауытының алдыңғы шұңқыры-fossa crani ant.ми сауытының ішіндегі таяздау келкен ойыс.Алдында соқыр тесік-foramen cacum.

Ми сауытының ортаңғы шұңқыры-Fossa crania media.самай сүйектің тас қыры мен түрік ері арқасы арқ.шектелген.Ортаңғы ойысы-көз шарасы,сына сүйектің үлкен қанаты,кіші қанаты арасындағы жоғарғы саңылауы-fissura orbitalis superior арқылы жалғасады.Бұл саңылау арқ.3жұп көз –қимыл ми нерві-n.oculomatorius,4шығыр нерв-n.trichlearis,6жұп –әкеткіш ми нервn.abducens-,5жұп үшкіл нерв-n.ophtalmicus,көз шарасына қарай бағытталады.

Ми сауытының артқы шұңқырының-fossa crania post.алдыңғы шекарсы,самай сұйектің жоғарғы қыры,түрік ерінің арқасымен шектелсе,артқы шекарасы шүйде сүйегінің көлденең қойнау саласымен sulcus sinus transverses ,және шүйде сүйегінің ішкі шғыңқысы-protuberenyia occipitalis externaарқ. Шектеледі.ойыстың орталық бөлігінде шүйде сүйегінің үлкен тесігі- foramen magnum,алдында ылдилы- clivus ,бүйір қапталынан мисауытынан сыртқа қарай бағытталған 9жұп тіл-жұтқыншақ ми нерві-n.glossopharingeus,10жұп кезбе ми нерві- n.accesorius,ішкі мойындырық вена тамыры- v.jugularis interna,өтетін- foramen jugularisорналасқан.