5 Ми сауыты негізінің сыртқы беткейі

Ми сауытының суйектеріне-маңдай,төбе,сына,самай,шүйде,тор суйектер жатады.

Шүйде сүйегі-os occipitale,ми саутының артқы қапталында орн.сыртқа беті-дөңестеу,ішкі беті-ойыстау келген тақ сүйек.Шүйде сүйектің артқы жағында ми сауытын омыртқа өзекшесімен жалғастырушы шүйделік үлкен тесік-foramen magnum,бүйір қапталында сигма тәрізді қойнаудың жүлгесі-sulcus sinus sigmoideus,орналасқан.

Шүйде сүйегі денесі-pars basilaris,

Шүйде сүйектің бүйір бөліктері-pares lateralis,

Шүйде сүйегінің қабыршақтық бөлігі-pars sqamosa occipitalis,ми сауытына қараған беті-,арtқы шүйделік бүрышы-angulus occipitalis,артқы еміздік атты бұрышы-angulus mastoideus,ми сауытына қараған бетінде крест тәрізді көтеріңкі-eminentia cruciformis,орн.

Төбе сүйек-os parietale,Бас сүйек қақпағының жоғарғы бүйір қабырғасын құраушы жұп қаыршақтық сүйек.Пішіні жалпақ,4бұрышты-2беті,4қыры,4бұрышы ажыратылады.Тісшеленген 3қыры,1қабыршақтық қыры ажыратылады.

1Алдыңғы,маңдайлық қыр-margo frontales,тәждік жік-suturs coronalis,арқылы маңдай сүйекке жалғасады.

2Артқы шүйделік қыры-margo occipitalis,тісшеленіп ламбда атты жік арқылы-sutura lamboidea,шүйде сүйегімен шектелген.

3Сагиталды қыры-margo sagitalis,сагитальды жік арқ.-sutura sagitalis,2жақтық бөлігі өзара шектелген.

4Самайлық,қабыршақтық қыры-margo sqamosa,тегістеу,қабыршақтық жік арқ.самай сүйектің қабыршақтық бөлігімен байланысқан.

Бұрыштары

1Маңдайлық б.-ang.frontalis,төбе сүйектің маңдайлық қыры мен сагиталды қырдың түйіскен жерінде орн.

2Сына сүйектің бұрыштары-ang.sphenoidalis,төбе сүйектің маңдайлық қыры мен қабыршақтық қырымен түйіскен жерінде орн.Қан тамырлар жүлгесі айқын көрінеді.

3Шүйделік бұрыш-ang.occipitalis,сагиталды қыр мен шүйделік қыр түйіскен жерінде.

4Еміздіктік бұрыш-ang.mastoideus,төбе сүйектің қабыршақтық қыры мен шүйделік қырының түйіскен жерінде орн.

Төбе сүйек беттері

1Сыртқы беті-тегіс,дөңес.орталық бөлігінде сүйектің дөңесі-tuber parietale,төменірек доға тәрізді орн. Жоғарғы ,төменгі самайлық сызықшалар-linea temporalis superior et inf.,орн.

2Ми сауытына қараған беті-бұдырлау келген.сагитальды қойнаулар жүлгесі,артерия жүлгелері орн.

Маңдай сүйек-os frontale,бас сүйектің негізі мен қақпағын,көзшарасының,мұрын қуысының қабырғаларын құраушы күрделі сүйек.4бөліктен тұрады-қабыршаұтық,жұп көз,тақ мұрын.

1 Қабыршақтық-squama frontalis,сырты-дөңес,тегіс,іші-ойыс,бұдыр.Сыртқы беті-fasies externa,орталық бөлігінде құрсақтық даму кезінде 2жақтық қабыршақтық бөліктің бiр-бiрiмен жіктер арқылы бітіскендіктен ересектерде әлсіз байқалатын метопикалық жіктер-suture metatopica,орн.Көзүстілік бөлігінде-pars suproorbitalis,қасүстілік доға-margo supercilaris,кеңсірік үстілің жазықтық-glabella,орн

2Көз бөлігі-pars orbitalis,

3Мұрын бөлігі-pars nasalis,Мұрын бөлігінің артқы ,төменгі бетінде маңдай сүйегінің 2жақтық қойнауы-,орн.

6Ми сауыты негізінің ішкі беткейі, тесіктері, маңызы

Сынатәрізді сүйек-os sphenoidale,бас сүйектің негізінде орнасаласқандықтан,ми сауыты сүйектерінің өзара бір-бірімен түйіскен жерінде орн.Пішіні-жарғанатқа ұқсас.Топографиясы бойынша 4 бөліктен тұрады.-денесі,үлкен,кіші қанатынан,қанат тәрізді өсінді.

1Денесі-corpus,ми сауыты сүй.орт. бөлігінде орн.Пішіні-4жақты текше

Ми сауытына қараған беті-ойыс,түрік ершігіне ұқсас.-sellea turcica,арқасы-dorsum sellae,артқы өсіндісі-procecus clinoideus post.,төмпешік алдында көлденең бағытта әлсіз байқалатын көру нерві айқасының алдыңғы жүлгесі-sulcus prehiasmatis,артында көру нерві жүлгесінің айқасыны-hiasma opticum,орналасқан.Түрік ершігінің бүйір бөлігінде-нервтік өрім жүлгесі-sulcus coroticus,орн.алд немесе мұрын қуысына қараған бетінде-сына сүйек қырқасы-crista sphenoidalis,ол кеңсірік сүйегінің қанатымен-ala vomeris ,беттесіп кеңсірік-ілмектік өзекшені-canalis vomeroorastralis,құрайды.Сына сүйек қойнауы-sinus sphenoidalis.

2Кіші қанаты-alae minores,кіші қанатының негізінде дөңгелек тірізді келген көру нервінің өзекшесінің-canalis opticus.ұз-5-6см,Бұл өзекше арқылы 2жұп көру нерві,көздік артерия мен венақантамырлар өтеді.Кіші қанаттың көз шарасына қараған беті мен улкен қанаты аралығында көз шарасын ми сауытымен жалғастырушы көз шарасының жоғарғы саңылауы-fissuraorbitalis superior.орн.Түрік ершігі маңындағы қуысталған қойнау-sinus covernosus орн.

3Улкен қанаты-alae majors.Сына сүйектің басталар жерінде жақын тұрақты 3жұп тесіктер дөңгелек тесік-foramen rotundum.сопақша тесік-foramen ovale,қылқанды тесік-foramen spinosum,орн.Көзшарасына қараған бетінде-көзшарасының төменгі саңылау-fissura orbitalis inf.,жоғарғы жақсүйек қараған бетінде-fasies maxillaris,қанат-таңдай ойысы-fossa pterigopalatina,Жоғары бүйір самай ойысына қараған беті-fasies temporalis,Сына-самай сүйек саңылауы-fissura sphenopetrosa,ішкі қапталында жыртық тесік-foramen lacerum ,орн

4Қанат тәрізді өсіндісі-processus pterygoideus.медиальды жіне латералды табақшарадың ойысы-fossapterygoidea.Медиальды табақшаның артқы қырының жоғары бөлігінің негізі,жазыла келе қайықша келген ойысты-fossa pterogoidea құрайды.бқл ойыстың сыртқы қапталында,дабылжұтқыншақ өзекшесі немесе Евстахиев атты өзекшенің шеміршектік бөлігі мен жалғасуында п.б,әлсіз байқалатын жартылай дабыл жұтқыншақ өзекшесі-semicanalis tubae auditive орн.Қайықша тәріздә өсінді өзекшесінің-canalis pterygoideus тесігі.,foramen pterygoideus байқалады.Бұл өзекшелер қантамырлар мен нервтердің өтуін қамтамасыз ету.