Денешынықтыру тәрбиесінің физиологиялы?-гигиеналы? негіздері

Еліміздегі балалар мен жас?спірімдер гигиенасында, денешыны?тыру т?рбиесіні? ма?саты - ?андай да бір спортты? н?тижелерге жету емес, жо?ары де?гейдегі денсаулы? к?рсеткішіне жету. болып табылады. Б?л ма?сат жеке адамдармен ?атар, жалпы ?о?амны? м?ддесіне де с?йкес келеді. Денешыны?тыру т?рбиесіні? негізгі міндеттеріне: денсаулы?ты ны?айту, функционалды? м?мкіндіктер мен дене бітімі дамуыны? ?йлесімділігін жетілдіру; ?имыл-?оз?алыс да?дыларын, б?лшы? ет к?шін дамыту; жылдамды?, т?зімділік, ептілікті? негіздерін ??рып, жетілдіру; еркіндік пен т?ртіп саласын дамыту; гигиеналы? да?дылар?а т?рбиелеу; т.с.с. жатады.

Денешыны?тыру т?рбиесін салауттандыруды? тиімділігін т?мендегі жа?дайлардан к?руге болады: организмні? ?орша?ан ортаны? ?серіне т?зімділігі артады; ?су мен даму процесстеріні? жа?саруына жа?дай жасайды; жылуреттеуші механизмдер жетіледі; организмні? сал?ын тигеннен пайда болатын аурулар?а ?арсы т?зімділігі жо?арылайды т.б.;

Адам эволюциясы ?имыл-?оз?алыс белсенділігімен ?збей байланыста болады. ?имыл-?оз?алыс тіршілікті? белгісі ж?не организмні? биологиялы? ?ажеттілігін ?амтамасыз етуді?, ?лемді танып, білуді? ??ралы. ?имыл-?оз?алыс белсенділігі дегеніміз - белгілі уа?ыт аралы?ында?ы дене ?оз?алыстарыны? жиынты?ы.

Балалар мен жас?спірімдерді? денешыны?тыру т?рбиесінде о?ытуды? үш т?сілі ке?інен ?олданылып ж?р: ?атал регламентация т?сілі, ойындар ж?не жарыстар ?ткізу.

Балалар мен жас?спірімдерді? денешыны?тыру т?рбиесіні? ?рбір жас топтарына ж?не мекемелерді? типтеріне ?арай б?лінген мемлекеттік ба?дарламасы бар.

Санитарлы? д?рігер мектеп жасына дейінгі балаларды? денешыны?тыру т?рбиесіне ба?а беру ?шін т?мендегі ?лгі бойынша тексеру ж?ргізеді:

1. Балаларды? жасына, денсаулы?ына ж?не дайынды?ына байланысты денешыны?тыру т?рбиесіні? ??ралдары мен т?рлері;

2. Денешыны?тыру саба?ыны? б?тіндей ж?не жеке б?лімдеріні? ?за?ты?ы, моторлы ты?ызды?ы, саба? ж?ргізу жа?дайы, ??ралдары);

3. Та?ерте?гілік гимнастика (реттілігі, орны, жа?дайы, киімдері);

4. ?имыл-?оз?алыс ойындары мен к??іл к?теру уа?ыттары (к?н т?ртібіндегі уа?ыты, ойынны? сипаты, жабды?тары, ??ралдары);

5. Серуендер мен экскурсияларды? ?йымдастырылуы (ара ?ашы?ты?ы, ?за?ты?ы, ?ткізу орны, киімдері);

6. Балаларды? денсаулы? жа?дайыны? м?ліметі (ауруша?ды?ы, дене бітіміні? дамуы).

Санитарлы? д?рігер, мектептегі денешеыны?тыру т?рбиесіні? ?йымдастырылуына т?менде к?рсетілген ?лгі бойынша гигиеналы? ба?а береді:

1. Медициналы? тексеруді? ?орытынды жина?ы (д?рыс, уа?ытында ?ткізілгендігі, денсаулы? топтары, оны? динамикасы);

2. Денешыны?тыру саба?ыны? мазм?ны (саба??а ?атынасуы, саба? босатуды? себептері, саба?ты? ?за?ты?ы, ??рылысы, моторлы ты?ызды?ы);

3. Денешы-ны?тыру салауаттандыру шаралары (толы?ты?ы, д?рысты?ы, реттілігі, саба? ж?ргізу жа?дайы);

4. Сыныптан тыс спортты?-?о?амды? ж?мыстар (секцияларды? ж?не спортпен ш??ылданатындарды? саны, экскурссиялар мен жоры?тар, денсаулы? ж?не спорт к?ндеріні? реттілігі);

5. Денешыны?тыру саба?ы ?ткізілетін орынны? гигиеналы? жа?дайы;

6. Саба?ты? жабды?талуы;

7. Денешыны?тыру т?рбиесіні? ?йымдастырылуына талдау жасау;

8. Денешыны?тыру саба?ыны? тиімділігі туралы ?орытынды ж?не орындау уа?ыты к?рсетілген на?ты ?сыныстар беру.