Балалар денсаулығын қалыптастыратын факторлар:

- әлеуметтік-экономикалық

- қоршаған орта

- тұқымқуалаушылық

- дене тәрбиесі

- тамақтану.

Денсаулықтың негізгі критерийлері: тексеру сәтінде созылмалы аурулардың болуы немсе болмауы; мүшелер мен жүйелердің функционалдық жағдайы; ағзаның резистенттілігі; физикалық және нервті-психикалық дамудың деңгейі және олардың үйлесімділік дәрежесі.

Денсаулық топтары:

1-ші топ – дені сау, функционалды ауытқулары жоқ.

2-ші топ – дені сау, функционалды немесе аздаған морфологиялық ауытқулары бар;

3-ші топ – компенсация кезеңіндегі аурулар;

4-ші топ - субкомпенсация кезеңіндегі аурулар;

5-ші топ - декомпенсация кезеңіндегі аурулар.

Дала жағдайында әскерлердің тамақтануына және сумен жабдықталуына санитарлық бақылауды ұйымдастыру және жүргізу негіздері. Қарулы күштердің жалпыға арналған бөлімдеріндегі және әскер түрлеріндегі еңбек гигиенасы.

Әскери гигиена - әскери медицинаның саласы,

Әскери гигиенаның міндеттері:

- әскери қызметке тән сыртқы орта факторларын зерделеу;

- олардың әскери қызметкерлердің денсаулығы мен соғысқа қабілеттілігіне әсер етуі;

- еңбек және тұрмыс жағдайына қойылатын гигиеналық талаптар мен нормаларды талдау және негіздеу;

- әскери техника объектісі мен қаруларға қойылатын гигиеналық талаптар мен нормаларды талдау және негіздеу;

- әскерлерді гигиеналық қамтамасыз ету негіздерін талдау.

Әскерлердің тамақтануын ұйымдастырудың негізгі принциптері:

- бейбітшілік кезінде қоғамдық, орталықтандырылған тамақтану, далалық жағдайда орталықтындырылмаған, бекітілген норма бойынша тамақтану, тағам жіктеме бойынша дайындалады.

Далалық жағдайда әскерлерді сумен қамтамасыз етуді ұйымдастыруға кіреді:

- су көздерін барлау;

- суды табу және тазарту;

- суды сақтау, тарату;

- судың сапасын бағалау.

Далалық жағдайда сумен қамтамасыз етуді жүзеге асырады:

- тыл қызметі

- инженерлік қызмет

- химиялық қызмет

- медициналық қызмет

Суды қамтамасыз етуді ұйымдастыру бойынша қызметтердің міндеттері.

Тыл қызметі бөлімнің суға қажеттілігін анықтайды, сумен қамтамасыз ету жоспарын талдайды, суды жеткізу және тарату жоспарын, су көзіне барлау жүргізеді.

Инженерлік қызмет су көзіне барлау жүргізеді, суды алу, тазарту және залалсыздандыру жүргізеді, сумен қамтамасыз ету, суды тарату пункттерінің құрылысын ұйымдастырады.

Химиялық қызмет су көзін барлауға қатысады, су көзіне радиациялық және химиялық барлау жүргізеді, суды залалсыздандыру және тазартуға қатысады.

Медициналық қызмет су көзіне барлау жүргізеді, судың сапасын анықтайды және бағалайды, суды пайдалануға рұқсат береді, судың сапасын бақылайды, сани тралық қорғау аймағын анықтайды, жеке құрамның денсаулық жағдайын бақылайды, судың жекелеме қорын залалсыздандыру үшін таблеткалы заттарды қолдану бойынша нұсқау береді.

Полкта суды зерттеуге арналған табельдік құралдар.

Токсикологиялық зерттеулер:

ХБӘА (ВПХР)-Химиялық барлаудың әскери аспабы,

ХБА-МВ(ПХР-МВ) химиялық барлау – медико-ветеринарлық аспабы.

Радиометриялық зерттеу.

ДД-5А-Далалық дозиметр.

Суды тазартуға арналған табельдік құралдар.

ТКС-200– ткандік-көмірлік сүзгі.

МАСС-3-Модернизацияланған авто сүзгілі станция.

ӘСС-2,5-Әскери сүзгі станциясы.

ТЖС-Тұщылау жылжымалы станциясы.

ДТҚ-далалық тұщылау құрылғысы.