- •Дәнді дақылдардың зиянкестері
- •Зиянды бақашық қандаласы және басқа астық қандалаларының түрлері
- •Техникалық дақылдардың зиянкестері.
- •Қызылшаның сұр бізтұмсығы.
- •Қызылшаның сабақ жегіші.
- •Мақта зиянкестері
- •Мақта көбелегі- Хлопковая совка
- •Мақта (бақша) биті- Хлопковая (бахчевая) тля
- •Жоңышқа биті- Люцерновая (акациевая) тля
- •Үлкен мақта биті.
- •Темекі бітесі.
- •Ауылшаруашылық дақылдарының ауруларына есеп жүргізу және болжамдау
- •Қара күйе аурулары және қастауыш (спорынья) Бидайдың қатты немесе сасық қаракүйесі
- •Бидайдың тозаңды қаракүйесі
- •Күздік бидайдың ергежейлы (қортық) қаракүйесі
- •Арпаның қатты немесе тас қаракүйесі
- •Арпаның тозаңды қаракүйесі
- •Арпаның жалған тозаңды қара күйесі
- •Сұлының қатты немесе жабық қаракүйесі
- •Сұлының тозаңды қаракүйесі
- •Қара бидай сабағының қаракүйесі
- •Тарының жабық қара күйесі
- •Жүгерінің толарсақ қаракүйесі
- •Жүгерінің тозаңды қаракүйесі
- •Қонақ жүгерінің (құмай) тозаңды қара күйесі
- •Астық тұқымдас дақылдарының қыстауышы
- •Дәнді дақылдардың тат аурулары Қоңырқай немесе жапырақ таты.
- •Сабақ немесе сызықша таты.
- •Мақта дақылының аурулары Мақтаның қара шірігі
- •Мақтаның вертициллезды солу
- •Күнбағыс аурулары Күнбағыстың ақ шірігі
- •Күнбағыстың сұр шірігі
- •Күнбағыстың таты
- •Күнбағыстың жалған ақ ұнтағы
- •Күнбағыстың вертициллезды солуы
- •Күнбағыстың қара дағы (аскохитоз)
- •Темекі аурулары Темекінің жалған ақ ұнтағы
- •Темекі тамырының қара шірігі.
- •Темекі мозаикасы
- •Қант қызылшасының аурулары Қызылшаның тамыр жегіші мен тамыр жемісінің шіріктері
- •Қызылшаның тамыр церкоспорозы
- •Қызылшаның жалған ақ ұнтақ ауруы.
- •Қызылшаның ақ ұнтақ ауруы.
- •Қызылшаның ризоманиясы немесе шектен тыс тамырлануы.
- •Қызылшаның нематодозы немесе гетеродерезі.
- •Қырыққабат аурулары Қара мойнақ ауруы
- •Жалған ақ ұнтақ ауруы
- •Түтікті бактериоз ауруы
- •Шырышты бактериоз ауруы
- •Қызанақ аурулары
- •Фитофтороз
- •Макроспориоз
- •Бактериалды қара дақ.
- •Альтернариоз.
- •Столбур
- •Пияз аурулары
- •Мойын шірігі
- •Картоп аурулары Картоптың таз қотыры
- •Картоптың ұнтақ тәріздес таз қотыры
- •Картоптың ризоктониозы немесе қара қотыры
- •Картоптың фитофторозы
- •Картоптың күміс түстес таз қотыры
- •Картоптың альтернариозы
- •Картоптың қоңырқай теңбілі немесе макроспориоз
- •Картоптың фузароизды және вертициллезды солуы
- •Картоптың құрғақ шірігі
- •Картоптың қара мойнағы (шіруі)
- •Картоптың сулы шірігі
- •Картоптың түйнегінің сақиналы шірігі
- •Картоптың қатпарыл мозаикасы
- •Картоптың жолақ мозаикасы
- •Картоптың теңбіл мозайкасы
- •Картоп жапырақтарының бұралуы
- •Түйнектің ұршықтануы
- •Картоптың сабақ жұмырқұрты
- •Жеміс-жидек дақылдарының аурулары Алманың ақ ұнтағы
- •Алма мен алмұрттың таз қотыры.
- •Жеміс дақылдарының сұр шірігі немесе монилиозы.
- •Алма цитоспорозы.
- •Алманың қара ісігі.
- •Алманың таты.
- •Сүйекті жеміс дақылдарының тесік дағы немесе клястероспориозы.
- •Шабдалы жапырақтарының бұйралануы.
- •Шабдалы ақ ұнтағы.
- •Жеміс және жидек ағаштары тамырының ісігі.
- •Алмұрт пен сүйекті жеміс дақылдарының бактериозы.
- •Алма мозаикасы.
- •Жидекті дақылдарының аурулары. Бүлдіргеннің сұр шірігі.
- •Қарақат пен қарлығаның ақ ұнтағы.
- •Қарақат пен қарлығаның ақ ұнтағы.
- •Біржылдық арамшөптер
Қызылшаның нематодозы немесе гетеродерезі.
Ауру белгілері. Тамыржемістері залалданады. Олардың беткі бөліктерінде көптеген жіңішке тамыршалары пайда болады. Онда алдымен ақ, кейін қараятын дөңгелекше нематода цисталары бар моншақтар болады. Ауру өсімдіктер дамымай, қатты залалданған жағдайда өліп қалады.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Ауру таратқыш циста ұзақ уақыт сақталған топырақ болып табылады.
Ауруға себеп болатын факторлар. Ауыспалы егістіктің сақталмауы және өңделмеген тұқым.
Қырыққабат аурулары Қара мойнақ ауруы
Ауру белгілері. Тамыр мойнында немесе сабақтың тамырға жақын бөлігінде қара дақ ретінде байқалады. Зақымдалған сабақтары қарайып, жұқарады, шіриді, өсімдік солып, көбіне өліп қалады. Олар топырақтан жеңіл шығады, себебі тамыр жүйесі әлсіз болып келеді. Ересек өсімдіктер залалданған жағдайда ауруға шалдыққан сабақ ылғалданбайды, құрғап қалады. Бұндай көшеттердің өсуі баяулайды. Тамыры әлсіз болып, топыраққа егер кезінде өнбей, өліп қалады. Саңырауқұлақтары қоңыр, қалыңдығы 6-10 мкм.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Инфекция көзі – топырақ, өсімдік қалдықтары және залалданған тұқым.
Ауруға себеп болатын факторлар. Аурудың дамуына жоғары ылғалдылық, өсімдіктердің тығыз өсуі, дұрыс емес қоректендіру (азоттың көп болуы), ауа температурасының күрт жоғарлауы әсер етеді. Аурудың пайда болу деңгейіне шамадан тыс суғару, жылыжайлардағы желдетудің нашар болуы, топырақтарда қабаттардың пайда болуы, топырақтың температурасының төмен болуы және өсімдіктің қырыққабат шыбынымен зақымдалуы.
Жалған ақ ұнтақ ауруы
Ауру белгілері. Жапырақтары, сабақтары, өзектері залалданады. Жапырақтарда ашық-сары дақтар пайда болады, ал жапырақ тарыдың астыңғы бөліктерінде ылғалды ауа-райы жағдайында сұрғылт-ақшыл өңездер пайда болады, олар конидиендер мен конидиилерден тұрады. Конидиилер эллипсоидальды, түссіз, диаметрі 12-28х11-23 мкм. Ооспоралары 25-30 мкм, шар тәрізді.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Патоген өсімдік қалдықтарында сақталып, залалданған тұқыммен тасымалданады.
Ауруға себеп болатын факторлар. Аурудың дамуына ылғалды ауа-райы және қалыпты ауа температурасы әсер етеді (15-20 0С).
Түтікті бактериоз ауруы
Ауру белгілері. Сабақтары, жапырақ тамырлары және өзектері залалданады. Кесілген жапырақтарда тамырлар мен талшықтардың қарайғаны анық байқалады, сабақтарында қара дақтар байқалады. Жапырақтарының шеті сарғайып, солып қалады. Ерте зақымдалған жағдайда қаудандар қалыптаспай қалады. Аурумен жаппай заладануы өнім жинаған кезде байқалады. Бактериялар – қозғалмалы талшықтар, көлемі 0,5-7 мкм.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Ауру қоздырғыштары тұқымдармен бірге таралады. Сонымен қатар өсімдік қалдықтарында және айқышгүлділер тұқымдасына жататын арамшөптерде сақталады.
Ауруға себеп болатын факторлар. Ауыспалы егістіктің сақталмауы және тұқымның егер алдында өңделмеуі аурудың таралуына себеп болады. Ауру дамуына жаңбырлы ауа-райы, салыстырмалы ылғалдылықтың жоғары болуы және 20-24 0С қалыпты ауа температурасы әсер етеді.