1.Вызначыць жанравую форму твора.

2. Ахарактарызаваць асаблівасці зместу. Пімен Панчанка

***

Трэснула, грукнула, грымнула з покатам,

Хлынула цёплае неба на дол.

(Вось і сімфонію слухаем, покуль там

Творцы сядзяць над музычнай нудой).

І бліскавіцы без нудных лічыльнікаў

Суткі ўсхвалёвана паляць сябе.

(Прыстасаванцы хаваюцца ў шчыліны,

Слон кабінетны трывожна сапе).

Травы ачысцяцца, дрэвы памыюцца,

Лівень не зломіць іх – стануць дужэй.

(Кажуць, што крытыкі больш не памыляцца,

Бог беражонага не зберажэ).

Я навальніцы люблю ачышчальныя,

Што працінаюць да донца душы.

(Кажуць, не прымуць больш касы ашчадныя

Ў сейфы свае махляроў барышы).

Смолкія почкі маланкай палушчаны,

Свежа і зелена. Ясныя дні.

(Кажуць, што заўтра усе алілуйшчыкі

Выступяць супраць сваёй балбатні).

1956 г.

1. Вызначыць тып мастацкай вобразнасці.

2. Ахарактарызаваць змест твора. Рыгор Барадулін

ЯБЛЫНЯ

На нажах скразнякоў азяблая,

Змоўклая ў крывавай расе,

Беларусь –

Адзічэлая яблыня,

Хто ні едзе – цябе трасе.

Карані твае лезуць з пекла ўсе,

Чужакі паламалі сукі.

У куродыме завязь спеклася,

Долу валяцца гарчакі.

Сад славяншчыны здрадай збэшчаны,

Што ні ствол – скалелы шкілет.

Ад Смаленшчыны аж да Брэстчыны

Цвет ляціць на капытны след.

Болем карта кары палаплена.

Час тваіх не шкадуе меж.

Беларусь – незасохлая яблыня,

У атожылках ці адрасцеш?

1.Вызначыць спецыфіку формы і зместу твора. Рыгор Барадулін

***

І зразумееш на чужых вятрах,

Што толькі дома ты і быў адзіны.

Цяпер, як гук забытае лаціны,

Наводзіш на сябе самога страх.

Жывеш ужо ні дома, ні ў гасцях,

Узгадваючы родныя мясціны,

Адкуль прыходзяць чорныя вясціны.

Там засяляюць могілкі прасцяг.

Пра ўсё, што мелася ў жыцці адбыцца,

Лёс напісаў калісьці на пяску.

Даўно пісьмёны змыла навальніца.

Адзін туды зрабіўся шлях кароткі,

Дзе на спачын прылёгшы неўзнаку,

Цябе цярплівыя чакаюць продкі.

1.Вызначыць жанравую форму твора. Рыгор Барадулін зямля

Люблю твой нораў, сцішаны і грозны.

Таксама промню кожнаму жадзён.

Ты павядзеш плячом – шчабечуць вёсны,

Другім – завеі капыцяць загон.

Сама спаткала поўдзень высакосны

І мне паслала шчодры вырай дзён.

Хай будзе на лугах тваіх відзён,

Дыміць не аддыміцца след мой росны.

Я слухаю з табой пчаліны звон.

Дзевятым валам узняла барозны

І сына сейбіта ўзяла ў палон.

Абрусам руні маладой здавён

Заслана ты, як круглы стол шырозны,–

Для ўсіх павінен быць не цесным ён!

1. Вызначыць жанравую форму твора.

2. Паспрабаваць вызначыць аўтара.

***

Сені расчынены.

Стаю на парозе. Бяруся

рукой за вушак. Выхінаюся.

З гнязда пад страхой

вытыркнуўся падлётак,

здзіўлена на мяне паглядзеў

вялізным спалоханым вокам.

Яшчэ імгненне –

пырхнуў, у бульбенніку знік.

Вярнулася ластаўка і пытае:

– Вы не бачылі, дзе мой неслух?

Ды тут спахапілася:

– Даруйце, вылецела з галавы,

што па-ластаўчынаму

не разумееце...

Хацеў запярэчыць –

няма... паляцела...

Толькі гранёны келіх –

цвет гарбузоўніку –

ціха пазвоньвае.

У ім прасвечваецца

калматы заклапочаны

чмель... (“Трыпціх Ушаччыны”)