1. Вызначыць жанравую прыналежнасць твора.

2. Даць характарыстыку формы. Ларыса Геніюш

ПРАЦЯГЛАСЦЬ

На роднай зямельцы усе мы не госці,

усе мы чыесьці, усе мы кагосьці.

Хоць спарахнелі дзядоў нашых косці,

у нашай натуры ёсць іхняе штосьці.

У падняволлі ад пыхі адсталасць.

На вузкіх загонах народу трываласць.

Жаночая гожасць, мужчынская сталасць,

лагоднасць з сябрамі і з ворагам ярасць.

У цягліцах сіла, а ў сэрцы каханне.

У працы і ў песні без стомы, хістання.

Роднаму вернасць, да гнёздаў вяртанне,

з тугою бязмернай, ўсе крыху сяляне.

Усе з баразёнкі, ад нівы, ад плуга.

йдзем часам асфальтам, як полем ці лугам,

калі непасільна бывае і туга,

мы к ворагу грозна, а з сэрцам да друга.

1. Вызначыць жанравую прыналежнасць твора.

2. Даць характарыстыку формы. Аркадзь Куляшоў

АДЗІНЫ СЕРП

НА СЁННЯШНІМ ЖНІВЕ

Заглух той дом, што быў маім гняздом,

Што ў свет пусціў і радасць і бяду маю.

Не вечна ўсё пад месяца сярпом,

Хоць ён не зжаў нікога, – так я думаю,

Сялом і полем ідучы з кійком.

Мой след, што пяцьдзесят гадоў назад

Знаёмы быў з вясёлай сцежкай школьнаю,

Пакрыла заьыццё травой няўмольнаю.

Ды смешна прагай папракаць няўтольнаю

Зялёную траву, якой я рад.

Электрастанцыя над рэчкай сіняю,

Магутнасцю на сорак кілават,

Не свеціць больш, хоць ёй гадоў няшмат.

Ніхто, апроч высакавольтнай лініі,

У змрочнасці яе не вінават.

Камбайн, жніва гарачага ўладар,

Давёў сярпы да стану непрыгоднасці,

Не вечна ўсё.Конь хоць не страціў годнасці,

Але і ён ва ўладзе неабходнасці

Таго, што сеў на трактар гаспадар.

Старэючы, і я сачу з трывогаю

За часам, што мяне перажыве.

Тут месяц ні пры чым. Няхай плыве

Ягоны серп над палявой дарогаю –

Адзіны серп на сённяшнім жніве.

1973 г.

1. Прааналізаваць асаблівасці зместу і формы твора. Аркадзь Куляшоў

***

Ёсць у паэта свой аблог цалінны,

Некрануты прастор для баразён,

Дзе ён працуе з першае хвіліны

І да апошніх вечаровых дзён;

Ёсць думак прагавітае насенне,

У жменю назбіранае з дарог,

Што спелага чакае ўвасаблення,

Заліўшы хваляй жытняю аблог;

Ёсць сэрца маладое, без якога –

Без палкага, жывога пачуцця –

Няма ў яго нічога: ні аблога,

Ні плённых дум, ні самаго жыцця;

І ёсць адказнасць перад строгім вершам,

Перад яго пачаткам і канцом –

Каб баразну, радком пачаўшы першым,

У сноп звязаць шаснаццатым радком.

1962 г.

1. Вызначыць форму літаратурнага ўзаемадзеяння. Рыгор Барадулін

***

Певень першы раз прапяяў,

Змрок параніўся злосцю дзідаў.

Ты спрыяў праяве з праяў,

Ты свайго Каліноўскага выдаў.

І другі раз голас падаў

Певень,

Золаку моцы стала.

Утаропіўся лёс-удаў,

Не збярог ты свайго Купалу.

Пракрычаў певень трэці раз,

Забалела святлу на ўсходзе.

Голас твой нематой захрас,

Ты адрокся ад мовы, народзе.

Здзірванелі скрылі араллі,

Разагнуўся загнуты полаз.

Ці ўваскрэснеш духам калі,

Ці прыпомніш,

Які быў твой голас?

1. Вызначыць жанравую прыналежнасць твора.

2. Раскрыць змест. Вацлаў Ластоўскі

У ЧАС АБЛОГІ

На грудзе, акружаным глыбокаю вадой, я горад збудаваў. Замацаваў яго дубоваю сцяной, байніцамі, на зводах мост уздымны палажыў.

У клеці звёз усякага дабра, – калі б на грод лягла аблога...

І вояў здрадных, лжывых я разлічыў, каб з вернаю дружынай толькі дзяліць мой белы й чорны дзень...

І от нахлынуў вораг многі.

Ударыў я у звон трывожны.

Дзынеў патужна цяжкі спіж¹...

Аднак на клік мой зоўны ніхто ка мне не паспяшыў:

У горадзе маім – такім мацоўным – адзін я быў!..

____________________________________

Спіж (польс.) – бронза