- •Рабышка в. Э. «Вялікая Айчынная вайна савецкага народа (у кантэксце Другой Сусветнай вайны)»
- •I. Першы модуль (пазнавальны)
- •1. Тлумачальная запіска
- •1.1. Мэта выкладання дысцыпліны
- •1.2. Задачы вывучэння дысцыпліны
- •2.1.2 Тэматычны план дысцыпліны (завочная форма навучання)
- •Тэма 7. Акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі.
- •Тэма 4. Акупацыя Германіяй краін Еўропы.
- •Тэма 5. Ссср напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны.
- •Тэма 6. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны.
- •Тэма 8. Партызанская і падпольная барацьба савецкага народа на акупіраванай тэрыторыі Беларусі.
- •Тэма 9. Падзеі на франтах вайны ў 1942—1944 гг. Крах наступальнай стратэгіі германскага вермахта.
- •Тэма 10. Вызваленне Беларусі ад германскіх захопнікаў.
- •Тэма 11. Савецкі тыл у гады вайны.
- •Тэма 12. Заканчэнне Вялікай Айчыннай і Другой сусветнай войнаў.
- •4. Вучэбна-метадычная карта
- •4.1 Вучэбна-метадычная карта (дзенная форма навучання)
- •4.2 Вучэбна-метадычная карта (завочная форма навучання)
- •Курс лекцый Тэма 1. Прадмет, мэты і задачы курса «Вялікая Айчынная вайна савецкага народа (у кантэксце Другой сусветнай вайны)»
- •1. Прадмет, мэты і задачы курса.
- •2. Гістарыяграфія і крыніцы.
- •3. Перыядызацыя Другой сусветнай і Вялікай Айчыннай войнаў.
- •Тэма 2. Міжнароднае становішча напярэдадні і ў пачатку Другой сусветнай вайны
- •1. Унутрыпалітычнае і знешнепалітычнае становішча Германіі ў 30-я гг. Хх ст.
- •2. Ачагі ваеннай напружанасці на Далёкім Усходзе, у Еўропе і Паўночнай Афрыцы.
- •3. Міжнародныя адносіны ў 1930-я гг.
- •Тэма 3. Пачатак Другой сусветнай вайны і падзеі ў Беларусі
- •1. Пачатак Другой сусветнай вайны. Прычыны і характар вайны.
- •2. Вызваленчы паход Чырвонай Арміі. Уз’яднанне Заходняй Беларусі з бсср.
- •3. Краіны Прыбалтыкі ў 1939—1940 гг.
- •4. Савецка-фінская вайна 1939—1940 гг.
- •Тэма 4. Акупацыя Германіяй краін Еўропы
- •3. Рух Супраціўлення ў краінах Еўропы
- •4. Падрыхтоўка Германіі да вайны супраць ссср
- •Тэма 5. Ссср напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны
- •3. Ваенная рэформа ў ссср.
- •Тэма 6. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны
- •1. Нападзенне фашысцкай Германіі на ссср. Мэты Германіі ў вайне супраць Савецкага Саюза.
- •2. Мабілізацыя сіл і сродкаў краіны для барацьбы з фашысцкай агрэсіяй.
- •Тэма 6. Акупацыйны рэжым
- •1. Ваенна-эканамічныя і палітычныя пераўтварэнні акупацыйных улад на захопленых тэрыторыях.
- •2. Палітыка генацыду. Карныя экспедыцыі.
- •3. Калабарацыя ў Беларусі.
- •Тэма 7. Партызанская і падпольная барацьба супраць германскіх агрэсараў на захопленай тэрыторыі Беларусі
- •1. Станаўленне і распаўсюджанне народнага супраціўлення.
- •2. Савецкія партызаны і Армія Краёва.
- •3. Партызанскі рух у перыяд вызвалення Беларусі.
- •4. Падпольная барацьба
- •Тэма 9. Падзеі на франтах вайны. Крушэнне наступальнай стратэгіі германскага вермахта
- •Тэма 10. Вызваленне Беларусі ад германскіх захопнікаў
- •3. Узаемадзеянні партызан, падпольшчыкаў, мірнага насельніцтва з Чырвонай Арміяй.
- •Тэма 11. Савецкі тыл у гады вайны
- •1. Перавод эканомікі ссср на ваенныя рэльсы.
- •1. Перавод эканомікі ссср на ваенныя рэльсы.
- •2. Усходнія раёны ссср — асноўная ваенна-прамысловая база.
- •3. Дапамога ссср па ленд-лізу.
- •4. Палітычная агітацыя і прапаганда.
- •5. Працоўны подзвіг савецкага народа.
- •Тэма 12. Заканчэнне Вялікай Айчыннай і Другой сусветнай войнаў.
- •2. Берлінская аперацыя. Патсдамская канферэнцыя.
- •3. Капітуляцыя Японіі. Заканчэнне Другой сусветнай вайны. Вынікі і ўрокі.
- •4. Удзел воінаў-беларусаў на франтах Вялікай Айчыннай вайны, у складзе саюзных армій і Еўрапейскім руху Супраціўлення
- •5. Беларусь — адна з краін-заснавальніц аан. Нюрнбергскі працэс над ваеннымі злачынцамі.
- •6. Людскія і матэрыяльныя страты беларускага народа
- •Заключэнне
- •Пытанні да заліку па дысцыпліне «вялікая айчынная вайна савецкага народа (у кантэксце другой сусветнай вайны)»
- •Храналогія гістарычных падзей
- •Слоўнік гістарычных тэрмінаў і паняццяў
- •Літаратура
- •Iі. Другі модуль (кантралюючы) практычныя заняткі па курсе
- •Тэма 1. Савецкі Саюз і краіны свету напярэдадні і ў пачатку Другой сусветнай вайны
- •Тэма 2. Акупацыйны рэжым на тэрыторыi Беларусi
- •Тэма 3. Партызанская і падпольная барацьба савецкага народа на акупіраванай тэрыторыі Беларусі
- •Тэма 4. Вызваленне Беларусі ад германскіх захопнікаў
- •Тэма 5. Заканчэнне Вялікай Айчыннай і Другой сусветнай войнаў
- •Тэсты і заданні па курсе
- •Прамежкавы кантроль па тэмах 1—4.
- •V. Назавіце прычыны, па якіх не быў заключаны дагавор аб узаемадапамозе паміж ссср, Францыяй і Велікабрытаніяй летам 1939 г.
- •Прамежкавы кантроль па тэмах 5—8.
- •IV. Ахарактарызуйце акупацыйную палітыку, якую праводзіла германскае камандаванне на тэрыторыі Беларусі. Пералічыце асноўныя мерапрыемствы.
- •V. Назавіце храналагічныя межы, змест і асноўныя вынікі этапаў Рэйкавай вайны.
- •Прамежкавы кантроль па тэмах 9—12.
- •IV. Пералічыце складовыя часткі, асноўныя падзеі і значэнне Беларускай наступальнай аперацыі.
- •V. Суаднясіце паміж сабой
- •Выніковы кантроль
Тэма 5. Заканчэнне Вялікай Айчыннай і Другой сусветнай войнаў
План
1. Адкрыццё другога фронту. Вызваленчы паход у Еўропу. Крымская канферэнцыя.
2. Берлінская аперацыя. Патсдамская канферэнцыя.
3. Капітуляцыя Японіі. Заканчэнне Другой сусветнай вайны. Вынікі і ўрокі.
4. Беларусь — адна з краін-заснавальніц ААН. Людскія і матэрыяльныя страты беларускага народа.
5. Ушанаванне памяці загінуўшых.
Спіс рэфератаў
1. Воіны-беларусы на франтах Другой сусветнай вайны.
2. Урокі Другой сусветнай вайны.
3. Нюрнбергскі працэс.
4. Такійскі працэс.
Літаратура
1. Германия во Второй мировой войне (1939—1945) / Блейер Р. [и др.]. — М., 1971.
2. Долготович, Б.Д. Военачальники — сыны Беларуси на фронтах Великой Отечественной войны / Б.Д. Долготович. — Минск : БНТУ, 2003. — 147 с.
3. Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны) : учеб. пособие / под ред. А.А. Ковалени, Н.С. Сташкевича. — Минск: БГУ, 2004. — 230 с.
4. Каваленя, А.А. Беларусь напярэдадні і ў гады Другой сусветнай і Вялікай Айчыннай войн : дапаможнік / А.А. Каваленя, І.А. Саракавік; пад рэд. А.А. Кавалені. — Мінск : Беларусь, 2008. — 271 с.
5. Ковкель, И.И. История Беларуси. Сдревнейших времен до нашего времени / И.И. Ковкель, Э.С. Ярмусик. — Минск : Аверсэв, 2004. — 606 с.
6. Москалев, В. Г. К вопросу о потерях в Великой Отечественной войне / В. Г. Москалев // Беларусь и Германія : гісторыя і сучаснасць : матэрыялы міжнар. навук. канф., Мінск, 16 мая 2003 г. / гал. Рэд. А. А. Каваленя. — Мн. : МДЛУ, 2003. — С. 130—132.
7. Нюрнбергский процесс: право против войны и фашизма / [Д. Гинзбургс, В. Н. Кудрявцев, Р. С. Кларк и др.] : Под ред. И. А. Ледях, И. И. Лукашука. — М. : Ин-т государства и права Рос. АН, 1995. — 263 с.
8. Нюрнбергский процесс : сб. материалов в 8 т. — М. : Юридическая литература, 1991—1999.
9. Семиряга, М. И. Как мы управляли Германией / М. И. Семиряга. — М. : Российская политическая энциклопедия, 1995. — 400 с.
10. Шарапа, А. В. Да пытання аб людскіх стратах у Другой сусветнай вайне / А. В. Шарапа, А. І. Гарадзейчык // Беларускі гістарычны часопіс. — 1996. — № 2. — С. 35—44.
Метадычныя парады
Пры разглядзе першага пытання трэба спыніцца на праблеме адкрыцця другога фронту. Адкажыце на пытанне, якую ролю ў перамозе над фашісцкай Германіяй адыграла адкрыцце другога фронту і якія дзяржавы Еўропы былі вызвалены саюзнікамі СССР па антыгітлерашскай кааліцыі. Раскажыце пра вызваленчы паход Чырвонай Арміі ў Еўропу, падзеі ў Польшчы, Балгарыі, Чэхаславакіі, Румыніі, Венгрыі, Аўстрыі. Завяршыце падрыхтоўку пытання аналізам Крымскай канферэнцыі. Нагадайце яе асноўныя пытанні і ахарактарызуйце пазіцыі краін-удзельніц канферэнцыі.
Наступнае пытанне звяртаецца да Берлінскай аперацыі, разгром германскай арміі, капітуляцыі Германіі і заканчэння вайны ў Еўропе. Таксама неабходна адлюстраваць вынікі і значэнне Патсдамскай канферэнцыі.
Разглядаючы трэцяе пытанне, студэнтам неабходна асэнсаваць, чаму СССР уступіў у вайну з Японіяй, на якіх умовах гэта адбылося і якія наступствы мела гэта рашэнне. Звярніце ўвагу на Манчжурскую аперацыю войск Чырвонай Арміі. Раскажыце пра бамбардзіроўкі ЗША Херасімы і Нагасакі, капітуляцыю Японіі і заканчэнне Другой сусветнай вайны. Зрабіце вывад аб тым, якія асноўныя вынікі і ўрокі Другой сусветнай вайны.
Пры адказе на чацвертае пытанне трэба ўважліва разгледзець, калі і з якой мэтай была створана ААН і чаму Беларусь з’яўлялася адной з краін-заснавальніц ААН. Раскажыце пра людскія і матэрыяльныя страты беларускага народа. Падводзячы вынік работы, адкажыце на пытанне, які уклад унес беларускі народ у барацьбу супраць фашізма ў гады Вялікай Айчыннай і Другой сусветнай войнаў, а таксама зрабіце агульны вывад аб міжнародным значэнні перамогі над германскім агрэсарам і яго саюзнікамі.
Разглядаючы апошняе пытанне, трэба расказаць як увекавечана памяць пра воінаў, партызан, падпольшчыкаў, патрыётаў, аддаўшых жыццё за Беларусь, як захоўваецца і ўшаноўваееца народная памяць пра гераічнае мінулае нашага народа.