- •Математикага
- •Эчтәлек
- •Аңлатма язуы
- •Мәктәпкәчә яшьтәге балаларның (уртанчылар төркеме) математик күзаллауларны үзләштерү үзенчәлекләре
- •1. Тема: Күп, бер. Зур, кечкенә
- •Эшчәнлекнең барышы:
- •2. Тема: Күп, бер. Көн, төн. Алда, артта, уңда, сулда, өстә, аста
- •Эшчәнлек барышы:
- •Эшчәнлек барышы:
- •3. Тема: Зуррак, кечерәк. Түгәрәкләр һәм квадратлар
- •4. Тема: Тигез, никадәр, шулкадәр; зуррак, кечерәк. Квадрат һәм өчпочмак. Озын, кыска
- •Эшчәнлек барышы:
- •5. Тема: 2 санының оешуы. Уң, сул
- •Эшчәнлек барышы:
- •6. Тема: 2 саны. Уңга, сулга, алга, ескә
- •Әшчәнлекнең барышы:
- •7. Тема: 3 кә кадәр санау. Геометрик фигуралар
- •Эшчәнлек барышы:
- •8. Тема: 3 кә кадәр санау. Предметларны иңе, буе,
- •1 Калынлыкларына карап чагыштыру
- •Эшчәнлек барышы:
- •9. Тема: 4 санының оешуы. Түгәрәк, квадрат, өчпочмак. Алга, артка, сулга, уңга, өскә, аска
- •Эшчәнлек барышы:
- •10. Тема: 4 кә кадәр санау. Алда, артта
- •Эшчәнлек барышы:
- •11. Тема: 5 санының оешуы. Озынрак, кыскарак
- •12. Тема: 5 кә кадәр санау. Төрле ераклыкларда урнашкан предметларның санын билгеләү. Түгәрәк
- •Эшчәнлек барышы:
- •13. Тема: Әйтелгән санга туры китереп, предметларны санаргаөйрәтү. Ерак, якын
- •Эшчәнлек барышы:
- •14. Тема: Озын, кыска, озынрак, кыскарак. Күбрәк, әзрәк
- •Эшчәнлек барышы:
- •15. Тема: Киңрәк, таррак. Озынрак, кыскарак. 5 кә кадәр санау
- •16. Тема: Турыпочмаклык. 5 кә кадәр санау. Иңе, буе төшенчәсе
- •Эшчәнлек барышы:
- •17. Тема: Үрнәк фигурага карап санарга өйрәнү. Түгәрәк, квадрат, турыпочмаклык, өчпочмак
- •Эшчәнлек барышы:
- •18. Тема: Аралары төрле булган предмет төркемнәрен чагыштыру. Иңе, буе, биеклеге
- •Эшчәнлек барышы:
- •19. Тема: Предмет зурлыгының саннан бәйле түгеллеге. Иңе, буе, биеклеге
- •Эшчәнлек барышы:
- •20. Тема: Предметлар формасының саннан бәйле түгеллеге.
- •5 Кә кадәр санау. Озынрак, кыскарак. Ераграк, якынрак
- •Эшчәнлек барышы:
- •21. Тема: Предметлар санының урнашу формасына бәйле түгеллеге.
- •4 Кә кадәр санау. Ераграк, якынрак
- •Эшчәнлек барышы:
- •22. Тема: Предметлар санының ераклыкка бәйле түгеллеге.Уңда, сулда. 5 эчендә санау
- •Эшчәнлек барышы:
- •23. Тема: Өч предметны озынлыкларына нисбәтле чагыштыру, 5 кә кадәр сакау. Предметлары үзара төрле ераклыкта урнаштырылган төркемнәр арасында тигезлекне билгеләү
- •Эшчәнлек барышы:
- •24. Тема: Предметлары үзара төрле ераклыкта урнаштырылган төркемнәр арасында тигезлек һәм тигезсезлекне билгеләү. 5 эчендә санау. Тәбәнәк, биек
- •Эшчәнлек барышы:
- •25. Тема: Иң тар, бераз киңрәк, бик киң. 5 кә кадәр санау
- •Эшчәнлек барышы:
- •26. Тема: 5 кә кадәр санау. Үрнәккә карап санау:Киңлек
- •Эшчәнлек барышы:
- •27. Тема: Калын, нечкә, бик нечкә. Предметлары үзара төрле аралыкта урнаштырылган төркемнәр арасында тигезлек һәм тигезсезлекне билгеләү
- •Эшчәнлек барышы:
- •28. Тема: Бармаклар белән капшап исәпләү. Калын, нечкәрәк, бик нечкә
- •Эшчәнлек барышы:
- •29. Тема: Биек, тәбәнәк, биегрәк, тәбәнәгрәк. Үрнәк нигезендә предметларны санау. Өскә, аска
- •Эшчәнлек барышы:
- •30. Тема: 5 предмет арасында озынлыкларына бәйле рәвештә нисбәт урнаштыру. Геометрик фигуралар. 5 кә кадәр санау
- •Эшчәнлек барышы:
- •31. Тема: 5 кә кадәр санау. Предметларны биеклекләре буенча чагыштыру
- •Эшчәнлек барышы:
- •32. Тема: Аталган сан буенча исәп. Геометрик фигуралар
- •Эшчәнлек барышы:
- •33. Тема: Предметларны киңлекләренә карап чагыштыру. Бармаклар белән капшап исәпләү
- •Эшчәнлек барышы:
- •34. Тема: Предметларны биеклекләренә карап чагыштыру
- •Эшчәнлек барышы:
- •35. Тема: Шар, куб, цилиндр. Тәртип буенча санау
- •Эшчәнлек барышы:
- •36. Тема: Пространствода ориентлашу. Кычкырып санау. Геометрик фигуралар
- •Эшчәнлек барышы:
- •I. 5 кә кадәр саный белү һәм күләм турындагы белемнәрнең дәрәҗәсе
- •II. Зурлык эталоннары турындагы белемнәрнең дәрәҗәсе
- •1. «Өйләр» дидактик күнегүе.
- •III. Геометрик фигуралар турындагы белемнәрнең дәрәҗәсе
- •1. «Бер үк фигураларны тап» дидактик уены.
- •2. «Нәрсә нәрсәгә охшаган?» уен күнегүе.
- •IV. Пространствода ориентлашу
- •1.«Кая барып нәрсә табасың» дидактик уены.
- •V. Вакыт аралыгында ориентлашу
- •1. «Крошка ярдәм итик» уен күнегүе
- •Кулланылган әдәбият
Эшчәнлек барышы:
«Исәнме!» иртәнге күрешү күнегүе.
Уң кулның бармаклары, чиратлашып, сул кулның бармаклары белән исәнләшеп чыга:
Исәнме, алтын кояш!
Сәлам, зәңгәр күк йөзе!
Исәнме, ирекле җилкәй!
Иркен һәм киң Җир йөзе!
Сәламлибез без сине!
«Киң һәм тар тасмалар» дидактик күнегүе.
Крош урман хайваннарының балалар бакчасында кунакта булып кайтты. Урман хайваннарына шундый бирем биргәннәр, алар өчен ул катлаулырак икән. Крош сезнең акыллырак булуыгызны белә, шуңа да ул бу биремне сезгә алып килгән. Ярдәм итәбезме? (Әйе.) Менә ул конверт, аның эчендә бирем бар. (Тәрбияче, конвертны ачып, тасмаларны ала һәм фланелеграфта урнаштыра.) Игътибар белән карагыз әле: алар бертигезме? (Б. җ.) Алар нәрсәләре белән аерыла? (Аларның киңлекләре төрле.) Алсу, иң киң тасманы күрсәт әле. (Күрсәтә.) Алинә, иң тар тасманы күрсәт әле. (Күрсәтә.) Алсу һәм Алинә нинди тасмаларны күрсәттеләр? (Иң киң һәм иң тар тасмаларны күрсәттеләр.) Ислам, тасмаларны иң киңеннән башлап иң тарына кадәр тезеп чык әле. Аларны тәртип буенча тезәр өчен, һәр сайлаган саен, иң киң тасманы табарга кирәк. Ислам, син тасмаларны тезә бар һәм нәрсә эшләгәнеңне беагә сөйлә. (Иң киң тасма, таррак тасма, монысы тагын да таррак, монысы тагын да таррак һәм иң тар тасма.) Балалар, әйдәгез, бергә тикшерик. (Тикшерәләр.) (Б. а.) Афәрин, Ислам! Син бу тасмаларны бик пөхтә итеп тездең. Хәят, бу тасмаларны тагын ничек итеп тезеп булыр иде? (Иң тарыннан башлап иң киңенә кадәр тезеп булыр иде.) Әйдә, тезеп чык әле. Хәят, тасмаларны ничек тезгәнеңне сөйләп чык әле. (Һәр сайлаган саен, иң киң тасманы таптым.) Балалар, хәзер бөтенегез бергә тасмаларны тезелү тәртибендә атап чыгыйк. Тар, киңрәк, тагын да киңрәк, тагын да киңрәк, иң киң. Афәрин, балалар, биремне бик әйбәт итеп үтәдегез. Тасмалардан кала тагын нәрсәләр киңрәк була ала? (Елга, шарф, билбау, сукмак, китап һ.б.) Балалар, сезнең ничек тырышып эшләгәнегезне күреп, Крош бик шатланды, ул хәзер урман хайваннарына да барысын да күрсәтә алачак.
«Өч аю» физкультминуткасы.
Өч аю өйгә кайта: Балалар бер урында атлыйлар.
Әтиләре иң зуры, Кулларын өскә күтәрәләр,
Әниләре кечерәк, алга сузалар, чүгәләп, аю баласы булып
Ә малай бәби икән. атлыйлар. Басалар һәм шалтыравык
Кулында шалтыравык, чыңлаткан кебек
Дең-дең, дең-дең иткән! кулларын болгыйлар.
«Иң киң һәм иң тар» дидактик күнегүе.
Аюлар өйгә кайткан. Аларның ашыйсылары килгән. Ә ашар алдыннан нәрсә эшләргә кирәк? (Кулларны юарга һәм сөлгегә сөртергә.) (Б. а.) Дөрес, аюларның өендә өч сөлге бар икән. Аларның киңлекләре төрле. Иң киң сөлге кайсы аюныкы дип уйлыйсыз? (Әти аюныкы.) (Б. а.) Ә әти аюның сөлгесеннән бераз гына таррак сөлге кемнеке? (Әни аюныкы.) Дөрес! Бәби аюга нинди сөлге кала инде? (Иң тар сөлге.) Өстәлләрегездә төрле киңлектәге тасмалар салынган конвертлар бар. Аларны иң тарыннан иң киңенә кадәр тезеп чыгыгыз әле. Һәр аюга берәр сөлге булсын. Афәрин! Ничек тездек инде? (Иң киң сөлге, аннары таррак сөлге һәм иң тар сөлге.) Хәзер сөлгеләрне башкачарак тезеп чыгыгыз. Алдан иң тар сөлгене куегыз. (Балалар биремне үтиләр.) Әйтеп чыгыйк әле. (Иң тар сөлге, киңрәк сөлге, иң киң сөлге.) (Б. а.) Булдырдыгыз, балалар! Аюлар, кулларын юып сөлгеләргә сөртеп, ашарга утырдылар. Бик тәмләп сыйландылар.
«Конфетлар — ирисләр» дидактик күнегүе.
Һәр смешарикның өендә конфетлар саклана. Бүген Крош безгә конфетлар — ирисләр салынган кечкенә капчыклар алып килде. Артур, капчыкта ничә ирис бар икәнен санап күрсәт әле. (Тагын берничә баланы чакырып, ирисләрне капшап карап саната.) Афәрин! Артур, син ничә конфет санадың? (Башка балаларга да шул ук сорауны бирә.) (Б. җ.) Дусларым, сез бик яхшы итеп саный беләсез икән. Мин бик сөендем! (Ахырда Крош балаларны ирисләр белән сыйлый.)
Рефлексия.
Балалар, сезгә нәрсәләр ошады? Иң истә калган бирем кайсы булды?
