Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Формальные модели в юридической науке и технике. Монография

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
07.09.2026
Размер:
1 Мб
Скачать
☆
      :
 «из A логически следует (выводимо) B» , если
и только если высказывание (AޔB) невыполнимо, т. е. ложно во всех мо-) невыполнимо, т. е. ложно во всех мо- делях.
  X  ,   -X  ,   -  ,   ­    m (,  m   X). -X). -). -  X ,     X ,  :  X ,     X .
    «  »,
49
 « »
.       -
 :  FޔB     -     ­,   FޔB = BޔB = 0.
     -  ­,       ­   . ,    ­   F
1ޔF2ޔF3
 :
F = [(Aĺ(BޕA))ޔ(Bĺ(AޔD))ޔ(Dĺ(BޕA))].
         (    B)   ,  ­  . ,
(Aĺ(BޕA))ޔ(Bĺ(AޔD))ޔ(Dĺ(BޕA))ĺB = (AޕB)ޔ(Bޕ(AޔD))ޔ(DޕBޕA)ĺB = (AޔB)ޕBޔ(AޕD))ޕ(AޔBޔD)ޕB = 1.
       ­    .    ,           .            — , , – -,    .,           . ,       t = 0,016    -   : (Aĺ(Bޕ
A))ޔ(Bĺ(AޔD))ޔ(Dĺ(BޕA)) = (AޕAޕB))ޔ(BޕAޔD))ޔ(Dĺ(BޕA)) = (AޕB)ޔAޔD))ޔ(Dĺ(BޕA))ޕ(AޕB)ޔBޔ(Dĺ(BޕA)) =
(AޔAޔD))ޔ(Dĺ(BޕA))ޕ(AޔBޔD)ޔ(Dĺ(BޕA))ޕ(AޕB)ޔBޔ(Dĺ(BޕA)) =
49
Мендельсон Э. . . . 303.
91
(AޔBޔD)ޔ(Dĺ(BޕA))ޕ(AޕB)ޔBޔ(Dĺ(BޕA)) = Bޔ(AޔDޕAޕB)ޔ(Dĺ(BޕA)) = Bޔ(AޕBޕD)ޔ(Dĺ(BޕA)) = Bޔ(BޕD)ޔ(Dĺ(BޕA)ޕBޔAޔ(Dĺ(BޕA) =
AޔBޔ(Dĺ(BޕA)ޕBޔBޔ(D
ĺ(BޕA)ޕBޔDޔ(Dĺ(BޕA) =
Bޔ(Dĺ(BޕA)ޕBޔDޔ(Dĺ(BޕA) = Bޔ(Dĺ(BޕA) = (AޕBޕD)ޔB = AޔBޕDޔBޕB = DޔBޕB = B.
 ,        ­   ,    ­ : ,            ,            ­, ..    , .     ­       ­ ,     ­ .
3.2. 
    ,   , .    , , ­   ( )       ,   ,  ,    . ,      «   »    ­—        A
  ,     . 
iĺBi
,                (. 4),       ­   ()   .
     ­  ,       ,    .    ­          ­,        .      (FOL)        ,     ­ ,     ,  ­   —     .
92
  ()    , , ­,   ..
 —    n-   . «»      ­.     ,  : , , .   : ­,  ,  ,   , ­.   (, ,  ..)      -   ­      .     .    ­, .. ,     («» ­)    «»  . ­,  « »  « »  ­  .
       ,    .   ­    ,  , ­  ;    ,    .  (­)    :
предикат (терм1, терм2, терм3… ),
  «»   , ­    — ,  ,   ,   f(t  t
, t2, t3 … tn —   (), 
1
, t2, t3 … tn),  f —  ,
1
   .   ­   ,   —  ­   .      (    ),  ,      ,   ­,     .
      ­  .    (     ),  (   — )   , ­    ,     ­         ,  ( A  All) —  , -
93
  «», «», «»  ..,  ( E  Exist) —  ,    «- », «», «», «»  . .   ­     .
        ­  ,     
50
:
xP(x)ĺP(y);
P(y)ĺxP(x).
    : -  ­  ĺA(x)  ĺxA(x),  -    A(x)ĺ x A(x)ĺ,  x     A(x) 51. ­               ,           .
           
52
. ­     2, . . ,        .    ,           :
 4.     
  
 



 
A ()  S  P x (S(x)ĺP(x)) E ()  S   P x (S(x)ĺP(x)) I ()  S  P x (S(x)ޔP(x)) O ()  S   P x (S(x)ޔP(x))
    254  , .. 254
 :
50
Поспелов Д. А.  .    -
. ., 1989. . 51–52 ; Клини С.  . ., 1973. . 133.
51
Поспелов Д. А. . . . 52 ; Клини С. . . . 133, 145.
52
  . . ,        ,      .    ,       ,   — ,  .
94
/ M/P /  P/M, / S/M /  M/S, / S /  P,
 S, M  P (,    )    ,   «/»   . ­  24  ,       . ,     («Barbara»),   
 S  M.  M  P. ,  S  P,
     :
x(S(x)ĺM(x)), x(M(x)ĺP(x)) _ x(S(x)ĺP(x)).
    ,   modus ponens:
x(S(x)ĺM(x)), xS(x) _ xM(x)
53
      
:
(AĺB)ޔ(Bĺ)ĺ(Aĺ).
,    (..   0), ­  .      ,   ,     , ­    (. . 2.1).
Закон тождества:   ,   ­ ,       ( «­ S  S»):
xS(x)ĺS(x).
      «»,  ­ , «     - ».         ­.
Закон устранения противоречия:       P    :
x(P(x)ޔP(x)).
  : «,              ,      ». ­,       ­   .
     : «…         ,   -
53
Клини С. . . . 26, 174.
95
   ,  ».    акон исключенного третьего:      S     : «x  P»  «x   P»:
x(P(x)ޕP(x)).
,       ,        ­:
1)    ;
2)       ;
3)   ,     -
  .
  , «      („ -  -  -“)   („   -  -“); ­ , , : 1) ,   ­     2)      »
54
.  —    ,   ­   modus ponens: если A, то B; A истинно, поэтомуB.   ,       ,    ,  .         (.. ­,     ),    ,  ­,         ­.  ,   ,     «  ».          ­     (   ­ ).          : «,  ­   ,    
55
,  »
.
, ,      .     , ­      — , ­, .  ,   
54
Иеринг Р.        . ., 1875.
. 43, 44.
55
Милль Дж. С.     . ., 1900.
.763.
96
  — , .   ­     —       (),     ,  ,   .   ­    — , , ­, .      —    ,  ,  ­.    —   ,   ,  -  «­»  «».
      ,    ­    (      )       ­ ,     ­  .      ,   ­         .
       ­  ,    .   . .
  ,     ,    ,  ­.   Nono,     ,   ,          .    ­:
1) «…   ,  -
  ,  »:
x, y, z American(x)ޔWeapon(y)ޔSells(x, y, z)ޔHostile(z)ĺCriminal(x)
      . ­       ­,      ,     
56
.   ,      ­,    :
American(x)ޔWeapon(y)ޔSells(x,y,z)ޔHostile(z)ĺCriminal(x);
2) «…  Nono   »:
x Owns(Nono, x)ޔMissile(x).
56
Рассел С., Норвиг П. . . .385.
97
 5.      
 
American(x)ޔWeapon(y)ޔSells(x,y,z)ޔ Hostile(z)ĺCriminal(x)
Owns(Nono, M Missile(M1)
Missile(x)ޔOwns(Nono,x)ĺSells (West,x,Nono) American(West) {   -   -
Missile(x)ĺWeapon(x) { —  } Enemy(x, America)ĺHostile(x) {   -   -
Enemy (Nono, America) { Nono   - Nono   -Nono   -   -
)
1
{   ,   ­ ,  }
{  Nono  -  Nono  -Nono  -  ­ } {        }
 }
 }
  }
   ,          ,  ­  (     ): Owns (Nono, M Missile (M
)
1
)
1
   ,   ,   . 5    .
      ­ ,     ­ Prolog.     :   ( )      ­,   ,    ­  .     ,       ,    ,      (  ­)    .    ­    ,      ­,     .   Prolog       ­  . ,     5,    Prolog,   :
riminal(X): — american(X), weapon(Y), sells(X,Y,Z), hostile(Z).
98
      ­,   —   . Prolog        ( ­)        ­   .    Prolog -Prolog - ­      (..  ,        ,   ,  )    .  ­       , ­  (    ,  ).
 Prolog    ,   -Prolog    ,   -    ,   ­   ,   ­  ,   Prolog-        ­   ,   .          Prolog     -Prolog     -     ­,     ,   ­,     ,    Oblog,    - 
57
.
3.3. 
 « »   ,      ,  .      ,   —     .        , ,   ,  .   XIX .
             .   (Collins)    (Quillian)  -Collins)    (Quillian)  -)    (Quillian)  -Quillian)  -)  ­,         ,        ­       .  -
57
Gordon T. F. Some Problems with Prolog as a Knowledge Representation Language
for Legal Expert Systems // Yearbook of Law Computers and Technology. V. 3. 1987. P. 5267.
99
 6.   
 (,) _ (, )  (, )  (,  )  (, )  (, )  ( 20, )  (, )  (,  )  (,  )  (,  )
 (, )  (,  )  (, )  (, )  (, )  (, ) C (, )  (, )  (, )  (, )  (, )  (,  )
 (, )  (, )  (6 , )  (, )  (, )  (, )  (5000 , ) _ (, )  (, )  (, )  (, )  (, )
,       ,     .          ,   .
.,     , ­   ,     .      «   » ­  агент, реципиент, объект.      , , , . , ­   ,   -,  ­    .          ,   ,  
58
.  6          ­ ()     .
58
Simmons R., Slocum J. Generating English, discourse from semantic networks. Com-Generating English, discourse from semantic networks. Com- English, discourse from semantic networks. Com-English, discourse from semantic networks. Com-, discourse from semantic networks. Com-discourse from semantic networks. Com- from semantic networks. Com-from semantic networks. Com- semantic networks. Com-semantic networks. Com- networks. Com-networks. Com-. Com-Com-
munications of the ACM, 1972. V.15. No. 10. P. 891–905.
100
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]