Добавил:
ivanov666
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:Татар әдәбияты (1920-1930 еллар). Татарская литература (1920-1930 годы). 44.03.05 «Педагогик белем бирү» (ике профиль), «Туган тел һәм әдәбият, рус те
.pdf
дҽшми. Сҽлам ҽйтегез. Ташкент багларында. Күмелгҽн эзлҽр истҽлеге.
Очрашырбыз ҽле.
Усманов Ш. Канлы кҿннҽрдҽ. Ил кызы. Краском мҽхҽббҽте. Гает
корбаны. Ачылган йозак. Легион юлы.
Фҽйзи Ҽ. Флейталар. Яшьлек. Умырзая. Элегия. Дала һҽм кеше.
Фҽйзи М. Ак калфак. Урал суы буенда. Асыльяр.
Реферат темалары
1. Г.Ибраһимовның «Кызыл чҽчҽклҽр» ҽсҽрендҽ образлар
системасы аркылы социаль катламнарның бирелеше.
2. Г.Ибраһимовның «Казакъ кызы» романында күтҽрелгҽн
иҗтимагый мҽсьҽлҽлҽр.
3. Татар ҽдҽбиятында ачлык темасының яктыртылуы.
4. Һ.Такташның «Җир уллары трагедиясе»ндҽ мҽңгелек
проблемалары.
5. К.Тинчурин – комедия остасы.
6. Ш.Усманов ҽсҽрлҽрендҽ чынбарлык һҽм романтика.
7. Ш.Камалның «Матур туганда» романында матурлык
тҿшенчҽсенең сыйнфыйлык аша бирелүе.
8. Т.Гыйззҽт ҽсҽрлҽрендҽ татар крестьяннарының иҗтимагый
яшҽеше.
9. К.Нҽҗминең «Язгы җиллҽр» романында образлар системасы.
10. Г.Бҽширов : «Намус» романының сюжет - композиция
үзенчҽлеклҽре.
11. Ф.Хҿсни – «Җҽяүле кеше сукмагы» ҽсҽрендҽ кеше язмышын
бҿтен катлаулылыгында бирүе.
12. И.Газинең «Онытылмас еллар» трилогиясендҽ Татарстан
җирендҽ булган тарихи вакыйгаларның бирелеше.
13. Россия халыклары ҽдҽбиятларында соҿиалистик иҗта
методының үсүе.
14. 1920 елларда татар поэзиясенең үзү үзенчҽлеклҽре
15. 1920-30 елларда авл тормышының ҽдҽби ҽсҽрлҽрдҽ сурҽтлҽнүе
(бер автор мисалында).
«1920-30 еллар татар ҽдҽбияты» курсы буенча якынча
51

имтихан сораулары
1. Гражданнар сугышы елларында татар ҽдҽбияты.
2. Егерменче еллар татар шигърияте.
3. Гражданнар сугышы елларындагы татар ҽдҽбиятында ике
юнҽлеш: шҽфкатьлелек, ҽхлак темалары һҽм идеологияне
пропагандалау, кҿрҽш темасы.
4. Егерменче еллар татар прозасы.
5. Утызынчы еллар татар шигърияте.
6. Г.Ибраһимовның «Тирҽн тамырлар» романына анализ.
3. К.Тинчурин. «Зҽңгҽр шҽл» мелодрамасында конфликт.
Авторның персонажларга мҿнҽсҽбҽте.
4. К.Тинчуринның «Сүнгҽн йолдызлар» драмасына анализ.
5. Г.Ибраһимов. «Алмачуар» хикҽясендҽ тҿп герой бҽялҽмҽ.
6. К.Тинчурин. Тормыш юлы һҽм күпкырлы эшчҽнлеге.
7. Г.Ибраһимовның «Яңа кешелҽр» пьесасында шҽфкатьлелек
идеясе.
8. Г.Ибраһимовның Октябрь инкыйлабыннан соңгы иҗатына хас
үзенчҽлеклҽр.
9. К.Тинчуринның «Сүнгҽн йолдызлар» драмасы. Ҽсҽрдҽге
конфликтлар һҽм аларның үзара бҽйлҽнеше.
10. К.Тинчуринның «Американ» комедиясе. Яшьлҽр образы.
11. М.Гафури. «Шагыйрьнең алтын приискасында» повестендҽ
игелеклелек темасы.
12. Утызынчы еллар татар прозасы.
13. Егерменче-утызынчы елларда драматургия.
14. Г.Кутуй. «Тапшырылмаган хатлар». Ҽсҽрдҽге эчке конфликт.
15. Ш.Камал. «Матур туганда» романына анализ.
16. М.Галҽүнең «Болганчык еллар» романына анализ.
17. Г.Ибраһимов. «Тирҽн тамырлар» романы. Ҽсҽрдҽ кеше
язмышын социаль шартларга буйсынуы.
18. Н.Исҽнбҽт. «Хуҗа Насретдин» комедиясенҽ анализ.
19. Г.Ибраһимов иҗатын чорларга бүлү һҽм үзенчҽлеклҽре.
20. Ҽ.Фҽйзи. «Элегия» шигыренҽ анализ. Шигырьнең субъектив
эчтҽлеге.
21. Т.Гыйззҽт пьесаларында сыйныфлар каршылыгы.
22. М.Ҽмирнең «Хикмҽтуллинның маневрда күргҽннҽре» ҽсҽре.
Анализ.
23. Г.Ибраһимов. «Кызыл чҽчҽклҽр» повесте. Анализ.
52

24. М.Гафури. «Кара йҿзлҽр» повесте. Усаллык һҽм шҽфкатьлелек
темасының яңача ачылуы.
25. М.Ҽмирнең «Агыйдел» повестенҽ анализ.
26. Х.Туфанның егерменче елларда язылган поэмаларында
күтҽрелгҽн тема-проблемалар.
27. Г.Ибраһимов. «Кызыл чҽчҽклҽр». Дуслык хисенең сыйнфый
кҿрҽш хисеннҽн ҿстенлеге.
28. Х.Туфан иҗатында лирик башлангычның кҿчҽюе.
29. Г.Бҽшировның «Сиваш» повестенҽ анализ.
30. Т.Гыйззҽт. «Чаткылар» пьесасы.
31. М.Ҽмир. «Агыйдел» повестендҽ Агыйдел образы.
32. Х.Туфан. «Ант» поэмасын катламнар буенча анализлау.
33. Х.Туфан. «Сҽлам ҽйтегез» шигыренҽ анализ.
34. М.Галҽүнең «Мҿһаҗирлҽр» романында авылдашларның
Тҿркиядҽ күргҽннҽре.
35. Мҿһҗирлек ҽдҽбияты. Чит иллҽргҽ киткҽн ҽдиплҽр һҽм
аларның иҗаты.
36. М.Фҽйзи. «Галиябану» ҽсҽренҽ анализ.
37. М.Галҽүның «Болганчык еллар» романында сабантуй
вакыйгасы.
38. Х.Туфанның тормыш һҽм иҗат юлы.
39. Ш.Усманов. «Гает корбаны», «Ачылган йозак» хикҽялҽренҽ
анализ.
40. Гражданнар сугышы елларында драматургия.
41. Г.Исхакыйның инкыйлабтан соңгы тормыш юлы һҽм иҗаты.
42. Ф.Ҽмирхан. «Шҽфигулла агай» хикҽясенҽ анализ.
43. Һ.Такташ. «Җир уллары трагедиясе»ндҽ геройлар бирелеше.
44. Социалистик реализм.
45. Н.Исҽнбҽт. «Син сазыңны уйнадың» шигыренҽ анализ.
46. Һ.Такташ. «Мокамай» ҽсҽрендҽ шҽфкатьлелек темасы.
47. Һ.Такташ. «Ак чҽчҽклҽр» шигыренҽ анализ.
48. Т.Гыйззҽтнең «Чаткылар» пьесасында сурҽтлҽнгҽн староста
ҿендҽге вакыйга.
49. Ф.Ҽмирхан. «Чҽчҽклҽр китерегез миңа». Анализ.
50. Һ.Такташ. «Җир уллары трагедиясе»ндҽ субъектив эчтҽлек.
51. Һ.Такташ. «Болай... гади җыр гына» шигыренҽ анализ.
52. Ҽ.Фҽйзи. «Умырзая» шигыренҽ анализ.
53. Т.Гыйззҽт. «Чаткылар» ҽсҽренҽ анализ.
54. Х.Туфанның ике эчтҽлекле шигырьлҽре.
53

55. Егерменче-утызынчы еллар татар ҽдҽиятының тҿп
үзенчҽлеклҽре.
56. Х.Туфан. «Узып барышлый» шигыренҽ анализ.
57. Г.Ибраһимов иҗатының тҿп үзенчҽлеклҽре.
58. Һ.Такташның үз язмышы.
59. Т.Гыйззҽт. «Чаткылар», «Наемщик» ҽсҽрлҽрендҽ сыйныфлар
каршылыгы.
60. Гражданнар сугышы елларында татар ҽдҽбияты.
61. Х.Туфан. «Ак каен», «Озату», «Лу-и-зааа…» шигырьлҽренҽ
анализ.
62. К.Тинчурин иҗатының тҿп үзенчҽлеклҽре.
63. Х.Туфан. «Ҽ йолдызлар дҽшми» шигыренҽ анализ.
64. М.Ҽмир. «Хикмҽтуллинның маневрда күргҽннҽре» ҽсҽренең
сюжеты.
«20-30 еллар татар ҽдҽбияты» курсыннан тестлар
I вариант
1. Язучыларны туу вакытлары буенча тҽртипкҽ сал
а) М.Ҽмир
ҽ) Һ.Такташ
б) Х.Туфан
в) Г.Ибраһимов
2. Х.Туфанныкы булмаган шигырьне ата
а) «Узып барышлый»
ҽ) «Үтеп барышлый»
б) «Ак каен»
в) «Озату»
3. М.Гафуриның «Шагыйрьнең алтын приискасында» ҽсҽрендҽ
кайсы шагыйрь турында сүз бара
а) Сҽгыйть Сүнчҽлҽй
ҽ) Закир Рҽмиев
б) Шҽехзадҽ Бабич
в) Х.Туфан
4. Авторларны һҽм ҽсҽрлҽрне тҽңгҽллҽштер
а) Хҽсҽн Туфан а) «Син сазыңны уйнадың»
ҽ) Һади Такташ ҽ) «Кызыл чҽчҽклҽр»
б) Нҽкый Исҽнбҽт б) «Ак чҽчҽклҽр»
54

в) Галимҗан Ибраһимов в) «Ак каен»
5. Тҽңгҽл китерегез.
а) Һади Такташ а) футуризм
ҽ) Кави Нҽҗми ҽ) соцреализм
б) Гадел Кутуй б) символиизм
в) Галимҗан Ибраһимов в) имажинизм
6. Гомҽр Бҽшировның «Сиваш» повестенда гҽүдҽлҽнгҽн сугыш
а) гражданнар сугышы
ҽ) Бҿек Ватан сугышы
б) беренче бҿтендҿнья сугышы
в) Пугачев восстаниесы
7. Гражданнар сугышы чоры шигъриятендҽ ҿстенлек алган жанр
а) публицистик-агитациялҽү
ҽ) мҽхҽббҽт (интим)
б) пейзаж.
8. Ҽсҽрлҽрне һҽм авторларны тҽңгҽл китер.
а) Мҽхмүт Галҽү а) «Хуҗа Насретдин»
ҽ) Нҽкый Исҽнбҽт ҽ) «Алтынчҽч»
б) Муса Җҽлил б) «Мҿһаҗирлҽр»
9. Темаларны ҽсҽрлҽргҽ тҽңгҽл китер.
а) сыйнфый кҿрҽш а) «Тҽгъзия»
ҽ) ачлык ҽ) «Кызыл чҽчҽклҽр
б) колхозлашу б) «Чаткылар»
в) дуслык в) «Матур туганда»
10. Ҽдиплҽрне һҽм алар булган урыннарны тҽңгҽл китер
а) Һ.Такташ а) Тҿркия
ҽ) Х.Туфан ҽ) Оренбург
б) Г.Исхакый б) Бохара
в) М.Җҽлил в) Урал
11. Шагыйрьлҽр арасыннан гыйсъянчы булуы белҽн танылу
алганын ата
а) С. Рҽмиев
ҽ) Һ.Такташ
б) М.Гафури
в) Н.Исҽнбҽт
12. Гражданнар сугышында катнашкан язучы
а) Г.Бҽширов
ҽ) К.Тинчурин
б) Ш.Камал
55

в) Ф.Ҽмирхан
13. «Кызыл байрак» шигыренең авторы
а) Ф.Бурнаш
ҽ) М.Гафури
б) Г.Камал
в) К.Ҽмири
14. Бирелгҽн ҽдиплҽрне үлгҽн еллары белҽн тҽңгҽл китер
а) 1931 а) Хҽсҽн Туфан
ҽ) 1981 ҽ) Һади Такташ
6) 1937 б) Г.Ибраһимов
в) 1938 в) Г.Исхакый
г) 1954 г) Ш.Усманов
15. «Канлы кҿннҽрдҽ» һҽм «Яңа кешелҽр» исемле пьесаларның
жанры
а) героик драмалар
ҽ) тарихи-революцион драмалар
б) трагедиялҽр
в) музыкаль драмалар
16. Ш.Камалныкы булмаган ҽсҽр
а) «Таң атканда»
ҽ) «Мактаулы заман»
б) «Козгыннар оясында»
в) «Таулар»
17. Партиянең «Интернационал» җырын татарчага тҽрҗемҽ итүче
шагыйрьне ата
а) Г.Тукай
ҽ) Х.Туфан
б) Ҽ.Фҽйзи
в) Һ.Такташ
18. Ф.Ҽмирханның «Шҽфигулла агай» хикҽясе язылган елны ата
а) 1925
ҽ) 1928
6) 1924
в) 1919
19. Ш.Усмановның тугач бирелгҽн исеме
а) Шамил
ҽ) Габдулла
б) Усман
в) Хҽйрулла
56

20. «Хуҗа Насретдин» ҽсҽренең жанры
а) водевиль
ҽ) мюзикл
б) комедия
в) трагедия
21. М.Гафуриның «Кызыл байрак» ҽсҽрендҽге тҿп теманың тҿре
а) тарихи
ҽ) мҽңгелек
б) милли
в) персональ
22. Г.Бҽшировның «Сиваш» повесте нинди иҗат алымы белҽн
язылган
а) соцреализм
ҽ) мҽгърифҽтчелек реализмы
б) тҽнкыйди реализм
в) берсе дҽ дҿрес түгел
23. Мҽҗит Гафуриның Совет хакимиятенҽ мҿнҽсҽбҽте
а) шатланып каршы ала
ҽ) кире кага
б) урталыкта кала
в) икелҽнеп кала
II вариант
1. Авторларны һҽм ҽсҽрлҽрне тҽңгҽл китер
а) Таҗи Гыйззҽт а) «Күмелгҽн кораллар»
ҽ) Галимҗан Ибраһимов ҽ) «Җилкҽнсезлҽр»
б) Һади Такташ б) «Яңа кешелҽр»
в) Кҽрим Тинурин в) «Ташкыннар»
2. «Шагыйрьнең алтын приискасында» ҽсҽрендҽ шагыйрь образы
артында торган шҽхес
а) Дҽрдмҽнд
ҽ) Сҽгыйть Рҽмиев
б) Сҽгыйть Сүнчҽлҽй
в) М.Гафури
3. Гражданнар сугышы чоры поэзиясендҽ үткҽн һҽм бүгенгене
гҽүдҽлҽндерҽ торган тҿп алым
а) антитеза
ҽ) сынландыру
б) чагыштыру
57

в) метафора
4. Н.Исҽнбҽтнең тҿгҽл фамилиясе
а) Сабиров
ҽ) Исҽнбҽтов
б) Закиров
в) Галиев
5. Сҽхнҽ ҽсҽренҽ анализ ясаганда иң элек ачыклана торган
элемент
а) конфликт
ҽ) хис
б) проблема
в) тема
6. Ф.Ҽмирханның «Шҽфигулла агай» хикҽясе басылып чыккан
елны ата
а) 1924
ҽ) 1990
б) 1945
в) 1953
7. Ҽ.Фҽйзинең җыр булып киткҽн шигырен ата
а) «Флейталар»
ҽ) «Умырзая»
б) «Шагыйрь»
в) «Шҽһҽрдҽ яз»
8. Ҽдиплҽрне үлгҽн еллары буенча тҽртипкҽ сал.
а) Галимҗан Ибраһимов
ҽ) Шамил Усманов
б) Һади Такташ
в) Гаяз Исхакый
г) Хҽсҽн Туфан
9. Авылларны һҽм ҽсҽрлҽрне тҽңгҽллҽштер
а) Ҽдрҽс а) «Узып барышлый»
ҽ) Сыркыды ҽ) «Тапшырылмаган хатлар»
б) Кармҽт б) «Сыркыды авылы»
10. «Чҽчҽктҽн һҽйкҽл», «Сахра каны», «Ак каен» ҽсҽрлҽрен язган
шагыйрь
а) Х.Туфан
ҽ) Ф.Бурнаш
б) С.Сүнчҽлҽй
в) Ҽ.Сҽгыйди
58

11. Ш.Усманов иҗатын ныклап ҿйрҽнгҽн галимне ата
а) А.Яхин
ҽ) Т.Галиулин
б) А.Ҽхмҽдуллин
в) Д.Заһидуллина
12. Ҽсҽрлҽрне һҽм темаларны тҽңгҽллҽштер
а) ачлык а) «Идегҽй»
ҽ) колхозлашу ҽ) «Луиза»
б) тарих б) «Агыйдел»
в) мҽхҽббҽт в) «Адҽмнҽр»
13. Һ.Такташның «Мҽхҽббҽт тҽүбҽсе»ндҽ тҿп герой
а) Галлия
ҽ) Зҿбҽйдҽ
б) Мҽдинҽ
в)Алсу
14. «Мҽхҽббҽт», «Яшерен мҽхҽббҽт», «Син сазыңны уйнадың»
ҽсҽрлҽренең авторы
а) Н.Исҽнбҽт
ҽ) Ф.Бурнаш
б) Ҽ.Фҽйзи
в) К.Нҽҗми
15. Язучыларны аларнын ҽсҽрлҽре буенча тҽңгҽл китер
а) М.Фҽйзи а) «Җилкҽнсезлҽр»
ҽ) К.Тинчурин ҽ) «Тапшырылмаган хатлар»
б) Ш.Усманов б) «Галиябану»
в) Г.Кутуй в) «Канлы кҿннҽрдҽ»
16. Гражданнар сугышы чоры ҽдҽбиятында ҿстенлек алган жанр
а) пьеса
ҽ) роман
б) повесть
в) нҽсер
17. Т.Гыйзҽтуллинның (Ченҽкҽй) ачык хаты татар ҽдиплҽрен
гаеплҽргҽ мҿмкинлек бирүче оешманы ата.
а) «җидегҽнчелек»
ҽ) «сулф»
б) «солтангалиевчелек»
18. «Чҽчҽклҽр китерегез миңа» ҽсҽренең авторын ата
а) Х.Туфан
ҽ) Ф.Ҽмирхан
59

б) М.Гафури
в) Ф.Кҽрими
19. Конфликтларда катнашучыларны тҽңгҽллҽштер
а) Рамай а) Надир
ҽ) Исмҽгыйль ҽ) Хҽйри
б) Батырхан б) Җиһангир
в) Хуҗа Насретдин в) Сабир
20. Түбҽндҽге язучылардан нҽселе белҽн Ш.Мҽрҗҽнигҽ нисбҽтле
булганын күрсҽт
а) Г.Ибраһимов
ҽ) Ш.Усманов
б) М.Галҽү
в) Х.Туфан
21. Иҗат итҽ башлаулары буенча тҽртипкҽ сал
а) Һ.Такташ
ҽ) С.Сүнчҽлҽй
б) Х.Туфан
в) Ҽ.Фҽйзи.
22. Ш.Усмановның татар батальоны эшчҽнлеге хакында язылган
ҽсҽрне ата
а) «Канлы кҿннҽрдҽ»
ҽ) «Легион юлы»
б) «Ил кызы»
в) «Ачылган йозак»
24. Х.Туфанның «Ҽ йолдызлар дҽшми» шигырендҽ җил – ул...
а) табигать күренеше
ҽ) шымчы
б) зыялылар
в) шагыйрьлҽр
1. Х.Туфанның туган елы
а) 1901
ҽ) 1887
б) 1896
в) 1900
Х.Туфан
I вариант
60
Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]
