Балакан А. Буурл теегт

дан хурһарн түлкҗ чпкәд, бүкләр зальгад, түүндән ха

хад, цәәлзәд бәәв.

•— Цаг сслгәтә, хойр б .. кслкәтә, — болад Менитов махвд хахад үкҗәх худ өвгәп даларнь нудрмдхла. III а- гальдиновнн хоолд тесглгдсп махн, шилтә орс әркиг йораларнь цокхла, бөгләнь нсрж. һардгла әдл, тсдүкнд одж. тусв. Түүг гстҗәсн нохас, тер тасрха булалдад, хоорндан ксмклдәд, нсг-негән зуулдад, базһлдад, көлврлдәд, тоос

пүргүлв.

Чонс нохасас хүв махан булалдхар тиигән мөлкәд, тсднД чидлнь күршгог мсдәд, хәрү сууһад, дәкнәс Шаркннә мах булаҗ авх эвтә цаг учрхиг күләв. Мечитов худыннь тер бәәдлиг эс үзсн, эс медсн бәәдлтәһәр, өөктә махнг цөөк җаҗлад хооларн һульдрулад, нааһаснь чолун ааһта чаһрар ундан хәрүлнә/

- Цаг селгәтә, хойр..— гиҗ Шаркин давтад хозрҗ ннәһәд, бахан хаңһаҗ келнә. — Цагтан би чини өмн мөргҗ йовлав, ода чи, Чонс, мини көлд мөрг. Зуг би чамд одхларн даңгин шил әркән хавтхлад оддг биләв, чи мини герт негчн шил эрктэ'ирсн угач.

—Хоосн болхла яһнач? Бәәсн тоотым өлн җил долаһад авчксн болхла яһнач?. .

— Энчн хоосн эс бәәсн болхла, тер дала малан алдхн уга биләч, — гиҗ Мечитов Чонсин толһаһар худрна.

Шагальдинов, өөлхин орчд, х уульҗ сурна:

— Нег моһлцг мах өгхнчн, нег ааһ чаһр күртәхичн? Эс гиҗ нег арслң өгхнчя.

Эн саамла Мечитов,. Криницкий Иванд нөкд болад, хойр хәәснә дор һал түләд, иигән-тиигән хурлзад гүүҗәсн шамдһа Аакуг таньв. Ааку тедниг ирҗ суусн дарунь үзәд, көдлмшән кен йовҗ, худнрин хсорнд болҗах өршәңгү уга йовдлыг алдлго шинҗләд бәәнә.‘

— Чамд өгсн мөңгн харм! — болҗ Шаркин, суусн ормдан нәәхләд, теДүкнд үзгдсн Аакуһур зааһад, эргмдк улсан цуһар соңстха гиһәд, зөрц чаңһар хәәкрв:

— Чонс, чамд арслң өгхәр, тер Хар ДааҺна Хәбиһин көвүнд һурвн арслң өгнәв!

Шагальдинов худан йосндан тиим йовдл һарһвза гпҗ, сүрдәд, энд-тендән эврәннь күүтрин көвүд бәәх угаг хәләв, зуг нульмсар дүүрсн тер.үнә нүднд, Хәбйһин көвүн үзгдсн уга.

— Хей, Ааку, наарлч! — болҗ Мечитов хурһарн көвүг дуудв.

99

Ааку «яахв» гиси бәәдлтәһәр Иван Федорович тал хәләхлә, Крнницкнн үдрдәж келв:

_ Од, од, мөцг өгхәр бәәнә.

Лакуг бийүрп өөрдхяә, Мсчитов Шаркпн, хажудк Чонсан зааһад, күржңиҗ ппәһод кслв:

_ _ Эн анднд өгхлә, худгт хайсияа әдл, әркип лавкд үлдхмн. Түүнә орчд чп ав. «һахад чигн жилд нсг өдр бәәнә» гпно. Түүшлж, эндрк өдр —минй өдр, Би эндр овртә олзта арсм кечкүв.

Мсчнтовин атхулсн арслцга таалюриг , Ааку авхан, аль хәрү өгхән мсдҗ эс чадад, ормдан зогсхла, Ш^галь-

дпиов түүгинь булаҗ авхар, хазг көвүнүр дәврв.

— Ав, ав, — гиҗ Шаркин закв. —Эс гиж наадкчн са­

на тәвжәнә.

Чапрагин намрин яарм долан хонгтан болна. Криницкий Иван мөрнә мах чанад долан хонгтан хулдв. Түүнә дү. Дмитрий асхн болһн Ик Буурлас мах ачж ирнә, тср махинь Иван Федорович ики эрт босад чавчад, хойр хәәснд тәвҗ өгнә, Ааку арһс зергләд, хүүрә модар өр өгәд, һал орулад, болтлнь буслһна.

Зәңг-зә уга болад геедрҗ одсн Ааку генткн дала мөңГ хавтхлсн герүрн орҗ ирхлә, Цаһан түрүләд баахн көвүнь өздд, хулхач улсла /аньцад, хаҗһр хаалһд орсн болвза гиһәд сүрдв. Дәкәд Чапрагин яармд түүг ямаран көдлмш кесинь соңсад, седклнь төвкнв.

Эн йовдлын хөөн Ааку кесг эзнд көдлв', цуһар мектах үзүлнә, өңгәр зархар зүтклднә.

Нег дәкж, Паша Соколов келв:

—Не, Ока, салхин селгән ирв. Би йовнав.

—Хамаран? — гиҗ Ааку алң болв.

— Ростов балһс орад:

Сүүлин җилмүдт, көвүдин насн немх дутман, Паша Ааку хойр хая-хая. харһдг болв. Павел Соколов аду өскәч Корольков Яковин һарт, Манц^һолын телтр көвәд, кесг җилдән көдлв, Ока Годовик, заңнь эре боладв, аль тәвсн хөвнь тиим . боладв, көвүдин көлд цокгдсн мэч кевтә, нег эзнәс талдан эзнд тусад. нег байнас көөгдәд оңдан байнд заргдад йовж, хамань үнн бәәхиг, альднь зөв-учр чикинь медҗ чадад, даңгин тоолврта бәәдг бо­ лв.

—Тенд ю кехмч?,— болҗ Ааку һундл төрҗ, сурна.

—Эртәснь яһж медхв. Харһсн тоотынь кеж чадхув. һар бәәсн хөөп, көдлмш олдх.

1О0

ХОЙРДГЧ әңгнь

НҮДН ЭЭЛҺН 1.

Үвл җөөлн болчкад, цаста болв. Хәәлсн цаснас ш авсн һазр, уургтан цадсн кевтә, сән урһц өгв. Мавц һалын көвәдк көк ноһан белкүснд күрч нәәхлнә, өедм. толһан кецәр урһсн камб шарлҗн өвдгин бөөлц цокна. вам һазр ширлж., кевс мет, урһдг зултрһна бийнь шаһа лҗ седкл байсана.

Хавр давад, зун ирв. Аярхн салькна айлһ дахад нәәхлҗәсн ноһан өңгтә.тәрән, түрүләд Манцин уена бәадд һарч көкрәд, дәкәд нарни толянд хоңһр мөрнә зүсад хүврәд йовҗ, ода йосндан шарлҗ одв.

Аду өскәч МирошниченксУНин приказчик Окаг кэдлч шт нәәмәдлхләрн, өдрин дөчн деншг өгәд, аду хәрүхШнд авла. Өдрин дөчн деншг — цань уга спн үн. Тащ? деернь, хотнь өңгәр, эзнә хәәснәс өгх болв

Долан хонгт Окаг адунд көдлснә хөөн ирцкязш Онофриенко, мөртә шишлң көвү йовулад, хәрү к\\тр тал дуудулв. Ирхлә, приказчик келҗәнә:

—Годовик, тәрә хуралһнд көдлх болҗанач.

—Панас Тарасыч, би бичкнәсн авн мөрн деер

—гиҗ Ока зөв-учран күргв, — Тәрәнә халхтн нанд ’*

рүцдассн көдлмш биш.

— Антон Харитоновичәс эндр цаасн нрно. Нег \>!' буудя үрәдг болвзач гиҗ эзн закҗана, — болҗ Ом# риеико цәәлһв. — Үзҗәнчи, наачн тәрән әврта урһсн нә, ахр цагин болзгт хураҗ авх керт.

— Намаг адунд үлдәһәд, тәрәнә кедлмш мелдһ Ш дг улс дуудхмн болвзат.

102

—Кениг адунд үлдәхән, кениг тәрәнд дуудхан эврэи мсднэв. — гиж, приказчик уурлв.

—Тана дурн, — гихәс талдан хәрү Ока олҗ чаден

уга. Өдрин дөчн деншг шиңгәврән алдна гиен, угатя куүнд саалин үкрәсн салснла әдл мөн. — Зуг шиңгәврнь ямаран болхмб?

—Урдклаһан әдл дөчн деншгәи авхч. Сәэнәр көдлхлә, чидлэн эс нөөхлә, немҗ өгәдчн бәәхүв.

—Тпнм болхла — зөвтәв.

—Шуд энүнәсн ток ор. Молотилкд, йилһл уга, мөр-

НД КӨДЛХМЧ.

Приказчикин сүүлин үгмүдәс байрлад, Ока түүг дахад ток орад һарв. Ирхлэ, ток деер көдлмш буслад бээнә. Эң зах угаһар урһсн тәрәг кесг жнейк даралдад ха­ дж йовна, теднә тарҗңнсн әәһәс теегин аһу дүүрәд, халунас көөшгрсн аһар чичрен болҗ медгднәХадад унһасн тәрәг залус чигн, күүкд улс чигн, баһчуд чигн күцн ковньглна. Тер ковньгудынь залус маҗар тергңд ачад, нааран токур авч ирәд, молотилкин өөр овална-

Аду өскәч Мирошниченкоһин һазадын орнас бичүлҗ авсн буудяһинь чигн, соломинь чигн онц-онцднь йилһҗ һарһдг,'дөрвн төгәтә «Кл,ейтон» гидг ик молотилк, өөр шидр бәәх, зөвәр ууҗмд бәәх талдан аду өскәчнрт, тәрә тәрдг цуг баячудт келн’болна. Эн молотилк өдртән дө- чн-тәвн ковньг тәрә цеврлнә.

Молотилкәс кесг ишкмд, малтад, улан тоосхар шатлсн нүкнд, ик төгә өрәлцәһән үзгднә. Тер тәгәһәс татгдсн бүс энд ирҗ, молотилкин бичкн төгәлә залһлдна. Ик төгәһәс хаҗукшан, доран һазрт батар булсн дөрвлҗн тавгта, деерән хәәснә бүркәснә бәәдлтә күвкһр болчкад арзасн шүдтә машин бәәнә. Тер көмләтә төмр бүркәснәс дөрвн үзгүр хар модн аршмуд сарсалдна. Эн арш болһнд зүүлһәтә дөрвн мөриг һардх күн—Ока болҗана.

У теегт малын ард, адуна хаҗуд йовад дасчксн Окад эн көдлмш, цёвлчксн нохала әдл, шилҗрлт уга болж медгдв. Өрүни гегәнәс авн асхни бүрүл тасртл тэрәнд әмтн көдлнә, теднлә хамдан хальмг-хазг көвүн бас гүҗрнә.

Үвлин дуусн өргн теегин өвдгцә идлһнд, хавртнь һарад ноһа, шарлж, хазад, тошйһәд тарһлсн мөрд эн көдлмшт эс тесж чадхла, тедниг өдрт һурв дәкҗ сольна. Болв үвлднь өлн бәәсн, хавртнь хату-мөтү эдлсн әмтн те-

103

сәд, зуни ахр сөөд баахн зуур пөөрән авчкад дяс, п- рәнә төло өдрин дуусн өөд өндәлго КӨДЛНӘ.

Цсврлсн буудяг приказчик бүгигтә бричк тсргнд ачулад, Ростов балһснур йовулад бәәнә. Терүгиив тснд. тер ик балһсна захд бәәх Нахичсваньд эврә бәәпщтә эзи тосҗ авад, цааранднь арсм кедг бәэдлтә.

Теегт сул йовж дассн мөрдт ним бәрәнд бәргдж, тарҗңнсн әәтә машинә төгә эргүлсн, цань уга басмжта бол­ ен кевтә, аршт зүүгдҗ өгл уга, үзг-үзгтән усхж зулад, Окаг генүлнәМөрн элктә хальмг көвүн тедниг кеду дүңгәһәр хармндг болвчн, приказчикин заквр хату — зүүх кергтә, зүүчкәд маляһар шавдад йовдлынь чанһаһад, ик төгәг түргәр эргүлх кергтә. Тер төгә шулун эргх дутман молотилк сәәнәр көдлнә, дөчн ковньгин орчд тәвн ковньг тәрән цеврлгднә. Соломасн гетлсн буудя, алтн цувг мет, молотилкин җолвас дәвтнсн хату һазр деер ‘һооҗҗ асхрад, бүгнгтә бричкмүдт ачад бәәся бийнь, өндр овад хүврәд, эргндэн һуйрин сәәхн үнр тархана.

Ока мөңг икәр шиңгәхин төлә ода эзнә мөрдиг әрвлхш, ут шилврәр. көләрнь ораҗ цокна, сәәрәрнь шибҗңнүлж, шавдна. Түүнд бас учр бәәнә.

Токд эклҗ көдлсн даруһан, мөрн элктэ болен төләдән, Ока мөрдиг әрвләд, чаңһар тууҗ көл уга, амрлһ

өгәд көдлгв. Онофриенко хойр-һурв дәкҗ көвүнд түүнә

•тускар зааҗ келв, болв Ока, приказчикиг үзхләрн, мөрдиг адһасн, шамдасн бәәдл һарһад, хәәкрәд, талххьтачч татад, көл-көдләд одна, зуг Онофриенког нигән һархла, мөрдиг хәәрләд, хәрү номһнар тууна.

Тәрәнд көдлдг улсин җалвиг долан хонг болһнд өгнә. Ока мөңгән авчкад алң болв. Тоолхла, өдрин дөчн деншг бит, нам һучн деншг болҗ һарчахш. Мөңгән авхар дарцҗасн әмтиг көвүн тохаһарн хойр талан зааглад, приказчикүр өөрдәд, маңспҗ келв:

— Панас Тарасыч, та эндүрсн бәәдлтәт. Панд мөңг баһар өгвт.

— Кенчн күн пищгәсән авх зөвтә, — болҗ 'Онофриеико гүн уха зүүсн бәәдл һарч келв. — Үлү чпгн биш, дуту чигн биш.

—Тңиклә нанд юцгад өдрин һ.учн деншг болҗахмб?

—Шиңгәснчн тер болҗахгов.

—Бндн дөчн деншг гиж үгцләвидн.

104

— Үгцсн үг — неги, кеси көдлмш — талдан, — гиҗ

приказчик мусг пнәв.

— Тегәд намаг мууһар кәдлвч гихәр бәәнт? — болҗ

Ока зөвән олхар седв.

-- Уга, Годовик, чамаг мууһар көдлнә гихлр панд килпң болх. Зуг чамд нег ик дуту-дунд бәәнә — чамаг тср мөрд әрвлснәс көлтә, бидн эзнә дала буудя үрәчкн гнжәнәвпдн. Кемр цааранднь тиигҗ көдлх болхлачн, ча­ маг цааранднь энүнд бәрҗ болх уган тускар ухалх керг-

тә болҗ һарчана.

_ Бп мәрд чигн,бнйән чигн әрвлшгов, — гиҗ Ока, андһар тәвҗәх мет, догшар болн халтаһар келв. —Зуг

тор дуту өгсн мөңгән күццднь өгтн.

— Тсргнәс унснд дәкҗ өңгәлт уга, — болҗ Онофриенко тачкнҗ инәв. — Чи, Годовик, ода эврәннь һәргтәһәсн көлтә геесн мөңгән хәрү авхар бичә неклд. түүнә орчд, серл зүүһәд, цааранднь шиңгәврән яһҗ икдүл-

хия тускар уха туңһа.

Эн йовдлын хөөн Ока эзнә мөрдиг әрвлдгән, хармндган уурв,' нам, чидхнь, тедниг цәвәснь көөсн цахртл

көөдг болв.

Нег дәкҗ Онофрйенко тарантасар гүүлгҗ ирәд; гиигн тергнәсн һәрәдҗ бууһад, хойр заһрмгарнь сарҗңнҗ һооҗсн көлсән тоормтооснас борлҗ одсн, урднь цаһан бәәсн киилгиннь ханцар арчҗ әмсхәд, хахн-цахн хзәк-

рв:

— Хей, муҗгуд, хазгуд, баавһармуд, наарлт!

Ток деер көдлҗәсн залус, гергд приказчикин таран-

тасур өөрдәд, түүг эргәд зогсв^.

— Цаатн Антон Харитонович аашна, — болж, Онофриенко зәңгләд, уульхин нааһар эрв. — Тадн, сэәхн иньгүдм, бәәсән һарһад, чидлән нөл уга, урмдтаһар, шудрмгар көдлцхәтн.

—Тернь кемб? — гнҗ нег гсргн соньмсв.

— Эзн!

—Аду өскәч!

—Мирошниченко,—болҗ мсдәтә залус энд-тсндәснь

Цэәлһ/К өгцхәв.

«Мирошниченко» гиен нерн «Антон Харитонович» гиси полас давуһар олн дунд үүмә татв. Түүг оньһсн приказчик, әәмсн әәмлһән дарад, бинәи һартан авад, урдк төмр дууһарн келв:

— Мирошниченко — хәорлхән өнрәр хәәрлдг, засгл-

105

хан догшар засглдг кун. Хэрнь, кацапмуд, .маижихуд, тууг урдаснь медэд авчктн.

Онофриенко тарантастан сууһдд, тәрә хадҗ новей улсур одад, теднлә күүндәд, сәәнәр көдлх үгинь авчкад, эзән тосхар күүтр тал адһв.

Үд кецәһәд, нарн һазрин шавшлһур өөрдәд, невчкн ссрүн орхла, аду өскәчин зарцнр бәәдг куүтр талас тоосн пүргәд, кесг тачанке, тарантасмуд аашх харгдв. Өөрнь мөртә хазгуд, нәәһинь олҗ асрад, нэрнднь кургҗ тавлад орксн мөрд унсн, белдк үлдмүднь өкәсн нарни тольд гилв-далв гисн сеңкәҗ хатрлдна.

Түрүн тачанкас цаһан парусин костюмта, түүнләһән әдл.цаһан картуз өмссн, кеемсг хувцта нүдндән алтн шинҗуртә пенсне зүүсн, нәрхн өндр нурһта, кевтә-янзта цогцта залу буув. Приказчик, дегд зуһудхларн, ардк тарантасас һәрәдҗ бууһад, нааран гүуҗ ирәд, Мирошннченког тачанкас буухлань, көл дорнь, нурһарн дөрә тә- "вхәр бәәх мет, түүнә өмн бүкл оврарн өкәв. Аду өскәч түүг эс үзсн, эс темдглсн бәәдлтәһәр, хаҗуһарнь давад һархла, эцкиннь ардас бууҗ аашсн баахн көвүн, зөрц түрд гиһәд, тер Онофриенкоһин нурһиг ишкәд, һазрт

көлән саглҗ тәвб.

Эн бәәдлиг дораһар, нүднәннь булңгар шаһалдҗасн ток деерк әмтн пиш хаһрад инәлдв. Тедниг юунас көлтә инәлдсиг медсн приказчик, эзнәннь өмн сәәнд үзгдхәр, олнур догшрхҗ чишкв:

— Көдл, көдл, кишго нохас!

«Нохас» гисн үгәс залус, халхарн ташулсн кевтә, һартк күрз, биил, сәвүр, совг хамган хайчкад, ээнәннь

өмнәс тосад, зелләд зогсцхав.

— Көдлтн гинәв! —* болад Онофриейко дәкнәс хәәкрхәр седхлә, Мирошниченко түүнүр' киитн хәләцәр холәҗ, киитн дууһар хөрв:

— Панас Тарасович, аман тат. Эднчн нохас биш, әмтн. Әмтнлә күн кевәр күүндх кергтә.

Аду өскәч тиигҗ келчкәд, залус, гергд\р өөрдәд, ээлтә дууһар, инәмсклҗ мендлв:

— Тәрә тәрхлә һазрин нуувч меддг, аду хәрүлхлә әвр һавшун залус, цуһар менд амулң бәәцхәнт?

—Бәәнә, тана эзнә зергәс, — болҗ әмтн Мирошннченкоһин келснд ханад, өрнь җөөлдәд, цуһар толһаһан гекҗ, цогцан цорһдҗ өкәҗ, нег дууһар хәрү өгцхәв.

106

— Эн җил һәәһә гидг урһц урһаҗт, — гиҗ аду өскәч тедннг магтв.

—Бурхни евәләр, — болҗ медәтә өвгн хәрү өгв.

—Бурхн бурхндан, болв тадна күч-көлсн угаһар тә-

рән эврән урһшго, — гиҗ эзн мусг инәв.

— Тертн зөвтә.

Мирошниченкоһин өрк-бүлнь Нахичеваньд бәәх учрар, нааран хая-хая ирнә. Онофриенко Панас гергнәннь өөрхн садн, тсгәд эндк керг-үүлән цугтнь түүнә ээм деер ачад, эврә бийләһән әдл иткнә. Мирошниченкоһин эцк Харнтон тәвн җил хооран Таврическ губернә Мелитопольск уездәс Сал теегүр нүүҗ ирәд, энд һазр хулдҗ авад, аду өсксмн. Хаана әәрмд теңгә тохмта сән мөрд орулҗ өгсн учрар, энүнә' адунь җил ирвәс өсәд, наадк нертә-нертә аду өскәчнрлә нер булалдҗ чадх бәәсмн.

Харитона көвүн Антон өсәд, эцкәсн зөвшәл авад, аду өсксн деерән, тәрә экләд тәрв. Олз-ору хойр әңгәр орҗ ирдг болв, — аду. өсклһнәс болн тәрә тәрлһнәс. Адунд ик зууднь мөрнд һавшун, угатя хазг-хальмгуд көдлнә. Хазг цергт мордх хальмгудыг Антон Харитонович, Шин Кермнд бәәх Теңгә Цергә Областин атаманд өглһ өгәд, адуһан хәрүлхд авад үлднә. Тәрә тәрлһнә халхарнь энүнд бас өңгәр гишң зарцнр учрв. Хаана йосн җирн негдгч җил помещикүдин мухлаҺас крестьянмудыг сулдхснаннь хөөн, тер улсин зәрмсинь хальмг теегүр нүүлһәд, тенд станицмүд, селәд, деревньмүд тогтах төр тәвб. Тү- -»рүләд Воронежск, Харьковск губерньмүдәс экләд әмт нүүлһв, дарунь тиим нүүдлмүд Рязанск, Тамбовск, Орловск, Курск, Черниговск, Полтавск болн талдан чигн губерньмүдәс эклв. Теднә зәрмсиннь хаалһ Теңгәр дәврәд һарсн учрар, кесгнь эн өнр-өргн, хаһлгдад уга эмнг Сал теегт үлднә.

Урднь помещикин һарт мухла болад, төрүц зөв-йосн уга бәәсн муҗгудт аду өскәч баячудын хәәрн ик өглһ болҗ медгднә, тер учрар Антон Харитонович тәрәнә көдлмштән чигн кергтә тоот күч-көлсчнр олв.

Мирошниченко эцкән өңгрснә хөөн адуна чигн, һазрин чигн эзн болад, гергнәннь, күүкнәннь, көвүнәннь дур тевчәд, тер Нахичеваньд һурвн давхр бәәшң бәрҗ авад, эврән тенд даңгин бәәнә.

Эзнә нааран ирлһн зәрмстнь байр-бахт хүврнә, юңгад гихлә, Антон Харитонович, седклнь амр-тавар йовхла, адучнрт, муҗгудт арслңга, өрәл арслцга таалюр ши-

1Р7

н/К өгнә. Болв Мирошннчспкоһин ИрлҺн Онофриенкод, тер гергнәннь өөрхн садн болвчн, и к зөвүр-зовлн. ү у мәтүрлһ үүдәнә. Приказчик, эзнә иүдн далд болен ’.чрлр. байна зөөрәс күзүндән күртл эдлнә. Тер/гән медгдж одвза гиһәд дегд әәхләрн, Панас Тарасович Антон Ха рптоновичии өмн кевс болҗ делггдхәр ссдиә, дөрә болж. ишкгдхәр зуһудна...

Ток деер көдлҗәсн улс эзнә келсн ээлтә болн знвта үгмүдт ханад, түүг дахад марзалдад инәлдв. Тнигхя;; Мирошниченко парусин костюминнь хавтх уудлад. урдлснь белдсн цаһан мөңгән һарһад, эн саамд, өмнкләһдн әдл, һазрт шивҗ өгл уга, күн болһна һарт атхулв: лег; улстнь —таалюр, күүкд улстнь — өрәл таалюр. Окад. гергдлә әдл, өрәл таалюр өгв. Хальмг к'евун түундь

һундсн уга.

— Не, көдлмшән эклтн, та дна көдлмш хәлэнәв, - болҗ Антон Харитонович эвлүнәр келв.

— Көдлмш кехд юн бәәх билә, — гиҗ ик сахлта «;.• җг келв. — Мана дассн юмн.

Ока, амрч авсн дөрвн мөрән ормаснь көндәһәд. эзиэ өгсн өрәл таалюран геечкҗв гиҗ саглад, иошкад авмар көлсн ивтрсн киилгиннь хормад батлҗ боэв.

—Чаңһар, чаңһар ту! — болҗ приказчик закв.

—Чу, чу! 1 — гиҗ Ока дөрвн мөриг селгәдәр шавдв.

—Басчн чаңһаҗ өг!—Онофриенко эзнә нүднд сзэнд үзгдхәр, дөрвн мөрн зүүлһәтә барабан тал гүүж орн алдад бәәнә.—Эй, үмкә хальмг, чамаг чаңһаҗ.әг гннан'* Арвн дола күртлән «үмкә хальмган» дуудулад ута Ока, тер үгмүдәс генткн, бийинь малядсн кевтэ, түдәд

зогсв.

— Юн гиҗ. келвч?! — гиҗ Ока приказчнкәс догшар сурад, ө-һундл, басмж хамгнь өрчинь дүүргж девред. бнйән бәрж, чадлго, һартк маляһарн Онофриенког долхар өргод авлһнла, тенд, мөрд зүүлһәтә барабан таш-иишн1-

һәд, молотилк көдлдгән зогсж одв.

— Хортн, хорлач!! — болад приказчик, бниннь № сндан малядсн кевтә, чишкж хәәкрв. Зөрц тер маши

хамхлвч! Би чпни арсичн авнав!!.

Ока, юп болж одсиг күцц мсдл уга, Он()фрж’Һноп.Ш1 өмнәс сөрүд үг келлго, тагчг зогсв. Приказчик

бинәсп әәһәд ду тасрж одв гиж тоолад, ТҮЧ1Ә рән үзүлхәр, эзно чирәд чинрән медүлхэр, Ока! а- •.

орсар хараһад, түүно уцг-тохмднь курәд нрв.

108